Từng nhiều lần tìm cách gia nhập thị trường Việt Nam, nhưng AirAsia đang gặp nhiều khó khăn về tài chính, buộc Chính phủ Malaysia phải xây dựng các kịch bản dự phòng.
Từng nhiều lần tìm cách gia nhập thị trường Việt Nam, nhưng AirAsia đang gặp nhiều khó khăn về tài chính, buộc Chính phủ Malaysia phải xây dựng các kịch bản dự phòng.
AirAsia hiện chiếm khoảng 40% thị trường hàng không Malaysia và khoảng 60% thị trường nội địa. Với vai trò lớn trong mạng bay giá rẻ, tình hình tài chính của hãng không chỉ là vấn đề của doanh nghiệp mà còn liên quan đến khả năng duy trì kết nối hàng không của Malaysia.
Theo Reuters, Chính phủ Malaysia đang thảo luận với Malaysia Airlines và Batik Air về khả năng hai hãng tiếp nhận một phần đường bay và hành khách của AirAsia nếu hãng này gặp khó khăn trong việc ổn định tài chính.
Các cuộc thảo luận được đẩy mạnh trong những tuần gần đây, với sự tham gia của Bộ Tài chính Malaysia và Malaysia Airports Holdings Berhad (MAHB), đơn vị vận hành các sân bay trong nước, trong đó có sân bay quốc tế Kuala Lumpur.
Tuy nhiên, đây mới là kế hoạch dự phòng, không đồng nghĩa AirAsia đã được quyết định bán lại hoặc Chính phủ Malaysia chuẩn bị tiến hành giải cứu hãng.
Bộ Tài chính Malaysia và hai hãng hàng không từ chối bình luận cụ thể về các cuộc thảo luận. Trong khi đó, MAHB cho biết công ty thường xuyên làm việc với các hãng hàng không để phát triển mạng đường bay, bao gồm tìm kiếm cơ hội bổ sung năng lực tại những thị trường còn khoảng trống hoặc nhu cầu chưa được đáp ứng.
Trong khi đó, sức ép tài chính của AirAsia vẫn tiếp tục gia tăng do giá nhiên liệu máy bay tăng mạnh liên quan đến căng thẳng địa chính trị.
Theo Reuters, giá nhiên liệu máy bay bình quân trong quý II/2026 tăng 66% so với quý trước, lên khoảng 183 USD/thùng. Với một hãng hàng không giá rẻ có mạng bay lớn, biến động nhiên liệu nhanh chóng tác động đến chi phí khai thác và lợi nhuận.
Trong quý II/2026, AirAsia ghi nhận lỗ ròng khoảng 202 triệu USD, tương đương 831 triệu ringgit, kết thúc ngày 30/6. Kết quả này chịu ảnh hưởng đáng kể từ chi phí nhiên liệu tăng và khoản lỗ ngoại hối khoảng 331 triệu ringgit, tương đương 81 triệu USD.
Đáng chú ý hơn là quy mô nghĩa vụ tài chính của hãng. Theo Reuters, tính đến ngày 30/6/2026, nợ ngắn hạn của AirAsia ở mức 18,4 tỷ ringgit (4,55 tỷ USD), trong khi tiền mặt và số dư ngân hàng chỉ khoảng 954 triệu ringgit, tương đương 233 triệu USD.
AirAsia cũng còn nợ MAHB ít nhất 500 triệu ringgit, tương đương khoảng 122 triệu USD, liên quan đến các dịch vụ như phí hạ cánh và đỗ máy bay.
Những con số trên giải thích vì sao vấn đề tài chính của AirAsia đang thu hút sự quan tâm của cơ quan quản lý Malaysia, dù hãng vẫn duy trì hoạt động và chưa có quyết định nào về việc ngừng khai thác.
Trước sức ép ngày càng lớn, AirAsia đang tìm cách củng cố nguồn tài chính. Ngày 2/9/2026, hãng cho biết đang làm việc với các tổ chức tài chính để huy động tới 1 tỷ USD trên thị trường nợ quốc tế, cùng khoảng 700 triệu ringgit, tương đương 171 triệu USD, tín dụng trong nước.
Nguồn vốn này chủ yếu nhằm tái cơ cấu và tái cấp vốn cho các khoản nợ hiện hữu.
Trong khi AirAsia cho rằng kế hoạch huy động hiện tại đủ đáp ứng nhu cầu, hai nguồn tin am hiểu vấn đề được Reuters dẫn lời ước tính hãng có thể cần ít nhất 3 tỷ USD vốn mới để xử lý tình hình tài chính.
Song song với huy động vốn, AirAsia đang triển khai các biện pháp cắt giảm chi phí, trong đó có loại bỏ những đường bay hoạt động kém hiệu quả, trả lại 25 máy bay cũ cho bên cho thuê và đàm phán lại hợp đồng với các nhà cung cấp.
