AirAsia Philippines, hãng hàng không giá rẻ được hậu thuẫn bởi tỷ phú Malaysia Tony Fernandes, vừa tránh được nguy cơ bị đình chỉ hoạt động sau khi thanh toán đầy đủ các khoản nợ với chính phủ Philippines ngay trước thời hạn cuối cùng.
Trong nhiều ngày qua, giới chức hàng không Philippines đã chuẩn bị cho kịch bản chưa từng có là từng bước thu hẹp hoạt động của một trong những hãng hàng không lớn nhất nước này do các khoản phí chưa thanh toán kéo dài nhiều năm.
Theo Cục Hàng không Dân dụng Philippines (CAAP), tính đến ngày 23/3/2025, AirAsia Philippines đã tích lũy khoản nợ hơn 800 triệu peso (khoảng 340 tỷ đồng), bao gồm phí điều hướng hàng không, phí hạ cánh, đỗ máy bay, phí dịch vụ hành khách cùng nhiều khoản phí khác.
Dù khoản nợ đã được giảm dần trong thời gian qua, hãng vẫn không hoàn thành nghĩa vụ tài chính trước hạn chót ngày 29/5/2026. Sau nhiều lần gia hạn và tạo điều kiện thanh toán, CAAP quyết định ban hành lệnh đình chỉ hoạt động vào ngày 2/6.
Tuy nhiên, lệnh này được thiết kế với khoảng thời gian "ân hạn" kéo dài ba ngày kể từ khi hãng nhận thông báo để thanh toán khoảng 270 triệu peso (khoảng 115 tỷ đồng) tiền nợ. Điều này có nghĩa là nếu AirAsia Philippines không thanh toán trước thứ Bảy (7/6/2026), CAAP sẽ thực thi lệnh đình chỉ hoạt động vào thứ Hai (8/6/2026), gần một tuần sau khi lệnh được Tổng giám đốc CAAP Raul Del Rosario ký.
Tuy nhiên, đến sáng 5/6/2026, hãng đã hoàn tất việc thanh toán toàn bộ các khoản nợ, qua đó ngăn chặn kịch bản xấu nhất.
Theo các nguồn tin trong chính phủ Philippines, nếu AirAsia Philippines không hoàn thành nghĩa vụ tài chính đúng hạn, CAAP sẽ không đình chỉ toàn bộ hoạt động ngay lập tức mà triển khai theo từng giai đoạn nhằm giảm thiểu tác động tới hành khách.
Các sân bay do CAAP quản lý như Davao, Bacolod và Iloilo có thể là những nơi đầu tiên áp dụng biện pháp hạn chế khai thác.
Trong khi đó, các sân bay tư nhân lớn như Sân bay Quốc tế Ninoy Aquino, Sân bay Quốc tế Mactan-Cebu, Sân bay Quốc tế Laguindingan, Sân bay Godofredo P. Ramos ở Boracay và Sân bay Quốc tế Bohol-Panglao không thuộc phạm vi xử lý trực tiếp của CAAP vì được quản lý bởi các đơn vị vận hành riêng.
Song song với đó, cơ quan quản lý cũng đã làm việc với các hãng hàng không nội địa như Cebu Pacific và Philippine Airlines để chuẩn bị các chuyến bay hỗ trợ trong trường hợp AirAsia Philippines phải ngừng khai thác.
Đối với CAAP, vấn đề không chỉ nằm ở các khoản phí chưa thanh toán mà còn liên quan đến sức khỏe tài chính của hãng hàng không.
Các cơ quan quản lý lo ngại rằng áp lực tài chính kéo dài có thể ảnh hưởng đến công tác bảo dưỡng máy bay, vận hành và các yêu cầu an toàn khác. Dù vậy, AirAsia Philippines vẫn duy trì thành tích an toàn tốt kể từ khi thành lập và chưa ghi nhận dấu hiệu suy giảm về tiêu chuẩn khai thác.
Một yếu tố khác khiến CAAP đặc biệt cứng rắn là cuộc kiểm toán của Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO) dự kiến diễn ra vào tháng 9/2026. Philippines sẽ được đánh giá về khả năng giám sát an toàn hàng không và việc xử lý các hãng vận tải không tuân thủ nghĩa vụ tài chính cũng là một phần trong quá trình này.
Việc AirAsia Philippines kịp thời thanh toán nợ đã giúp hãng tránh được cuộc khủng hoảng có thể ảnh hưởng tới hàng nghìn hành khách và hoạt động vận tải hàng không trong nước.
Tuy nhiên, vụ việc cũng cho thấy áp lực tài chính mà nhiều hãng hàng không đang phải đối mặt trong giai đoạn phục hồi hậu đại dịch. Đồng thời, đây là thông điệp rõ ràng từ cơ quan quản lý rằng các hãng vận tải không chỉ cần đảm bảo an toàn khai thác mà còn phải duy trì năng lực tài chính đủ mạnh để vận hành ổn định và đáp ứng các tiêu chuẩn giám sát quốc tế.
.jpg "Cột mốc quan trọng của AirAsia X trong năm 2026")
