Bức tranh hàng không nội địa qua hiệu suất slot tại 2 sân bay lớn nhất nước

So sánh số liệu giám sát slot tháng 2 và tháng 3/2026 cho thấy các hãng hàng không Việt Nam đã nhanh chóng phục hồi quy mô khai thác tại hai sân bay lớn nhất cả nước. Tuy nhiên, nếu đi sâu theo từng hãng và tách bạch giữa mức độ sử dụng slot, tỷ lệ bay đúng slot và khả năng thực hiện kế hoạch trong ngày cho thấy có sự phân hóa rõ rệt về năng lực vận hành.

Trong tháng 3/2026, điểm dễ nhận thấy nhất là hầu hết các hãng đã quay lại mức khai thác rất cao tại cả Tân Sơn Nhất và Nội Bài, sau giai đoạn thấp điểm trong tháng 2. Tuy nhiên, điều đáng chú ý là sự cải thiện này không diễn ra đồng đều giữa các chỉ số, và càng không giống nhau giữa các hãng.

Với Vietnam Airlines, dữ liệu cho thấy sự phục hồi khá bền vững. Tại Tân Sơn Nhất, hãng nâng tỷ lệ sử dụng slot từ khoảng hơn 80% trong tháng 2 lên tới 96,08% trong tháng 3, tại Nội Bài cũng tăng lên 90,84%. Dù quy mô khai thác tăng mạnh nhưng tỷ lệ sai slot xuất hiện ở mức khoảng 9,17% tại Tân Sơn Nhất và 4,61% tại Nội Bài, khiến tỷ lệ bay đúng slot duy trì quanh 86%. Đây không phải mức lý tưởng, nhưng trong bối cảnh tăng tải nhanh, có thể coi là mức kiểm soát được, phản ánh năng lực điều phối tương đối ổn định của hãng hàng không quốc gia.

Trường hợp của Vietjet Air lại cho thấy một câu chuyện khác. Hãng duy trì tỷ lệ sử dụng slot cao, đạt 91,03% tại Tân Sơn Nhất và 89,85% tại Nội Bài trong tháng 3. Tuy nhiên, khi đi vào chi tiết, tỷ lệ sai slot lên tới 14,54% tại Tân Sơn Nhất và 12,35% tại Nội Bài, kéo tỷ lệ bay đúng slot xuống chỉ còn khoảng 76–77%. So với tháng 2, khi tần suất khai thác thấp hơn và dễ kiểm soát hơn, mức lệch slot này cho thấy áp lực vận hành tăng lên rõ rệt khi hãng mở rộng quy mô bay.

Trong khi đó, Bamboo Airways là hãng có bước chuyển đáng chú ý nhất giữa hai tháng. Sau giai đoạn tái cấu trúc, hãng đã nâng tỷ lệ sử dụng slot lên trên 94% tại cả hai sân bay trong tháng 3, đồng thời giữ tỷ lệ sai slot ở mức trung bình khoảng 8–10%. Nhờ đó, tỷ lệ bay đúng slot đạt khoảng 83–86%, tương đối cân bằng giữa quy mô và chất lượng khai thác. Đây là dấu hiệu cho thấy Bamboo Airways không chỉ tăng chuyến mà còn cải thiện được khả năng kiểm soát vận hành.

Ngược lại, Vietravel Airlines lại là trường hợp thể hiện rõ rủi ro khi tăng trưởng nhanh. Tại Tân Sơn Nhất, hãng sử dụng tới 97,55% slot, còn tại Nội Bài là 95,06% – thuộc nhóm cao nhất. Tuy nhiên, tỷ lệ sai slot lần lượt ở mức 17,48% và đặc biệt lên tới 25,93% tại Nội Bài, khiến tỷ lệ bay đúng slot chỉ còn 80,06% và 69,14%. So với tháng 2, khi quy mô khai thác còn hạn chế, tháng 3 đã bộc lộ rõ giới hạn về năng lực điều phối khi hãng tăng nhanh tần suất bay.

Trái ngược với nhóm hãng lớn, các hãng quy mô nhỏ như Pacific Airlines hay Vasco gần như không có biến động đáng kể giữa hai tháng. Họ duy trì cả tỷ lệ sử dụng slot lẫn tỷ lệ trùng khớp ở mức rất cao, phần lớn trên 95%, cho thấy lợi thế của mô hình khai thác đơn giản và dễ kiểm soát.

Từ hiện trạng sử dụng slot cho thấy, mặc dù trong tháng 3 hàng không chịu cú sốc lớn về giá nhiên liệu nhưng khi bắt đầu vào mùa cao điểm thì vận chuyển hành khách trong nước vẫn không sụt giảm. Sau khi hết tháng 2 thấp điểm, bước sang tháng 3, khi nhu cầu phục hồi các hãng nhanh chóng tăng lại tần suất, kéo tỷ lệ sử dụng slot lên mức rất cao.

Tuy nhiên, sự phục hồi này chủ yếu diễn ra về phần “lượng”, trong khi “chất”, thể hiện qua tỷ lệ bay đúng slot và mức độ thực hiện kế hoạch khai thác trong ngày chưa có nhiều chuyển biến. Nguyên nhân có thể không có chỉ ở nội tại từng hãng mà còn đến từ bối cảnh chung: giá nhiên liệu tăng làm chi phí khai thác biến động, trong khi xung đột tại Trung Đông khiến nhiều đường bay quốc tế phải thay đổi hành trình, kéo dài thời gian bay và ảnh hưởng dây chuyền đến lịch quay đầu tàu bay.

Từ bức tranh hiệu suất sử dụng slot trong hai tháng vừa qua cho thấy, hàng không nội địa vẫn phát triển tốt khi bước vào giai đoạn cao điểm hè năm nay nhưng lại bộc lộ những điểm yếu trong điều hành. Trong bối cảnh slot ngày càng khan hiếm tại các sân bay lớn, lợi thế cạnh tranh sẽ không còn nằm ở số chuyến bay, mà ở khả năng khai thác chính xác và kỷ luật của từng hãng.