Trước đó, Reuters đưa tin Bộ Tài chính Malaysia đã thuê Alton Aviation Consultancy, công ty tư vấn hàng không có trụ sở tại Singapore, để đánh giá nhu cầu tài chính của AirAsia và các phương án hành động tiềm năng.
Chính phủ Malaysia cũng được cho là đang cân nhắc khả năng đưa ra một hình thức hỗ trợ nhằm củng cố kế hoạch huy động vốn mới của AirAsia từ các nhà đầu tư bên ngoài.
Điều này cho thấy Kuala Lumpur đang chuẩn bị cho nhiều kịch bản khác nhau, từ hỗ trợ AirAsia ổn định tài chính đến bảo đảm thị trường và mạng lưới hàng không trong nước không bị gián đoạn nếu hãng phải thu hẹp hoạt động.
Trước những thông tin về các phương án dự phòng, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn AirAsia, Farouk Kamal cho biết hãng không bình luận về các đồn đoán liên quan đến hoạt động, tài chính hoặc những thỏa thuận doanh nghiệp chưa được công bố.
Ông khẳng định AirAsia vẫn tập trung duy trì hoạt động ổn định trên toàn mạng lưới và tiếp tục nhận thấy nhu cầu mạnh mẽ tại các thị trường mà hãng đang khai thác.
Hãng cũng cho biết đang phối hợp với các bên liên quan để quản lý những yêu cầu về tài chính và hoạt động.
Như vậy, ở thời điểm hiện tại, thương vụ “tiếp quản AirAsia” vẫn chưa được quyết định. Vấn đề nằm ở việc Malaysia đang chủ động xây dựng phương án dự phòng trong trường hợp hãng phải thu hẹp mạng bay, trong khi AirAsia tiếp tục huy động vốn và tái cấu trúc.
Phát biểu tại cuộc họp báo hôm 18/9, đồng sáng lập AirAsia Tony Fernandes cho biết AirAsia vẫn có “khả năng thanh khoản mạnh” và đang quản lý tiền mặt hiệu quả. Theo ông, khó khăn hiện nay chủ yếu xuất phát từ căng thẳng địa chính trị và giá nhiên liệu máy bay tăng cao, trong khi nhu cầu đi lại vẫn duy trì tích cực.
Những tuyên bố trên được đưa ra chỉ hai ngày sau khi truyền thông thế giới và khu vực đưa tin Chính phủ Malaysia đã trao đổi với Malaysia Airlines và Batik Air về khả năng tiếp nhận một phần thị phần nội địa của AirAsia nếu hãng này phải cắt giảm hoạt động. Đây được xem là một phần trong kịch bản dự phòng của nhà chức trách, trong bối cảnh tình hình tài chính của hãng hàng không giá rẻ lớn nhất Đông Nam Á đang được theo dõi sát sao.
Ông Fernandes thừa nhận quý II là giai đoạn khó khăn nhất đối với AirAsia trong thời gian gần đây, nhưng ông tin tình hình sẽ cải thiện khi hãng điều chỉnh giá vé để phản ánh mức chi phí nhiên liệu cao hơn.
Dù vậy, áp lực tài chính đã nhanh chóng phản ánh lên thị trường chứng khoán. Cổ phiếu AirAsia giảm 21% trong phiên 17/9 sau thông tin Chính phủ Malaysia đang xây dựng phương án dự phòng cho hoạt động của hãng. Sang ngày 18/9, cổ phiếu có lúc mất tới 5%. Tính từ đầu năm, cổ phiếu AirAsia đã mất hơn 70% giá trị.
Dù thừa nhận những khó khăn hiện tại, ông Fernandes cho rằng quy mô hoạt động của AirAsia khiến việc thay thế hãng trên thị trường Malaysia không thể diễn ra trong thời gian ngắn. “Không ai có thể thay thế 100 máy bay của AirAsia tại Malaysia chỉ sau một đêm”, ông Fernandes nói, qua đó nhấn mạnh vai trò của hãng đối với mạng lưới hàng không nội địa.
Theo ông, các chỉ số khai thác gần đây vẫn cho thấy nhu cầu đi lại ổn định. Hệ số sử dụng ghế của tập đoàn đạt 80% trong quý III và AirAsia dự báo lượng đặt chỗ trong quý IV sẽ tiếp tục ở mức cao. Hãng cũng ghi nhận triển vọng tích cực tại các thị trường Indonesia, Philippines và Thái Lan.
Những dữ liệu này được AirAsia sử dụng để củng cố lập luận rằng vấn đề hiện nay chủ yếu nằm ở áp lực chi phí và tài chính, thay vì sự suy giảm nhu cầu đi lại.
