Hàng loạt các mặt hàng vật liệu xây dựng cùng với cước phí vận tải tăng mạnh khiến các nhà thầu xây dựng tại các công trình hàng không trọng điểm chịu áp lực kép trong việc hoàn thành tiến độ.
Xung đột tại Trung Đông đang gây sức ép lớn lên các dự án hạ tầng giao thông, đặc biệt về nguồn cung nhiên liệu và vật liệu xây dựng. Trong bối cảnh chi phí leo thang và nguồn cung gián đoạn, các nhà thầu buộc phải xoay xở để duy trì thi công và hạn chế ảnh hưởng đến tiến độ.
Thông tin từ ông Phạm Công Thảo, Phó Tổng giám đốc Tổng công ty Thép Việt Nam, ngành thép có mức tăng trưởng tốt, ở mức 2 con số trong 2 tháng đầu năm 2026.
So với những mùa Tết trước đây, tăng trưởng của ngành thép trong mùa Tết năm nay có mức khả quan hơn. Tuy nhiên, biến động giá dầu những ngày qua đã tác động mạnh tới thị trường ngành thép, từ đó gây nguy cơ ảnh hưởng tới toàn ngành xây dựng.
Ông Thảo cho biết, chi phí sản xuất thép đã tăng thêm khoảng 50.000-100.000 đồng/tấn do giá dầu FO và khí hóa lỏng LPG tăng do ảnh hưởng của xung đột quân sự ở Trung Đông những ngày qua. Giá quặng sắt và phế liệu nhập khẩu cũng leo thang, tạo áp lực lên giá thành sản phẩm.
Ngoài ra, các doanh nghiệp sản xuất thép cũng chịu ảnh hưởng từ việc chi phí vận chuyển tăng khoảng 10 - 20%. Đặc biệt, giá nguyên vật liệu xây dựng trên thị trường thế giới những ngày qua cũng đã tăng từ 102USD/tấn lên mức 109 USD/tấn, riêng tại thị trường Nhật Bản, mức tăng đã là 20USD/tấn.
Theo ông Thảo, những yếu tố này sẽ tạo sức ép cho giá thành sản xuất trong thời gian tới khiến doanh nghiệp sẽ phải tăng giá bán để bù đắp chi phí. Khi giá thép tăng, hoạt động thi công tại các công trường lớn cũng có nguy cơ bị ảnh hưởng.
Không chỉ sắt thép, các mặt hàng xi măng – nhu cầu thiết yếu của các doanh nghiệp xây dựng cũng đang chịu áp lực điều chỉnh giá bán ra do chi phí đầu vào tăng mạnh.
Ông Bùi Nguyên Quỳnh, Phó Tổng Giám đốc Xi măng Hà Tiên thông tin, do ảnh hưởng của tình hình xung đột quân sự tại Trung Đông, hàng loạt các nguyên vật liệu đầu vào cho sản xuất xi măng đã tăng giá mạnh trong những ngày qua.
Trong đó có thể kể đến như mặt hàng than đã tăng 7-10%, thạch cao và các nguyên liệu khác tăng 15-20%. Chi phí vận chuyển clinker bằng đường biển tăng mạnh, có tuyến tăng tới 50.000-100.000 đồng mỗi tấn, trong khi hoạt động vận tải cũng bị gián đoạn do thiếu tàu.
Trước áp lực này, nhiều doanh nghiệp xi măng đã phải điều chỉnh giá bán thêm khoảng 100.000 đồng/tấn. Riêng Tổng công ty Xi măng Việt Nam điều chỉnh mức tăng khoảng 60.000-70.000 đồng/tấn để giảm áp lực cho thị trường.
Tuy nhiên, theo ông Quỳnh, nếu biến động địa chính trị kéo dài, khả năng tăng giá tiếp là khó tránh khỏi. Điều này có thể kéo theo hệ lụy giảm nhu cầu xây dựng và bất động sản trong các tháng tới, ảnh hưởng trực tiếp đến tiêu thụ xi măng.
Do đó, ông Quỳnh kiến nghị cơ quan chức năng cho phép điều chỉnh giá trong các công trình công, giảm thuế xuất khẩu clinker, giãn thuế và phí tài nguyên, đồng thời thúc đẩy giải ngân đầu tư công để kích cầu thị trường nội địa.
