Ngày 7/5, tại thành phố Đà Nẵng đã diễn ra diễn đàn "Đổi mới sáng tạo chính sách & công nghệ nhiên liệu hàng không bền vững - Việt Nam 2026” - Hội nghị Thượng đỉnh Chính sách & Đổi mới Việt Nam 2026 (IPS Việt Nam 2026).
IPS Vietnam 2026 được tổ chức nhằm thúc đẩy đối thoại chính sách, kết nối các bên trong chuỗi giá trị nhiên liệu hàng không bền vững (SAF), tìm kiếm cơ hội hợp tác đầu tư, đổi mới sáng tạo để phát triển hệ sinh thái SAF tại Việt Nam và khu vực.
Diễn đàn quy tụ đại diện các cơ quan hoạch định chính sách như Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, Bộ Công Thương, Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng, Bộ Khoa học và Công nghệ cùng lãnh đạo khoảng 70 đơn vị là các hãng hàng không Việt Nam và quốc tế, các nhà sản xuất nhiên liệu, nhà cung cấp công nghệ tiên tiến và các nhà đầu tư tài chính hàng đầu khu vực.
Các nội dung trọng tâm của Diễn đàn tập trung vào những nhóm vấn đề chiến lược xoay quanh phát triển hệ sinh thái SAF, gồm: đối thoại chính sách về chuyển dịch năng lượng và phát triển bền vững trong ngành hàng không; lộ trình phát triển SAF tại Việt Nam; kết nối các chủ thể trong chuỗi giá trị SAF; đánh giá tiềm năng nguồn nguyên liệu và lợi thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị SAF khu vực; cơ chế đầu tư cho chuyển dịch năng lượng; cùng các sáng kiến đổi mới sáng tạo và hợp tác quốc tế nhằm thúc đẩy phát triển hệ sinh thái SAF bền vững tại Việt Nam và quốc tế.
Phát biểu tại diễn đàn, ông Fabrice Espinosa - Tổng Giám đốc Hiệp hội nhiên liệu hàng không bền vững châu Á (ASAFA) nêu rõ, Việt Nam hiện sở hữu những tiền đề vững chắc với các nền tảng then chốt cần thiết, để xây dựng và phát triển một hệ sinh thái nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) có sức cạnh tranh cao.
Theo ông Fabrice Espinosa, SAF sẽ không thể mở rộng quy mô hiệu quả nếu chỉ thực hiện riêng lẻ từng quốc gia, mà phải phát triển thông qua việc điều chỉnh chính sách khu vực, chuỗi cung ứng xuyên biên giới, các tiêu chuẩn chung và thị trường tích hợp.
Bên cạnh đó, ngành hàng không toàn cầu hiện tiêu thụ khoảng 280 triệu tấn nhiên liệu mỗi năm. Do vậy, để đạt mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2050, nhiên liệu hàng không bền vững cần đóng góp 60-70% trong toàn bộ nỗ lực giảm phát thải của ngành. Điều này đồng nghĩa sản lượng nhiên liệu hàng không bền vững toàn cầu phải tăng hơn 100 lần so với hiện nay.
Châu Âu và Anh đã ban hành quy định bắt buộc pha trộn nhiên liệu bền vững trong nhiên liệu hàng không. Mỹ triển khai nhiều chính sách ưu đãi để thúc đẩy sản xuất. Tại châu Á, nhiều quốc gia cũng tăng tốc xây dựng năng lực, từ vùng nguyên liệu, công nghệ chuyển hóa đến logistics và thị trường tiêu thụ.
Dự báo, thị trường nhiên liệu hàng không bền vững toàn cầu có thể tăng từ 2,72 tỷ USD năm 2025 lên hơn 40 tỷ USD vào năm 2034. Riêng ASEAN, nếu đạt mức sử dụng 5% nhiên liệu hàng không bền vững vào năm 2030, nhu cầu có thể tương đương 8 đến 10 triệu tấn mỗi năm, tạo ra thị trường trị giá khoảng 25 tỷ USD.
Dù vậy, thực tế hiện tại vẫn còn khoảng cách rất lớn khi nhiên liệu hàng không bền vững chỉ chiếm chưa đến 1% tổng tiêu thụ nhiên liệu hàng không toàn cầu.
Cũng tại diễn đàn, cộng đồng quốc tế đã phân tích sâu và đánh giá rất cao việc Việt Nam hội tụ đầy đủ các yếu tố nền tảng cốt lõi để xây dựng một hệ sinh thái nhiên liệu hàng không bền vững mang tính cạnh tranh cao.
Nguồn nguyên liệu đầu vào chính là sức mạnh lớn nhất khi Việt Nam sở hữu khối lượng khổng lồ phế phẩm nông nghiệp sẵn có như rơm rạ, bã mía và các sản phẩm phụ từ quá trình sản xuất hạt điều. Ngoài ra, nguồn cung từ các loại dầu ăn đã qua sử dụng, mỡ động vật và dầu cá cũng cực kỳ dồi dào, đảm bảo tính bền vững liên tục cho các dự án đầu tư quy mô lớn.
Bên cạnh tài nguyên sinh khối đa dạng, năng lực công nghiệp sẵn có của quốc gia cũng được xem là một bệ phóng vô cùng vững chắc. Các tập đoàn năng lượng hàng đầu như Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR) hay Petrovietnam đã tích lũy được nền tảng hạ tầng kỹ thuật hiện đại cùng kinh nghiệm vận hành chuyên môn hóa tiêu chuẩn quốc tế.
Thực tế chứng minh, những chuyến bay nội địa đầu tiên sử dụng nhiên liệu sạch tại khu vực miền Trung đã cất cánh thành công nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa Vietnam Airlines, Skypec và Lọc hóa dầu Bình Sơn.
Theo Phó Cục trưởng Hàng không Việt Nam Đỗ Hồng Cẩm, tiềm năng về nguồn nguyên liệu phục vụ sản xuất, phối trộn nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) là một trong những lợi thế cạnh tranh của Việt Nam trong chuỗi giá trị SAF.
Việt Nam sẽ tiếp tục đề cập đến khung chính sách, tạo nền móng cho lĩnh vực công nghiệp mới của Việt Nam là sản phẩm sản xuất nhiên liệu hàng không bền vững. Đây là cơ hội để kết nối phát triển công ty năng lực chuyên nghiệp với kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững.
