Các tài liệu mới công bố cho thấy giá thành máy bay thương mại do Nga sản xuất đã tăng mạnh từ 45% đến 70% so với mức ước tính năm 2023.
Theo báo Izvestia, Bộ Giao thông Vận tải Nga đã gửi tới các hãng hàng không và doanh nghiệp trong ngành bảng giá mới đối với các máy bay dự kiến bàn giao từ năm 2026.
Thông tin được đưa ra tại cuộc họp có sự tham gia của Tập đoàn sản xuất máy bay thống nhất (United Aircraft Corporation - UAC), Rostec, Cơ quan Vận tải Hàng không Liên bang Nga (Rosaviatsiya) và các hãng hàng không.
Tài liệu cho thấy giá của mẫu máy bay thân hẹp Yakovlev MC-21 đã tăng khoảng 65% so với năm 2023, lên 7,6 tỷ ruble/chiếc. Trong khi hai năm trước, chi phí ước tính của dòng máy bay này chỉ ở mức 4,3-4,6 tỷ ruble, chưa bao gồm các khoản trợ cấp từ Quỹ Phúc lợi Quốc gia (NWF).
Trong khi đó, máy bay Il-114-300 phiên bản hiện đại hóa của máy bay phản lực cánh quạt Il-114 hiện có giá khoảng 2,6 tỷ ruble/chiếc. Máy bay hạng nhẹ LMS-901 Baikal có giá 315-320 triệu ruble.
Nhìn chung, giá các dòng máy bay nội địa Nga đã tăng từ 45% đến 70% chỉ trong vòng hai năm. Izvestia chưa công bố mức tăng cụ thể của hai dòng SJ-100 và Tu-214.
Theo kế hoạch mới nhất, Nga sẽ mua sắm lô đầu tiên gồm 18 chiếc MC-21, 34 chiếc SJ-100 và 11 chiếc Tu-214, nâng tổng số máy bay thương mại nội địa được sản xuất lên hơn 60 chiếc.
Nguyên nhân chính khiến giá thành các dòng máy bay này tăng mạnh là do Nga phải thay thế linh kiện nhập khẩu bằng sản phẩm trong nước sau khi các lệnh trừng phạt của phương Tây làm gián đoạn nguồn cung công nghệ hàng không.
Trong đó, MC-21 phải thiết kế lại để sử dụng động cơ, hệ thống điện tử hàng không và nhiều linh kiện do Nga phát triển. Quá trình này làm tăng đáng kể chi phí nghiên cứu, thử nghiệm và sản xuất.
Trước đó, trang tin hàng không AGN từng đưa tin Nga đang cân nhắc đưa hàng trăm chiếc máy bay cánh kép Antonov An-2 hoạt động trở lại. Nguyên nhân là do nước này chưa thể đưa dòng máy bay Baikal vào sản xuất hàng loạt vì dòng tàu bay này vốn phụ thuộc vào động cơ General Electric H80 do Mỹ cung cấp.
Hiện tại, Nga đang tiến hành tích hợp dòng động cơ nội địa UZGA VK-800 cho Baikal, dự kiến sẽ bàn giao những lô hàng đầu tiên vào năm 2027.
Một dòng máy bay có tính năng tương đương với Baikal là Cessna Grand Caravan.
Theo Izvestia, với chi phí hiện tại cho mỗi máy bay các mô hình cho thuê tài chính hiện chỉ có thể khả thi nếu được Quỹ Phúc lợi Quốc gia (NWF) của Nga tài trợ gần như toàn bộ.
Tuy nhiên, Rostec cho biết khi sản lượng tăng vào cuối thập kỷ này, chi phí sản xuất sẽ giảm. "Chúng tôi đang triển khai chương trình giảm giá thành sản xuất máy bay cùng các cơ quan quản lý và hãng hàng không. Kết quả sẽ không đến ngay lập tức nhưng dự kiến sẽ rõ rệt vào năm 2030", Rostec cho biết.
Bên cạnh bài toán chi phí, chương trình máy bay nội địa của Nga vẫn gặp khó khăn về tiến độ chứng nhận.
Các cuộc thử nghiệm đối với MC-21 đang diễn ra và dự kiến hoàn tất vào tháng 8/2026, trong khi việc bàn giao thương mại được kỳ vọng bắt đầu từ năm 2027.
Đối với máy bay Il-114-300, Rosaviatsiya đã cấp chứng nhận nhưng kèm theo nhiều hạn chế. Phiên bản hiện tại chỉ được phép khai thác trong điều kiện nhiệt độ từ -9°C đến 25°C, không được hoạt động dưới trời mưa, băng giá hoặc trên đường băng ướt.
Máy bay cũng sẽ bị hạn chế khai thác trên đường băng không trải nhựa trong giai đoạn 2027-2028. Đáng chú ý, các phiên bản Il-114 thời Liên Xô trước đây không gặp những giới hạn này.
Dù chương trình MC-21 vẫn chưa hoàn tất chứng nhận, hãng hàng không Ural Airlines đã bắt đầu chuẩn bị hạ tầng để khai thác dòng máy bay này.
Hãng đã ký biên bản ghi nhớ (MoU) với Airports of Regions, đơn vị vận hành Sân bay quốc tế Koltsovo tại Yekaterinburg, để xây dựng một trung tâm bảo dưỡng chuyên dụng cho dòng máy bay Yakovlev MC-21.
Theo truyền thông Nga, Ural Airlines sẽ đầu tư khoảng 10 tỷ ruble vào dự án. Trong đó có nhà chứa máy bay mới với diện tích 15.000 mét vuông, đủ sức tiếp nhận cùng lúc 5 máy bay, đồng thời được trang bị để thực hiện bảo dưỡng, sửa chữa càng hạ cánh và các hệ thống điện tử hàng không.
Công trình dự kiến đi vào hoạt động trong giai đoạn 2032-2033 và là một phần trong kế hoạch mở rộng hạ tầng kỹ thuật tại sân bay Koltsovo. Cơ sở này được kỳ vọng sẽ tăng năng lực bảo dưỡng máy bay nội địa, đồng thời hỗ trợ quá trình mở rộng khai thác MC-21 trong những năm tới.
Hiện Ural Airlines đang khai thác đội bay gồm các máy bay Airbus A320 và Superjet 100, nhưng hãng đã bày tỏ sẵn sàng tiếp nhận các máy bay thương mại do Nga sản xuất. Trước đó, Tổng giám đốc Kirill Skuratov cho biết Ural Airlines dự kiến nhận 10 chiếc MC-21 đầu tiên khi chương trình bắt đầu bàn giao thương mại.
Việc đầu tư cơ sở bảo dưỡng trước khi nhận máy bay phản ánh kỳ vọng của Ural Airlines vào MC-21 trong bối cảnh các lệnh trừng phạt của phương Tây khiến các hãng hàng không Nga gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận máy bay và phụ tùng từ Airbus và Boeing. MC-21 được kỳ vọng sẽ trở thành mẫu máy bay thân hẹp chủ lực thay thế dòng Airbus A320 trên các đường bay nội địa và khu vực.
