Hãng hàng không Nga S7 Airlines đã ban hành một quy định tạm thời gây nhiều chú ý trong ngành khi hạn chế phần lớn cơ phó thực hiện hạ cánh tại hầu hết các sân bay trong mạng lưới của hãng.
Biện pháp có hiệu lực từ ngày 1/6/2026 đến ngày 1/10/2026, được đưa ra sau hàng loạt sự cố hạ cánh mạnh khiến máy bay phải trải qua các cuộc kiểm tra kỹ thuật bổ sung và làm gián đoạn hoạt động khai thác.
Theo các nguồn tin hàng không Nga, bao gồm kênh Telegram Aviatorschina và trang du lịch Tourpressa, quyết định được đưa ra sau khi một số chuyến bay ghi nhận tải trọng thẳng đứng khi hạ cánh vượt quá giới hạn cho phép. S7 hiện đang tiến hành các cuộc điều tra nội bộ nhằm xác định nguyên nhân và tìm kiếm những yếu tố chung dẫn đến các sự cố này.
Theo chỉ thị của Phó Tổng giám đốc phụ trách hoạt động bay, từ 1/6/2026 đến đầu tháng 10, cơ phó chỉ được phép thực hiện hạ cánh tại một số sân bay được chỉ định gồm Moscow Domodedovo, Novosibirsk, Irkutsk (ngoại trừ đường băng 12) và Vladivostok. Tại tất cả các điểm đến còn lại trong mạng lưới của hãng, nhiệm vụ hạ cánh sẽ do cơ trưởng đảm nhiệm.
S7 cho biết mục tiêu của biện pháp này là đảm bảo tính ổn định trong khai thác và hạn chế nguy cơ chậm trễ phát sinh từ các cuộc kiểm tra bảo dưỡng bắt buộc sau những lần hạ cánh có tải trọng lớn. Một cú hạ cánh mạnh thường kích hoạt quy trình kiểm tra chi tiết đối với cấu trúc thân máy bay và hệ thống càng đáp, có thể khiến máy bay phải ngừng khai thác trong nhiều giờ hoặc lâu hơn.
Tuy nhiên, quy định mới không áp dụng cho mọi trường hợp. Các chuyến bay huấn luyện, kiểm tra năng định hoặc các chương trình đào tạo có giảng viên giám sát vẫn được miễn trừ. Những cơ phó đang hoàn thành chương trình huấn luyện hoặc đánh giá năng lực vẫn có thể thực hiện hạ cánh theo quy định hiện hành.
Song song với việc hạn chế quyền hạ cánh của cơ phó, S7 cũng tăng cường giám sát hiệu suất phi công thông qua hệ thống phân tích dữ liệu chuyến bay. Các giảng viên được yêu cầu thường xuyên rà soát dữ liệu khai thác để phát hiện sớm những xu hướng liên quan đến tải trọng hạ cánh cao. Trong trường hợp xuất hiện dấu hiệu bất thường, hãng có thể tiến hành đánh giá sâu hơn đối với lịch sử khai thác của từng phi công.
Động thái này đặt ra nhiều câu hỏi về tác động đối với quá trình phát triển nghề nghiệp của phi công. Tại hầu hết các hãng hàng không, cơ trưởng và cơ phó thường luân phiên đảm nhiệm việc điều khiển trong các giai đoạn cất cánh và hạ cánh nhằm duy trì kỹ năng bay cũng như chuẩn bị cho quá trình thăng cấp. Việc hạn chế cơ hội thực hành trong nhiều tháng có thể ảnh hưởng đến kinh nghiệm thực tế của các cơ phó, đặc biệt là những người đang hướng tới vị trí cơ trưởng.
Tuy vậy, quyết định của S7 cũng phản ánh xu hướng ngày càng phổ biến trong ngành hàng không hiện đại: sử dụng dữ liệu khai thác để quản lý rủi ro. Các máy bay ngày nay liên tục ghi nhận hàng nghìn thông số trong suốt chuyến bay, cho phép hãng hàng không phát hiện các xu hướng tiềm ẩn từ rất sớm thay vì chỉ phản ứng sau khi sự cố xảy ra.
Đây cũng không phải lần đầu tiên S7 siết chặt các quy trình trong buồng lái. Trước đó, theo trang Tourdom, hãng đã áp dụng các quy định nghiêm ngặt hơn đối với việc sử dụng điện thoại di động và thiết bị điện tử cá nhân của phi hành đoàn trong quá trình khai thác, như một phần của chương trình nâng cao kỷ luật và tiêu chuẩn an toàn.
Bối cảnh khiến quyết định của S7 trở nên đáng chú ý hơn là những khó khăn kéo dài mà ngành hàng không Nga đang phải đối mặt do các lệnh trừng phạt quốc tế sau xung đột tại Ukraine. Các nhà sản xuất phương Tây đã cắt giảm đáng kể hoạt động hỗ trợ kỹ thuật, trong khi nguồn cung phụ tùng thay thế bị hạn chế, buộc các hãng hàng không Nga phải tìm cách tối đa hóa thời gian hoạt động của đội bay hiện có.
Trong điều kiện đó, việc tránh những sự cố có thể dẫn đến kiểm tra hoặc sửa chữa ngoài kế hoạch trở thành ưu tiên hàng đầu. Các hãng hàng không Nga đã tăng cường áp dụng các biện pháp như bảo trì dự đoán, mở rộng năng lực sửa chữa trong nước và kiểm soát chặt chẽ hơn các quy trình khai thác nhằm duy trì độ tin cậy của đội bay.
Mặc dù S7 khẳng định đây chỉ là biện pháp tạm thời, chính sách mới cho thấy sự cân bằng khó khăn giữa hai mục tiêu: duy trì trình độ và kinh nghiệm của đội ngũ phi công, đồng thời bảo vệ hiệu quả khai thác trong bối cảnh nguồn lực bảo dưỡng và phụ tùng còn nhiều hạn chế. Liệu quy định này có giúp giảm các sự cố hạ cánh mạnh mà không ảnh hưởng đáng kể đến công tác đào tạo phi công hay không sẽ cần thêm thời gian để đánh giá.
