Cùng đà tăng của giá dầu thô thế giới, giá nhiên liệu máy bay cũng tăng mạnh và gây tác động lớn đến hoạt động của các hãng bay. Hãng hàng không Air New Zealand thậm chí đã hủy khoảng 1.100 chuyến bay bởi tác động của giá nhiên liệu tăng cao.
Giá dầu thô thế giới và nhiên liệu bay cùng tăng mạnh
Căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông và xung đột giữa Nga và Ukraine vẫn tiếp tục tạo ra rủi ro đối với nguồn cung dầu mỏ toàn cầu. Trên thị trường quốc tế, giá dầu thô tiếp tục tăng mạnh trong phiên giao dịch ngày 13/3/2026.
Cụ thể, dầu WTI hiện được giao dịch ở mức 96,26 USD/thùng, với biên độ dao động trong ngày từ 95,72 – 97,99 USD/thùng. Trước đó, trong ngày 12/3/2026, giá dầu WTI ở mức 93,31 USD/thùng, với biên độ 88,89 – 94,36 USD/thùng.
Trong khi đó, dầu Brent – chuẩn tham chiếu của thị trường dầu mỏ toàn cầu – đã vượt mốc tâm lý quan trọng 100 USD/thùng, hiện giao dịch ở 101,07 USD/thùng, với biên độ 100,82 – 101,78 USD/thùng. Một ngày trước đó, giá dầu Brent ở mức 98,54 USD/thùng, biên độ 92,89 – 99,50 USD/thùng.
Trong khi giá dầu Brent đã tăng lên trên 100 USD/thùng, giá nhiên liệu tinh chế thậm chí còn tăng mạnh hơn.
Thời điểm 8h00 ngày 13/3 (giờ Việt Nam), theo dữ liệu từ Platts, một thành viên của S&P Global Energy chỉ số giá nhiên liệu bay toàn cầu tăng lên mức 190,81 USD/thùng, tương đương 1.506,74 USD/tấn. Trong khi trước đó ngày 12/3 chỉ số này đứng ở mức 167,93 USD/thùng, tương đương 1.326,11 USD/tấn.
Theo dữ liệu từ Platts, chỉ số nhiên liệu bay ngày 13/3 của khu vực Châu Á và Châu Đại Dương đã lên mức 203,37 USD/thùng, tương đương 1.606,59 USD/tấn. Trước đó 1 ngày, mức giá chỉ đứng ở 155,32 USD/thùng, tương đương 1.227,05 USD/thùng, tương đương giá nhiên liệu bay đã tăng tới gần 31% chỉ sau một ngày.
Khu vực Châu Âu và CIS tăng lên mức 206,13 USD/thùng, tương đương 1.626,38 USD/thùng; khu vực Trung Đông và Châu Phi mức giá niêm yết là 198,03 USD/thùng, tương đương 1.564,4 USD/tấn; khu vực Bắc Mỹ giá nhiên liệu bay ở mức 171,57 USD/thùng, tương đương 1.355,37 USD/tấn; trong khi giá nhiên liệu bay khu vực Mỹ Latinh và Trung Mỹ đứng ở mức 183,92 USD/thùng, tương đương 1.452,94 USD/tấn.
Theo S&P Global Energy, thị trường các sản phẩm lọc dầu của châu Âu tiếp tục chịu ảnh hưởng ngày càng lớn từ cuộc chiến leo thang ở Trung Đông, với các bên tham gia thị trường đang chuẩn bị cho tình trạng khan hiếm nguồn cung chưa từng có do giao thông đường thủy qua eo biển Hormuz bị gián đoạn.
Trong bối cảnh chiến tranh giữa Mỹ và Iran tiếp diễn, một số nhà máy lọc dầu ở Trung Đông đã ngừng hoạt động hoàn toàn hoặc giảm sản lượng. Tình trạng leo thang kéo dài có thể làm tắc nghẽn các tuyến xuất khẩu ULSD, nhiên liệu máy bay và LPG quan trọng từ Vịnh Ba Tư và Biển Đỏ, làm gia tăng biến động giá dầu thô.
