Nga đã ký các thỏa thuận cung cấp tổng cộng 105 máy bay cánh quạt đôi Ilyushin Il-114-300 cho ba doanh nghiệp hàng không của Ấn Độ.
Các thỏa thuận được ký tại INNOPROM, hội nghị công nghiệp do Nga tổ chức đang diễn ra ở New Delhi trong tuần này.
Theo các thông tin được Aerospace Global News công bố, ba doanh nghiệp hàng không Ấn Độ đã ký thỏa thuận với Tập đoàn Máy bay Thống nhất Nga (UAC) để mua máy bay khu vực Il-114-300.
Trong đó, Pinnacle Air, hãng hàng không thuê chuyến có trụ sở tại Delhi, dự kiến nhận 50 máy bay. Hãng Sleek Aviation được cho là sẽ mua 35 chiếc, trong khi Air Kerala ký thỏa thuận mua 20 chiếc.
Nếu được thực hiện đầy đủ, tổng số 105 máy bay sẽ trở thành một trong những hợp đồng thương mại lớn nhất dành cho Il-114-300 kể từ khi Nga thúc đẩy chương trình phát triển và sản xuất dòng máy bay này.
Ilyushin Il-114-300 là máy bay cánh quạt khu vực có sức chứa tiêu chuẩn khoảng 66 hành khách, được phát triển để thay thế các dòng máy bay Antonov An-24 và An-26 đã cũ.
Về phân khúc khai thác, Il-114-300 được định vị cạnh tranh với những mẫu máy bay khu vực như De Havilland Canada Dash 8/Q400 và ATR 72-600, hướng tới các đường bay ngắn, kết nối những thành phố có nhu cầu vận tải chưa đủ lớn để sử dụng máy bay phản lực thân hẹp.
Nga kỳ vọng thị trường Ấn Độ sẽ tạo thêm dư địa cho dòng máy bay này khi nhu cầu vận tải hàng không khu vực đang tăng. Thứ trưởng Công thương Nga, Gennady Abramenkov cho rằng Ấn Độ có tiềm năng lớn để phát triển vận tải hàng không khu vực, đồng thời Il-114-300 có thể góp phần mở rộng mạng đường bay và cải thiện khả năng tiếp cận hàng không.
Không chỉ bán máy bay, UAC dự kiến phối hợp với Sleek Aviation xây dựng trung tâm đào tạo, trang bị thiết bị mô phỏng chuyến bay Il-114-300. Nga cũng đang xem xét khả năng thành lập một trung tâm kỹ thuật chung với Ấn Độ, qua đó hỗ trợ đào tạo, bảo dưỡng và khai thác máy bay tại thị trường này.
Tuy nhiên, khả năng triển khai các hợp đồng vẫn là vấn đề cần theo dõi. Trong số các khách hàng được công bố, Air Kerala hiện chưa thực hiện chuyến bay thương mại nào sau khi bỏ lỡ thời điểm dự kiến khai thác từ năm 2025.
Thỏa thuận với các doanh nghiệp Ấn Độ diễn ra trong bối cảnh Nga đang nỗ lực khôi phục ngành sản xuất máy bay nội địa và giảm phụ thuộc vào máy bay, linh kiện nhập khẩu.
Nguồn gốc của Il-114 bắt đầu từ thời Liên Xô. Chương trình được khởi động từ năm 1982, nhưng đến vào tháng 3/1990 nguyên mẫu mới thực hiện chuyến bay đầu tiên. Phiên bản Il-114-300 hiện nay được Nga hiện đại hóa sâu nhằm thay thế các hệ thống và linh kiện có nguồn gốc nước ngoài.
Tháng 6/2026, Nga cho biết đã cấp lại chứng nhận loại cho Il-114, sau quá trình hiện đại hóa máy bay. Phó Thủ tướng thứ nhất Nga, Denis Manturov cho biết Rostec đã cải tiến gần như toàn bộ các hệ thống của máy bay.
Đến tháng 8, Nga tuyên bố đã bắt đầu bàn giao những chiếc Il-114-300 được nội địa hóa đầu tiên. Tuy nhiên, số lượng máy bay dự kiến được giao trong năm 2026 và 2027 vẫn ở mức thấp, trong khi quá trình khai thác ban đầu được cho là sẽ đi kèm những yêu cầu và hạn chế vận hành chặt chẽ.
Nga cũng đang cần những khách hàng lớn để duy trì chương trình Il-114-300 trong bối cảnh chi phí sản xuất máy bay tăng cao và ngành hàng không nội địa gặp nhiều trở ngại.
Tại thị trường Nga, Aurora, hãng hàng không có trụ sở tại vùng Viễn Đông, được xem là một trong những khách hàng lớn của Il-114-300 với kế hoạch mua 20 chiếc, chiếc đầu tiên dự kiến được bàn giao vào năm 2028.
Trong bối cảnh đó, thỏa thuận lên tới 105 máy bay với các doanh nghiệp Ấn Độ mang ý nghĩa đáng kể đối với chương trình Il-114-300. Nếu các hợp đồng được triển khai đúng kế hoạch, Ấn Độ không chỉ trở thành thị trường xuất khẩu quan trọng mà còn có thể trở thành nơi hình thành hệ thống đào tạo và hỗ trợ kỹ thuật cho dòng máy bay này.
Tuy nhiên, từ thỏa thuận đến bàn giao thực tế vẫn còn một khoảng cách lớn. Khả năng sản xuất, tiến độ giao máy bay, năng lực bảo dưỡng và độ tin cậy trong khai thác sẽ là những yếu tố quyết định liệu Il-114-300 có thể biến thương vụ 105 chiếc thành bước ngoặt thương mại thực sự hay không.
UAC và nhà sản xuất hàng không vũ trụ quốc doanh Ấn Độ Hindustan Aeronautics Limited (HAL) đang thúc đẩy kế hoạch sản xuất máy bay chở khách SJ-100 tại Ấn Độ.
SJ-100 là máy bay phản lực tầm ngắn, có khả năng chở tối đa 103 hành khách. UAC trước đó cho biết việc sản xuất tại Ấn Độ có thể bắt đầu trong khoảng 3 năm, với sản lượng cuối cùng đạt 20-40 máy bay mỗi năm.
UAC cũng cho biết họ dự kiến ký hợp đồng với hãng hàng không Ấn Độ đầu tiên khai thác SJ-100 tại triển lãm hàng không Aero India 2027. Công ty không chỉ chào bán máy bay mà còn cung cấp các giải pháp nội địa hóa sản xuất, bảo dưỡng và hỗ trợ sau bán hàng.