AirAsia không phải là cái tên quá xa lạ với thị trường hàng không Việt Nam và cả những người đi các chuyến bay giá rẻ của hãng.
Cuối năm 2025, Bloomberg đưa tin ông Tony Fernandes, CEO Capital A - công ty mẹ của AirAsia đang ở giai đoạn đầu đàm phán để mua một phần cổ phần của Công ty cổ phần Du lịch và Tiếp thị Giao thông Vận tải Việt Nam (Vietravel Airlines).
Nếu thành công, thương vụ này sẽ mở đường cho AirAsia tăng cường hiện diện tại một trong những thị trường hàng không tăng trưởng nhanh của khu vực.
Phát biểu tại Hội nghị CEO Toàn cầu của Forbes ở Jakarta cuối tháng 10/2025, ông Fernandes xác nhận các cuộc đàm phán với một đối tác duy nhất tại Việt Nam đang tiến triển tốt, đồng thời cho biết chỉ còn một số điều khoản trước khi có thể ký thỏa thuận chính thức.
Trước đó, bên lề Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế ASEAN 2025 hồi tháng 9/2025, ông Fernandes từng nói mong muốn hoạt động tại Việt Nam từ lâu và cho rằng việc một hãng hàng không ASEAN hiện diện tại một trong những thị trường giàu tiềm năng nhất khu vực là điều hợp lý.
Trước đó, AirAsia từng nhiều lần tìm cách gia nhập Việt Nam. Cụ thể, năm 2019, hãng đã lên kế hoạch thành lập liên doanh với Gumin và Hải Âu nhưng không thành công do vướng mắc pháp lý. Vì vậy, đầu tư hoặc M&A với một doanh nghiệp hiện hữu sẽ giúp AirAsia rút ngắn thời gian xây dựng mạng lưới và hiện diện tại thị trường Việt Nam.
Một chi tiết đáng chú ý khác là mối liên hệ giữa Capital A và Tập đoàn T&T (T&T Group). Tháng 8/2025, đại diện T&T và Capital A đã có cuộc làm việc với lãnh đạo UBND tỉnh Quảng Trị. Tại đây, hai doanh nghiệp đề xuất ý tưởng phát triển tổ hợp công nghiệp hàng không và đô thị sân bay tại địa phương.
Tại buổi làm việc với UBND tỉnh Quảng Trị vào nửa cuối tháng 3/2026, T&T Group cho biết đang đẩy nhanh tiến độ dự án Cảng hàng không Quảng Trị để sớm đưa vào khai thác; đồng thời triển khai và nghiên cứu nhiều dự án khác trên địa bàn tỉnh.
Cụ thể, T&T Group nghiên cứu đề xuất đầu tư Tổ hợp công nghiệp hàng không vũ trụ - Trung tâm thương mại tự do - Đô thị khoa học đổi mới sáng tạo và đô thị sân bay Quảng Trị, quy mô khoảng 11.577 ha, dự kiến triển khai tại các khu vực Gio Linh, Cửa Việt, Cồn Tiên và Bến Hải.
Những diễn biến này cho thấy mối quan tâm của Capital A đối với Việt Nam từng được đặt trong một bức tranh rộng hơn, không chỉ liên quan đến khai thác hàng không mà còn có thể gắn với hạ tầng sân bay và hệ sinh thái hàng không.
Việt Nam có sức hấp dẫn rõ rệt đối với AirAsia nhờ nhu cầu đi lại nội địa lớn, tầng lớp trung lưu gia tăng, dòng khách quốc tế phục hồi và vị trí trung tâm trong mạng lưới Đông Nam Á.
Đối với AirAsia, việc gia nhập Việt Nam không đơn thuần là mở thêm một thị trường. Việt Nam có thể giúp hãng hoàn thiện mạng lưới ASEAN vốn đã hiện diện rộng tại Malaysia, Thái Lan, Indonesia và Philippines.
Tuy nhiên, bài toán của AirAsia trong năm 2026 đã phức tạp hơn đáng kể. Một mặt, hãng vẫn cần tìm kiếm động lực tăng trưởng mới và từng thể hiện rõ tham vọng mở rộng tại Việt Nam. Trong khi áp lực nợ, chi phí nhiên liệu, biến động tỷ giá và nhu cầu huy động vốn lớn đang buộc doanh nghiệp phải ưu tiên củng cố tài chính.
Điều này khiến bất kỳ kế hoạch đầu tư hoặc M&A nào tại Việt Nam cũng phải được đặt trong tương quan với khả năng tài chính của AirAsia và chiến lược phân bổ vốn của tập đoàn.
.jpg "Ông chủ hãng hàng không AirAsia liên tiếp đối mặt sóng gió")