Thị trường nhiên liệu máy bay châu Âu chịu ảnh hưởng sâu sắc nhất do phụ thuộc quá nhiều vào nhập khẩu từ Trung Đông.
Giá cước vận chuyển hàng hóa Platts jet CIF NWE đã tăng lên mức cao kỷ lục là 1.500,75 USD/tấn vào ngày 11 tháng 3, trong khi chênh lệch giá tiền mặt giữa Platts jet CIF NWE và ICE LSGO M1 đạt mức cao kỷ lục là 400 USD/tấn.
Các chuyên gia dự đoán nguồn cung sẽ khan hiếm nghiêm trọng trong tháng 4 và tháng 5 do lượng tàu thuyền lưu thông qua eo biển giảm. Theo S&P Global Commodities at Sea, Trung Đông chiếm hơn một nửa lượng nhiên liệu máy bay phản lực nhập khẩu vào châu Âu năm 2025.
Chênh lệch giá kỳ hạn (backwardation) trong chênh lệch giá hoán đổi CIF NWE của nhiên liệu máy bay phản lực cũng tăng vọt lên mức cao kỷ lục, với chênh lệch giá kỳ hạn tháng 4/tháng 5 được đánh giá ở mức cao nhất từ trước đến nay là 135 USD/tấn vào ngày 11 tháng 3.
Trước đà tăng mạnh của giá nhiên liệu hàng không đã buộc Chính phủ Mỹ phải đánh giá lại dự báo chi phí nhiên liệu hàng không trong năm 2026. Theo đó, mức giá nhiên liệu máy bay phản lực trung bình được điều chỉnh lên 2,67 USD/gallon, cao hơn 37% so với dự báo trước đó.
Các phân tích trong ngành cho thấy mức tăng của giá nhiên liệu trung bình cả năm này có thể khiến bốn hãng hàng không lớn nhất của Mỹ gồm United Airlines, Delta Air Lines, American Airlines và Southwest Airlines phải gánh thêm khoảng 11,6 tỷ USD chi phí nhiên liệu trong năm 2026.
Các nước tăng cường nhập khẩu dầu thô từ Nga
Lượng dầu thô Nga đổ vào Ấn Độ và Trung Quốc đã tăng mạnh trong tuần đầu tiên của tháng 3, do việc gián đoạn nguồn cung ở Trung Đông. Theo dữ liệu của S&P Global Commodities at Sea, lượng dầu thô Nga được giao cho ba khách hàng chính là Ấn Độ, Trung Quốc và Thổ Nhĩ Kỳ đã tăng lên 21,7 triệu thùng trong tuần kết thúc ngày 10 tháng 3, tăng từ 20,1 triệu thùng của tuần trước đó.
Trung Quốc ghi nhận mức tăng lớn nhất, nhập khẩu 12,4 triệu thùng dầu, tăng mạnh so với 10,3 triệu thùng của tuần trước. Ấn Độ nhập khẩu 8,6 triệu thùng, tăng 200.000 thùng, đạt mức cao nhất trong ba tuần.
Trong khi đó, Thổ Nhĩ Kỳ chứng kiến sự sụt giảm về khối lượng dầu thô Nga nhập khẩu vào các cảng của nước này trong tuần, chỉ nhận được 700.000 thùng tại cảng Aliaga, mức thấp nhất trong hai tháng.
Dầu thô Nga ghi nhận sức mua tăng mạnh do dòng dầu từ Trung Đông bị tắc nghẽn tại eo biển Hormuz. Khi các tuyến vận tải biển qua Hormuz vẫn đang bị các tàu bè né tránh vì rủi ro an ninh, dầu Nga đã nhanh chóng lấp đầy khoảng trống nhu cầu cho các loại dầu trung bình và nặng trên thị trường toàn cầu
Trước đó, Ấn Độ đã giảm mạnh lượng dầu thô nhập khẩu từ Nga do áp lực trừng phạt từ Mỹ và EU, nhập khẩu khối lượng thấp nhất kể từ năm 2022 vào tháng Hai và phụ thuộc nhiều hơn vào nguồn cung từ vùng Vịnh Ba Tư.
