Hãng hàng không giá rẻ của Malaisia vừa đặt mua tới 150 máy bay Airbus A220-300 trị giá khoảng 19 tỷ USD. Thương vụ này là chỉ dấu một số xu hướng của hàng không thế giới trong giai đoạn tái cấu trúc do tác động đa tầng từ bất ổn địa chính trị.
Buổi lễ ký kết vừa được tổ chức ngày 6/5 tại cơ sở của Airbus ở Sân bay Montréal Mirabel (YMX), nơi sản xuất dòng Airbus A220 có nguồn gốc từ chương trình Bombardier CSeries của Canada trước đây.
Những thông tin về việc AirAsia đặt mua Airbus A220 đã xuất hiện từ đầu năm nay. Nhiều nguồn tin từng cho biết Airbus thỏa thuận bán khoảng 100 máy bay cho hãng hàng không Malaysia. Tuy nhiên, sau nhiều tháng đàm phán, thương vụ cuối cùng đã được xác nhận với quy mô lên tới 150 máy bay Airbus A220-300 với trị giá niêm yết khoảng 19 tỷ USD - một trong những đơn hàng lớn nhất từng dành cho dòng Airbus A220.
Trong buổi họp báo về thương vụ này, CEO Tony Fernandes công khai thúc đẩy Airbus phát triển phiên bản Airbus A220-500, biến thể kéo dài được đồn đoán từ lâu, có thể chở khoảng 185 hành khách. “Đó mới là chiếc máy bay chúng tôi thực sự muốn. Hãy nhanh lên. Nếu Airbus chế tạo Airbus A220-500, AirAsia sẽ mua thêm 150 chiếc nữa”, Fernandes nói trong lúc quay sang lãnh đạo Airbus-Lars Wagner.
Theo ch-aviation, AirAsia sở hữu đội bay hơn 100 máy bay, toàn bộ đều thuộc gia đình Airbus A320 và Airbus A320neo. Hiện dòng máy bay Airbus A320-200 chiếm ưu thế trong đội bay của AirAsia, với 70 chiếc và 3 chiếc Airbus A321-200 được chuyển đổi thành máy bay chở hàng, trong khi 29 chiếc Airbus A320neo và 8 chiếc Airbus A321neo tạo nên đội bay hiện đại hơn. Ngoài ra, hãng còn có hơn 380 đơn đặt hàng chưa giao cho dòng Airbus A321neo, bao gồm cả Airbus A321LR và Airbus A321XLR tầm xa. Hãng cũng sở hữu 15 máy bay thân rộng hai động cơ Airbus A330-900neo.
Về lý thuyết, việc bổ sung một dòng máy bay nhỏ hơn như Airbus A220 có vẻ đi ngược chiến lược "to hơn, dài hơn" của đội bay. Nhưng thương vụ này cho thấy Hãng đang có những điều chỉnh chiến lược trong bối cảnh hàng không thế giới đang tái cơ cấu. Theo đó, Airbus A220 có chi phí vận hành thấp hơn trên các tuyến có nhu cầu vừa và nhỏ, cho phép AirAsia mở thêm đường bay mới mà Airbus A320 hoặc Airbus A321neo chưa chắc đạt hiệu quả kinh tế tối ưu.
Với AirAsia, đây không chỉ là một đơn đặt hàng máy bay. Đó là tuyên bố rằng hãng muốn xây dựng một mô hình khai thác linh hoạt hơn, phủ rộng hơn và hiệu quả hơn trong giai đoạn mới của ngành hàng không châu Á nơi tăng trưởng không còn chỉ đến từ các siêu đô thị, mà còn từ hàng trăm thị trường nhỏ đang bùng nổ nhu cầu di chuyển bằng đường hàng không.
Sự kiện này nhanh chóng thu hút sự chú ý không chỉ của giới hàng không mà còn của giới chính trị Canada. Theo tờ Globe & Mail, nhiều quan chức cấp cao đã tham dự buổi lễ, trong bối cảnh Ottawa đang thúc đẩy chiến lược mở rộng xuất khẩu và tăng hiện diện thương mại tại châu Á.
Chuyên gia hàng không vũ trụ Mehran Ebrahimi nhận định thương vụ có ý nghĩa chính trị rất lớn đối với Canada. “Điều này hoàn toàn phù hợp với chiến lược của Thủ tướng Mark Carney về việc mở rộng thị trường xuất khẩu quốc tế”, ông nói. “Việc khách hàng đến từ châu Á khu vực mà chính phủ Canada đang đặc biệt chú trọng là điều rất quan trọng".
Đối với Airbus, đây cũng là thắng lợi đáng kể cho chương trình Airbus A220 vốn nhiều năm qua gặp khó khăn về sản xuất và động cơ. Theo Airbus, AirAsia sẽ là khách hàng đầu tiên sử dụng cấu hình cabin mới của Airbus A220, cho phép tăng thêm 10 ghế so với hiện tại, nâng tổng sức chứa lên hơn 160 hành khách.
Đơn hàng của AirAsia đến đúng thời điểm Airbus rất cần một tín hiệu tích cực cho chương trình Airbus A220. Tính đến ngày 31/3, Airbus đã nhận được tổng cộng 959 đơn đặt hàng cho hai phiên bản Airbus A220-100 và Airbus A220-300, trong đó mới bàn giao 501 chiếc.
Dù được đánh giá cao về hiệu quả nhiên liệu và khả năng khai thác các tuyến bay tầm ngắn đến trung bình, Airbus A220 thời gian qua gặp nhiều khó khăn do các vấn đề liên quan đến động cơ Pratt & Whitney GTF. Các lỗi kỹ thuật và tình trạng chậm bàn giao động cơ đã ảnh hưởng đáng kể tới uy tín chương trình. Một số khách hàng bắt đầu chuyển hướng sang dòng Embraer E-Jet E2 của Brazil đối thủ cạnh tranh trực tiếp của Airbus A220.
Thương vụ AirAsia cho thấy cuộc cạnh tranh trong thị trường máy bay thân hẹp đang bước sang giai đoạn mới. Trong khi Boeing vẫn vật lộn với các vấn đề của dòng Boeing 737 MAX, Airbus đang tìm cách củng cố vị thế ở mọi phân khúc từ Airbus A320neo tới Airbus A220. Nếu Airbus quyết định phát triển Airbus A220-500, hãng có thể tạo ra một đối thủ cực kỳ nguy hiểm đối với Embraer E2 và thậm chí cạnh tranh trực tiếp với một số biến thể nhỏ hơn của Airbus A320neo.
.jpg "Cột mốc quan trọng của AirAsia X trong năm 2026")
