Khoảng 200 máy bay Embraer E2 do 24 hãng hàng không trên thế giới khai thác được cho là bị ảnh hưởng bởi sự cố “không ổn định” của hệ thống GPS.
Theo các nguồn tin của Aerospace Global News, vấn đề liên quan đến những máy bay E190-E2 và E195-E2 được trang bị hệ thống điện tử hàng không Primus Epic 2.0 của Honeywell. Một số hãng như Azul của Brazil, Porter Airlines và Virgin Australia đã ghi nhận các gián đoạn khai thác liên quan đến sự cố này.
Azul, hãng hàng không được cho là đầu tiên phát hiện vấn đề, đã áp dụng biện pháp phòng ngừa hôm 22/9 khi tạm thời đình chỉ khai thác phần lớn đội bay E2. Quyết định này khiến nhiều chuyến bay bị gián đoạn trong ngày, trước khi hoạt động dẫn trở lại bình thường vào buổi tối.
Các chuyến bay tại những sân bay lớn của Brazil như Brasília, Congonhas ở São Paulo và Santos Dumont ở Rio de Janeiro nằm trong số các hoạt động bị ảnh hưởng.
Không chỉ Azul, một số hãng hàng không khác cũng phải điều chỉnh khai thác. KLM và Luxair được cho là đã tạm thời đình chỉ hoạt động đối với máy bay E2 trong thời gian xử lý sự cố.
Embraer xác nhận đã nhận được báo cáo về tình trạng không ổn định của hệ thống GPS trên một số loại máy bay, trong đó có dòng E2. Nhà sản xuất đang phối hợp với các hãng hàng không và Honeywell để điều tra nguyên nhân, đồng thời cung cấp hỗ trợ kỹ thuật.
Embraer nhấn mạnh sự cố có thể gây gián đoạn khai thác nhưng không gây nguy hiểm cho an toàn bay. Theo nhà sản xuất, toàn bộ đội bay E2 được trang bị các hệ thống dẫn đường và quy trình vận hành cho phép máy bay tiếp tục hoạt động ngay cả khi GPS không ổn định hoặc mất tín hiệu, phù hợp với yêu cầu hiện hành của cơ quan hàng không dân dụng.
Honeywell cũng xác nhận đang điều tra một vấn đề trên phạm vi toàn cầu liên quan đến khả năng thu tín hiệu GPS, nhưng chưa công bố nguyên nhân cụ thể.
Theo các báo cáo truyền thông, sự cố có thể xuất hiện sau khi một máy bay bị ảnh hưởng được khởi động trên mặt đất trước chuyến bay. Việc khởi động lại hệ thống có thể tạm thời khôi phục khả năng thu tín hiệu GPS, song vấn đề có nguy cơ tái diễn, khiến máy bay phải tạm dừng khai thác.
Sự cố trên diễn ra trong bối cảnh ngành hàng không toàn cầu ngày càng quan tâm đến nguy cơ gây nhiễu và giả mạo tín hiệu GPS/GNSS. Hiện chưa có dấu hiệu cho thấy sự cố ảnh hưởng đến máy bay Embraer E2 là hành động cố ý hoặc có liên quan đến hoạt động gây nhiễu, giả mạo tín hiệu.
Tuy nhiên, Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA) đã nhiều lần cảnh báo về mức độ gia tăng của các sự cố nhiễu tần số vô tuyến (RFI) đối với hệ thống vệ tinh định vị toàn cầu (GNSS), đồng thời kêu gọi các chính phủ coi đây là một ưu tiên về an toàn hàng không.
Năm 2025, IATA công bố kế hoạch giảm thiểu rủi ro từ nhiễu GNSS và cho biết số vụ mất tín hiệu GPS được ghi nhận đã tăng 220% trong giai đoạn 2021-2024.
Với sự phụ thuộc ngày càng lớn của hàng không vào hệ thống định vị vệ tinh, các sự cố GPS không chỉ có thể ảnh hưởng đến khả năng khai thác đội bay mà còn đặt ra yêu cầu về các hệ thống dẫn đường dự phòng và quy trình vận hành khi tín hiệu vệ tinh bị gián đoạn.