Tuy nhiên, sau khi xảy ra xung đột giữa Mỹ - Isreal và Iran vào ngày 28/2, chính quyền Mỹ đã mở đường cho Ấn Độ nhập khẩu thêm dầu của Nga, bằng cách ban hành lệnh miễn trừ trừng phạt 30 ngày cho phép nước này nhập khẩu nguồn cung đã có sẵn trên biển. Theo báo cáo của Cơ quan Năng lượng Quốc tế, hiện có 30 triệu thùng dầu thô của Nga đang nằm trong các tàu chở dầu ngoài khơi Ấn Độ.
Sự gia tăng hoạt động mua vào đã thu hẹp chênh lệch giá giữa dầu thô Nga và các chuẩn mực dầu thô quốc tế trong khu vực. Platts đã đánh giá mức chênh lệch giá giữa dầu Urals DAP Ấn Độ và giá dầu Brent giao ngay là 9,3 USD/thùng vào ngày 11/3, giảm so với mức 12,5 USD/thùng vào ngày 27/2.
Trong khi đó, tại Trung Quốc, khối lượng nhập khẩu tăng cao theo xu hướng tích trữ đáng kể diễn ra trong năm qua, ước tính của IEA là đã bơm thêm 111 triệu thùng dầu vào kho. Trong tuần kết thúc ngày 10 tháng 3, các cảng Chu Sơn và Dương Phủ của Trung Quốc đã lần đầu tiên tiếp nhận dầu của Nga sau nhiều tháng, trong khi Đông Gia Khẩu (Dongjiakou) và Long Khẩu (Longkou) - cả hai đều thuộc tỉnh Sơn Đông vẫn là những người mua chính.
Dữ liệu của CAS cho thấy ít nhất 11 triệu thùng dầu thô của Nga dự kiến sẽ được vận chuyển đến Ấn Độ, Trung Quốc và Thổ Nhĩ Kỳ khoảng ngày 17/3. Trong số đó, 5 triệu thùng dự kiến sẽ đến Ấn Độ, tiếp theo là 4,5 triệu thùng đến Trung Quốc và 1,5 triệu thùng đến Thổ Nhĩ Kỳ.
Ấn Độ tăng lực xuất khẩu các sản phẩm lọc dầu
Trong bối cảnh thị trường đang điều chỉnh theo cú sốc nguồn cung liên tục ở vùng Vịnh, Ấn Độ cũng đang nhận được sự chú ý lớn với tư cách là một nhà cung cấp nhiên liệu tiềm năng.
Trong tuần tính đến ngày 10/3, nước này đã xuất khẩu 6,8 triệu thùng sản phẩm lọc dầu, cao hơn 1,2 triệu thùng so với tuần trước, nhưng tương đương với mức xuất khẩu gần đây.
Dữ liệu của CAS cho thấy, cơ cấu xuất khẩu nhiên liệu đang chứng kiến sự dịch chuyển rõ rệt với 1/3 sản lượng đổ dồn về Đông Nam Á, biến nơi đây thành đối tác thương mại hàng đầu của Ấn Độ. Tây Phi giữ vị trí thị trường lớn thứ hai với khối lượng nhập khẩu đạt 1 triệu thùng dầu diesel, ngang bằng với mức tiêu thụ của Đông Nam Á. Trong khi đó, dòng chảy năng lượng sang Châu Âu hoàn toàn bị gián đoạn khi không có chuyến tàu nào cập cảng tại lục địa này.
Cảng Jamnagar của Reliance, nơi đặt nhà máy lọc dầu lớn nhất Ấn Độ vẫn là nhà xuất khẩu lớn nhất, với lượng hàng xuất khẩu đạt 4,8 triệu thùng, gấp hơn hai lần so với tuần trước. Khoảng một nửa lượng hàng xuất khẩu là dầu diesel hoặc dầu khí, 25% là xăng hoặc nhiên liệu pha trộn và 14% là nhiên liệu máy bay phản lực.
