Hãng hàng không quốc gia Thụy Sĩ, SWISS sẽ loại biên đội bay Airbus A220-100 vào cuối năm 2027, chỉ hơn 10 năm sau khi đưa vào khai thác.
Quyết định này đánh dấu sự kết thúc của một chương quan trọng trong lịch sử phát triển đội bay của hãng, đồng thời phản ánh xu hướng ngày càng phổ biến trong ngành hàng không là đơn giản hóa đội bay, ưu tiên các biến thể lớn hơn nhằm nâng cao hiệu quả khai thác và giảm chi phí bảo dưỡng.
SWISS là hãng hàng không đầu tiên đưa Airbus A220-100 vào khai thác thương mại, khi dòng tàu bay này vẫn mang tên Bombardier CSeries CS100 vào tháng 7/2016.
A220-100 được lựa chọn để thay thế đội Avro RJ100 đã cũ, đánh dấu bước hiện đại hóa đội bay với thiết kế khí động học mới, tỷ lệ vật liệu composite cao và động cơ Pratt & Whitney PW1500G.
Ở thời điểm ra mắt, A220-100 được định vị trong phân khúc khoảng 100 chỗ, nằm giữa tàu bay phản lực khu vực và các dòng thân hẹp truyền thống như Airbus A319 hay Boeing 737-700.
Với tầm bay khoảng 6.670 km, mức tiêu thụ nhiên liệu thấp và khả năng khai thác tại những sân bay có điều kiện đặc thù, A220-100 nhanh chóng đảm nhiệm nhiều đường bay châu Âu của SWISS.
Dòng tàu bay này đặc biệt phù hợp với Cảng hàng không London City nhờ khả năng khai thác đường băng ngắn và thực hiện phương thức tiếp cận có góc dốc lớn.
Tuy nhiên, khi mạng bay thay đổi và nhiều loại tàu bay khác cũng được phép khai thác tại London City, lợi thế riêng của A220-100 dần thu hẹp.
Trong tổng số 30 chiếc A220 SWISS từng tiếp nhận, chỉ 9 chiếc thuộc biến thể A220-100, còn lại là 21 chiếc A220-300.
A220-300 có sức chứa lớn hơn, khoảng 145 hành khách so với 125 ghế của A220-100, trong khi vẫn duy trì hiệu quả nhiên liệu tương đương. Điều này giúp phiên bản lớn hơn đạt hiệu quả kinh tế tốt hơn trên phần lớn đường bay.
Trong bối cảnh chi phí khai thác gia tăng, số ghế bổ sung trên A220-300 giúp cải thiện doanh thu trên mỗi chuyến và giảm chi phí đơn vị, trở thành lựa chọn phù hợp với chiến lược đội bay của SWISS.
Hiện hãng đã dừng khai thác 5 trong số 9 chiếc A220-100. Bốn chiếc còn lại dự kiến tiếp tục hoạt động đến hết năm 2027 trước khi rời đội bay.
Sau đó, đội tàu bay thân hẹp của SWISS sẽ tập trung vào A220-300 và gia đình Airbus A320.
Một yếu tố khác thúc đẩy quyết định loại biên là những vấn đề kéo dài liên quan đến động cơ Pratt & Whitney PW1500G.
Cụ thể, tình trạng thiếu phụ tùng, thời gian đại tu kéo dài và chậm bàn giao động cơ đã ảnh hưởng tới nhiều hãng khai thác động cơ GTF. Trong bối cảnh đó, SWISS phải ưu tiên nguồn lực kỹ thuật cho đội A220-300 có quy mô lớn hơn.
Ban đầu, việc ngừng khai thác một số A220-100 được xem là giải pháp tạm thời nhằm tiết kiệm động cơ và phụ tùng.
Tuy nhiên, sau quá trình đánh giá, SWISS nhận thấy việc duy trì hai biến thể trong một đội bay quy mô không lớn làm tăng chi phí bảo dưỡng, tồn kho phụ tùng và tổ chức khai thác.
Hai chiếc A220-100 mang số đăng ký HB-JBC và HB-JBD đã được đưa tới sân bay Francazal tại Toulouse, Pháp để tháo dỡ. Động cơ và một số linh kiện được sử dụng làm nguồn phụ tùng cho đội A220-300.
Ba chiếc khác được lưu kho dài hạn, trong khi bốn chiếc còn lại cũng dự kiến rời đội bay sau năm 2027.
Quyết định của SWISS phản ánh xu hướng tiêu chuẩn hóa đội bay đang được nhiều hãng hàng không theo đuổi.
Việc duy trì một biến thể với số lượng ít đồng nghĩa hãng phải phân bổ riêng nguồn lực bảo dưỡng, phụ tùng, kỹ thuật viên và kế hoạch khai thác. Ngược lại, nếu tập trung vào một biến thể giúp hãng đơn giản hóa vận hành, nâng tỷ lệ sẵn sàng khai thác và sử dụng hiệu quả hơn nguồn lực kỹ thuật.
Đối với Airbus, việc SWISS loại biên A220-100 cũng phản ánh thực tế thị trường. Biến thể A220-100 luôn chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng đơn hàng của chương trình A220, trong khi A220-300 mới là phiên bản được các hãng hàng không lựa chọn nhiều nhất nhờ hiệu quả thương mại cao hơn.
Dù vậy, SWISS vẫn tiếp tục đặt niềm tin vào dòng A220. Hãng sẽ vận hành hoàn toàn bằng A220-300 ở phân khúc thân hẹp cỡ nhỏ, kết hợp với gia đình Airbus A320 trên các đường bay châu Âu.
Việc A220-100 rời đội bay không đồng nghĩa với thất bại của chương trình. Trái lại, đây là minh chứng cho sự thay đổi nhanh chóng trong chiến lược khai thác của các hãng hàng không, nơi hiệu quả kinh tế, khả năng tiêu chuẩn hóa và tính linh hoạt của đội bay ngày càng trở thành yếu tố quyết định.
