AirAsia đang đẩy mạnh tái cấu trúc hoạt động khi dự kiến loại bỏ khoảng 25 tàu bay Airbus đời cũ và cắt giảm các đường bay kém hiệu quả trong năm 2026.
Động thái này được đưa ra sau khi AirAsia ghi nhận khoản lỗ ròng 830,5 triệu ringgit (RM), tương đương khoảng 204 triệu USD, trong quý II/2026.
AirAsia lỗ lớn vì nhiên liệu và tỷ giá
Cụ thể, trong ba tháng của quý II/2026, AirAsia đạt doanh thu khoảng 5,1 tỷ RM, tương đương 1,25 tỷ USD, giảm 1% so với cùng kỳ năm trước, trong khi công suất khai thác giảm 11%.
Chi phí nhiên liệu là một trong những nguyên nhân chính. AirAsia cho biết giá nhiên liệu trung bình trong quý lên khoảng 183 USD/thùng, tăng 58% so với cùng kỳ năm trước.
Hãng đã điều chỉnh giá vé và phụ phí để bù một phần chi phí tăng thêm, qua đó thu hồi khoảng 70% mức tăng chi phí nhiên liệu. Tuy nhiên, phần còn lại vẫn tạo áp lực đáng kể lên lợi nhuận.
Một trong những hạn chế nằm ở đặc thù bán vé trước nhiều tháng của mô hình hàng không giá rẻ. AirAsia cho biết phần lớn số ghế trên các chuyến bay tháng 4 đã được bán trước khi giá nhiên liệu tăng mạnh, khiến hãng khó điều chỉnh ngay mức giá đối với lượng vé đã bán.
Đến tháng 5 và 6, khi áp lực chi phí rõ hơn, giá vé trung bình của AirAsia tăng hơn 20% so với cùng kỳ năm trước.
Ngoài nhiên liệu, biến động tỷ giá cũng ảnh hưởng đáng kể đến kết quả kinh doanh. Trong khoản lỗ ròng quý II, khoảng 331 triệu RM, tức hơn 81 triệu USD, đến từ chênh lệch tỷ giá. Nếu loại trừ yếu tố này, khoản lỗ còn khoảng 499,6 triệu RM, tương đương 122,5 triệu USD.
Tác động của tỷ giá đặc biệt đáng chú ý với các hãng hàng không có nhiều hợp đồng thuê tàu bay và chi phí định giá bằng USD, trong khi phần lớn doanh thu được ghi nhận bằng đồng nội tệ.
Trả tàu bay cũ, cắt công suất kém hiệu quả
Trong bối cảnh đó, AirAsia dự kiến loại bỏ khoảng 25 tàu bay Airbus đời cũ khỏi đội bay trong năm nay. Tuy nhiên, tập đoàn chưa công bố cụ thể những mẫu nào sẽ được trả lại.
Theo dữ liệu Flightradar24 ngày 17/8, AirAsia đang vận hành 252 tàu bay, gồm 169 Airbus A320-214, 19 Airbus A321, 40 Airbus A320-251N và 24 Airbus A330-343.
Việc trả lại các tàu bay đã khai thác nhiều năm có thể làm giảm công suất trong ngắn hạn, nhưng giúp hãng giảm chi phí thuê và các khoản cố định liên quan.
Quan trọng hơn, động thái này cho phép AirAsia loại bỏ phần công suất không mang lại lợi nhuận. Thay vì duy trì tàu bay trên những đường bay có hiệu quả thấp, hãng sẽ tập trung nguồn lực vào các thị trường có khả năng sinh lời tốt hơn.
Áp lực hiện tập trung ở một số khu vực. Các chuyến bay đường dài từ Malaysia và hoạt động đường ngắn tại Thái Lan, Indonesia và Philippines đang chịu ảnh hưởng lớn. AirAsia cho biết hơn một nửa hoạt động của tập đoàn hiện chưa mang lại lợi nhuận.
Vì vậy, việc thu hẹp đội bay sẽ đi kèm với điều chỉnh mạng đường bay. AirAsia đang xem xét tạm dừng một số tuyến đường dài kém hiệu quả, qua đó giảm mức tiêu hao nguồn lực và ưu tiên tàu bay cho những thị trường có triển vọng tốt hơn.
Việc thu hẹp đội bay hiện tại không đồng nghĩa AirAsia từ bỏ kế hoạch tăng trưởng dài hạn. Thay vào đó, hãng đang tái cơ cấu theo hướng ưu tiên các dòng tàu bay có hiệu quả khai thác cao hơn.
AirAsia dự kiến bắt đầu nhận Airbus A220 và A321XLR từ năm 2028. Đây là những dòng tàu bay được kỳ vọng thay thế một phần đội bay cũ, đồng thời mở rộng khả năng khai thác các đường bay tầm xa với chi phí phù hợp hơn.
Đáng chú ý, A321XLR có thể giúp AirAsia giảm phụ thuộc vào tàu bay thân rộng trên một số tuyến quốc tế. Với tầm bay xa nhưng sử dụng cấu hình thân hẹp, mẫu này phù hợp với những thị trường có nhu cầu chưa đủ lớn để duy trì tàu bay thân rộng.
Đối với hãng hàng không giá rẻ, việc sử dụng tàu bay nhỏ hơn trên các đường bay dài cũng giúp giảm rủi ro khi nhu cầu biến động, đồng thời hạn chế áp lực từ chi phí cố định.
AirAsia dự kiến tiếp tục giảm công suất trong quý III/2026, khoảng 20-25% so với cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân đến từ yếu tố mùa vụ của nhu cầu du lịch khu vực, đồng thời phản ánh quá trình tái cơ cấu đang được đẩy nhanh.
Kế hoạch mở rộng mạng bay cũng chịu tác động. Trung tâm trung chuyển dự kiến tại Bahrain, từng được kỳ vọng hỗ trợ hoạt động ở Trung Đông và mở rộng kết nối sang châu Âu, đã bị trì hoãn.
Diễn biến này cho thấy AirAsia đang thận trọng hơn với các kế hoạch mở rộng trong bối cảnh hiệu quả tài chính chưa cải thiện rõ rệt.
Nhìn tổng thể, hãng đang chuyển trọng tâm từ mở rộng công suất sang nâng hiệu quả khai thác và cải thiện dòng tiền. Việc trả lại khoảng 25 tàu bay cũ, cắt giảm công suất và loại bỏ các đường bay kém hiệu quả có thể khiến quy mô hoạt động giảm trong ngắn hạn, nhưng đồng thời giúp giảm gánh nặng chi phí cố định.
Về dài hạn, AirAsia kỳ vọng đội bay mới gồm A220 và A321XLR sẽ tạo nền tảng cho mô hình khai thác tinh gọn hơn, trong đó công suất được phân bổ vào những thị trường có khả năng sinh lời tốt hơn.
Đây là sự điều chỉnh đáng kể so với chiến lược mở rộng mạng bay trước đây. Trong bối cảnh chi phí nhiên liệu, tỷ giá và chi phí khai thác còn biến động, AirAsia đang ưu tiên củng cố hiệu quả tài chính trước khi quay lại chu kỳ tăng trưởng.
.jpg "Ông chủ hãng hàng không AirAsia liên tiếp đối mặt sóng gió")
