Sau hơn bốn năm chịu các lệnh trừng phạt của phương Tây, ngành hàng không Nga đang đối mặt với áp lực ngày càng lớn khi gần 20% đội bay của các hãng hàng không lớn nhất nước này phải nằm đất do thiếu linh kiện và thời gian bảo dưỡng kéo dài.
Theo báo cáo của nhật báo Kommersant, khoảng 130 trong tổng số 671 máy bay thuộc 11 hãng hàng không lớn nhất Nga hiện không thể khai thác vì lý do kỹ thuật, tương đương 19,3% đội bay. Đây là các hãng chiếm hơn 90% tổng lượng hành khách hàng không của Nga.
Thông thường, tỷ lệ máy bay phải dừng khai thác để bảo dưỡng chỉ dao động quanh mức 10%. Tuy nhiên, con số hiện nay gần gấp đôi, phản ánh những khó khăn ngày càng lớn trong việc bảo trì khi Nga tiếp tục bị hạn chế tiếp cận linh kiện và dịch vụ kỹ thuật từ các nhà sản xuất phương Tây.
Dù vậy, Kommersant nhận định tình hình hiện tại vẫn khả quan hơn so với nhiều dự báo ban đầu khi các lệnh trừng phạt được áp đặt. Báo này cho rằng ngành hàng không Nga chưa phải đối mặt với nguy cơ sụt giảm mạnh lượng hành khách trong năm 2026.
Trong số các hãng hàng không Nga, Tập đoàn Aeroflot vẫn duy trì được khả năng khai thác tốt hơn phần lớn đối thủ.
Hiện tập đoàn có 37 trong tổng số 349 máy bay phải ngừng hoạt động, tương đương khoảng 11% đội bay. Phần lớn số máy bay này thuộc hãng thành viên Rossiya.
Riêng đội bay chính của Aeroflot gồm 171 chiếc chỉ có 7 máy bay phải nằm đất, chiếm khoảng 4%, bao gồm: 3 trong số 6 chiếc Airbus A320neo; 1 trong 12 chiếc Airbus A330; 1 trong 7 chiếc Airbus A350; 2 chiếc Boeing 777.
Đáng chú ý, hãng giá rẻ Pobeda cũng thuộc Tập đoàn Aeroflot được cho là không có máy bay nào phải ngừng khai thác.
Trong khi đó, tình hình nghiêm trọng hơn nhiều đối với các hãng ngoài Aeroflot. Có tới 93 trong số 322 máy bay, tương đương khoảng 29%, đang phải nằm đất.
Hãng chịu ảnh hưởng nặng nhất là Azur Air, khi 17/23 máy bay không thể khai thác, tương đương 74% đội bay.
Đối với S7 Airlines hãng hàng không lớn nhất Nga ngoài Aeroflot hiện có 33 trong số 104 máy bay phải ngừng hoạt động, tương đương khoảng 32%.
| Hãng hàng không | Tổng số máy bay | Máy bay ngừng khai thác | Tỷ lệ ngừng khai thác (%) |
| Aeroflot | 171 | 7 | 4% |
| Rossiya | 136 | 30 | 22% |
| Pobeda | 42 | 0 | 0% |
| Aeroflot Group | 349 | 37 | 10% |
| S7 Airlines | 104 | 33 | 32% |
| Ural Airlines | 51 | 10 | 20% |
| Utair | 59 | 9 | 15% |
| Nordwind | 27 | 12 | 44% |
| Smartavia | 13 | 3 | 23% |
| Red Wings | 26 | 5 | 19% |
| Azur Air | 23 | 17 | 74% |
| Azimuth | 19 | 4 | 21% |
| 8 hãng hàng không ngoài tập đoàn Aeroflot | 322 | 93 | 29% |
| Tổng máy bay 11 hãng hàng không lớn nhất Nga | 671 | 130 | 19.30% |
Theo Kommersant, triển vọng của ngành hàng không Nga có thể trở nên khó khăn hơn từ đầu năm 2027 khi đội bay tiếp tục già hóa và thời hạn sử dụng của nhiều linh kiện được chứng nhận dần hết hiệu lực.
Ông Oleg Panteleyev, Giám đốc điều hành hãng tư vấn hàng không Aviaport, cho rằng lượng hành khách trong năm 2026 nhiều khả năng vẫn được duy trì nhờ quy mô đội bay hiện có. Tuy nhiên, khả năng khai thác lâu dài sẽ phụ thuộc vào việc Nga có thể tiếp tục duy trì công tác bảo dưỡng hay không.
Ngoài vấn đề kỹ thuật, hai thách thức lớn khác đối với ngành hàng không Nga trong năm nay là:
Các sân bay thường xuyên phải tạm đóng cửa do các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine, làm gián đoạn hoạt động khai thác.
Nguy cơ thiếu nhiên liệu hàng không. Tuần trước, hãng Azimuth cho biết đã được yêu cầu cắt giảm khoảng một phần ba lượng nhiên liệu sử dụng trong hoạt động.
Khả năng bảo dưỡng đội bay hiện nay cũng không đồng đều giữa các dòng máy bay.
Theo Kommersant, dòng Sukhoi Superjet 100 là trường hợp gặp nhiều khó khăn nhất. Loại máy bay này sử dụng động cơ SaM146, được phát triển bởi liên doanh Nga - Pháp, khiến việc bảo dưỡng và thay thế linh kiện trở nên phức tạp sau khi các lệnh trừng phạt có hiệu lực.
Trước đó, Nga đã nhiều lần tìm cách kéo dài tuổi thọ khai thác của Superjet, trong khi kế hoạch thay thế động cơ SaM146 bằng động cơ nội địa PD-8 được cho là chưa thể triển khai trên quy mô lớn.
Trong tổng số 219 chiếc Superjet được sản xuất, đến tháng 11/2025 chỉ còn khoảng 159 máy bay đang hoạt động.
Để giảm sự phụ thuộc vào Boeing và Airbus, Nga đang đẩy mạnh phát triển các dòng máy bay nội địa, bao gồm: MC-21; Yakovlev SJ-100 (phiên bản Nga hóa của Superjet); Tu-214; Il-114.
Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng số lượng máy bay mới được bàn giao trong năm 2026 sẽ rất hạn chế, đồng nghĩa đội bay hiện hữu vẫn phải tiếp tục khai thác trong điều kiện thiếu linh kiện, bảo dưỡng khó khăn và chịu áp lực ngày càng lớn từ các lệnh trừng phạt quốc tế.
