Xuất khẩu nhiên liệu máy bay bằng đường biển trên toàn cầu đã giảm xuống mức thấp nhất trong vòng 10 năm qua, phản ánh tình trạng gián đoạn nguồn cung kéo dài tại Trung Đông và hoạt động lọc dầu suy yếu tại châu Á.
Theo dữ liệu từ công ty phân tích dòng chảy năng lượng Vortexa công bố hôm thứ Sáu (8/5/2026), lượng xuất khẩu nhiên liệu máy bay và dầu hỏa vận chuyển bằng đường biển trong tháng 4/2026 chỉ đạt khoảng 1,1 triệu thùng/ngày. Con số này giảm tới 630.000 thùng/ngày so với cùng kỳ năm ngoái và là mức thấp nhất trong giai đoạn 2016-2025.
Sự sụt giảm mạnh của thị trường nhiên liệu máy bay được xem là hệ quả trực tiếp từ cuộc khủng hoảng nguồn cung toàn cầu hiện nay. Tại Trung Đông, nhiều dòng nhiên liệu không thể lưu thông qua eo biển Hormuz tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới. Trong khi đó, các nhà máy lọc dầu châu Á buộc phải cắt giảm công suất do thiếu nguồn nguyên liệu là dầu thô, đồng thời ưu tiên giữ lại nguồn cung phục vụ nhu cầu nội địa thay vì xuất khẩu.
Singapore - trung tâm giao dịch và tiếp nhiên liệu hàng hải lớn nhất châu Á đã chứng kiến lượng tồn kho nhiên liệu giảm mạnh trong những tuần gần đây. Theo số liệu của Enterprise Singapore, lượng dự trữ sản phẩm dầu mỏ trên đất liền trong tuần kết thúc ngày 6/5 chỉ còn 44,83 triệu thùng, mức thấp nhất kể từ cuối tháng 7/2025.
Nguồn cung từ Đông Bắc Á và khu vực bờ Tây Ấn Độ giảm mạnh đã khiến thị trường nhiên liệu máy bay toàn cầu trở nên căng thẳng hơn đáng kể. Tình trạng khan hiếm đến mức nhiều lãnh đạo ngành hàng không và quan chức năng lượng bắt đầu cảnh báo nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu trong thời gian ngắn.
Dù vậy, thị trường được kỳ vọng sẽ có sự cải thiện trong những tháng tới. Ông Ivan Mathews, Trưởng bộ phận Phân tích khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Vortexa, nhận định xuất khẩu nhiên liệu máy bay có thể phục hồi từ tháng 5 và tháng 6/2026 khi biên lợi nhuận cao thúc đẩy các nhà máy lọc dầu châu Á tăng sản lượng.
Theo ông Mathews, Đông Bắc Á sẽ đóng vai trò dẫn dắt đà phục hồi, đặc biệt là Hàn Quốc. Quốc gia này dự kiến nâng công suất lọc dầu khi lượng dầu thô nhập khẩu trong tháng 5 có thể phục hồi lên khoảng 80% so với mức trước xung đột.
Ngoài ra, nguồn cung tăng từ châu Á có thể kích hoạt các dòng chênh lệch giá, thúc đẩy nhiên liệu máy bay vận chuyển sang bờ Tây nước Mỹ và khu vực Tây Bắc châu Âu những nơi đang đối mặt với áp lực nguồn cung lớn.
Theo đó, Châu Á vừa tiếp nhận lô dầu nhiên liệu đầu tiên từ Mexico sau chín tháng gián đoạn, trong bối cảnh khu vực này đang thiếu hụt nghiêm trọng nguồn cung năng lượng do căng thẳng tại Trung Đông làm gián đoạn các tuyến vận chuyển qua eo biển Hormuz.
Theo dữ liệu vận tải biển và các nguồn tin ngành năng lượng được Reuters trích dẫn, tàu chở dầu Orion đã cập cảng Singapore với khoảng 1 triệu thùng dầu nhiên liệu lưu huỳnh cao (HSFO) được bốc hàng từ nhà máy lọc dầu Salina Cruz của Mexico ở bờ biển Thái Bình Dương.
Không chỉ dừng lại ở một chuyến hàng, thị trường dự báo nguồn cung từ Mexico sang châu Á có thể tiếp tục gia tăng trong thời gian tới. Chi nhánh thương mại PMI của tập đoàn dầu khí quốc gia Mexico Pemex được cho là đang chào bán thêm ít nhất một lô HSFO khác để giao trong tháng 6 thông qua hình thức đấu thầu.
Diễn biến này được xem là tín hiệu tích cực đối với châu Á, khu vực đang phải cạnh tranh quyết liệt để đảm bảo nguồn cung dầu thô và nhiên liệu bay trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu tiếp tục chịu tác động từ cuộc khủng hoảng tại Trung Đông.
Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng sự phục hồi từ châu Á khó có thể bù đắp hoàn toàn phần thiếu hụt từ Trung Đông trong ngắn hạn. Ông Mathews nhấn mạnh rằng cho tới khi các tuyến vận chuyển đường biển trở lại bình thường, chênh lệch giá giữa nhiên liệu máy bay và dầu hỏa nhiều khả năng vẫn duy trì ở mức cao hơn các sản phẩm lọc dầu khác.
Điều này sẽ tiếp tục tạo động lực để các nhà máy lọc dầu ưu tiên tối đa hóa sản lượng nhiên liệu máy bay nhằm tận dụng biên lợi nhuận hấp dẫn trong bối cảnh thị trường toàn cầu vẫn thiếu hụt nguồn cung.