Đại diện một nhà thầu tại công trường Dự án Cảng HKQT Long Thành chia sẻ, trong xây dựng, giá vật liệu xây dựng chiếm phần lớn tổng chi phí. Do đó, việc giá xi măng, sắt thép, xăng dầu cùng với cước phí vận chuyển… đều tăng khiến nhà thầu đối mặt nguy cơ vượt dự toán ban đầu.
Tại Dự án mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc, công trình hạ tầng trọng điểm phục vụ Tuần lễ Cấp cao APEC 2027, hạng mục đường cất hạ cánh số 2 được yêu cầu hoàn thành trước ngày 30/6. Tuy nhiên, tiến độ đang chịu áp lực lớn do thiếu hụt nhiên liệu phục vụ thi công.
Ông Lê Vũ Minh Quang, Chỉ huy trưởng nhà thầu ACC thi công đường cất hạ cánh số 2 và sân đỗ tàu bay, cho biết tính từ ngày 9/3, lượng dầu dự trữ của đơn vị chỉ đủ duy trì hoạt động khoảng một ngày rưỡi cho gần 100 thiết bị cơ giới.
Dù đã liên hệ nhiều nguồn cung khác nhau, mỗi lần nhà thầu chỉ thu xếp được khoảng 6.000 lít và chưa có đơn vị nào cam kết cung cấp ổn định.
Theo ông Quang, trong trường hợp tình trạng thiếu nhiên liệu kéo dài, toàn bộ hệ thống máy móc trên công trường có thể buộc phải dừng hoạt động. Hiện công trường đang duy trì khoảng 250 công nhân trực tiếp thi công, cùng đội ngũ kỹ thuật, quản lý, tổng cộng khoảng 400 người.
Trong khi đó, nếu phải dừng thi công trong vài ngày đến một tuần, việc giữ chân lao động sẽ rất khó khăn do công nhân có thể chuyển sang các dự án khác.
Về tiến độ, đại diện ACC cho biết, hạng mục đường cất hạ cánh đang thi công lớp bê tông thứ nhất đạt khoảng 50% khối lượng, lớp thứ hai đạt 10%, dự kiến hoàn thành vào ngày 30/4 để bàn giao cho chủ đầu tư.
Với quy mô huy động 160-180 thiết bị như máy ủi, máy xúc, máy đổ bê tông…, nhu cầu tiêu thụ nhiên liệu lên tới khoảng 10.000 lít dầu diesel mỗi ngày. Thế nhưng, từ đầu tháng 3, nguồn cung bị gián đoạn, nhà cung cấp chỉ cấp nhỏ giọt 2.000-3.000 lít/ngày, không đủ đáp ứng nhu cầu vận hành của máy móc thiết bị tại công trường.
Để duy trì hoạt động, nhà thầu buộc phải vay mượn thêm khoảng 5.000 lít dầu từ các đơn vị khác, đồng thời thu gom nhỏ lẻ từ các cây xăng trên đảo Phú Quốc. Trong khi đó, giá dầu diesel đã tăng mạnh từ 19.000 lên 36.000 đồng/lít, khiến chi phí đội lên đáng kể. Dù tiến độ phải giãn, doanh nghiệp vẫn phải duy trì chi phí nhân công, ăn ở và vận hành cho người lao động.
Tình trạng thiếu nhiên liệu cũng diễn ra tại nhiều dự án khác. Ở dự án mở rộng cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây, các nhà thầu phải cử nhân sự đi thu gom từng lượng nhỏ dầu từ nhiều cây xăng khác nhau.
Giải pháp tình thế này làm phát sinh thêm chi phí và phân tán nguồn lực, khiến nhiều mũi thi công phải hoạt động cầm chừng, thậm chí tạm dừng. Phương án thi công “3 ca, 4 kíp” theo chỉ đạo của Chính phủ gần như không thể duy trì, kéo theo nguy cơ chậm tiến độ và gia tăng chi phí đầu tư.
Ông Nguyễn Quang Huy, Tổng Giám đốc Tập đoàn Đèo Cả, cho biết doanh nghiệp đã chủ động tìm kiếm thêm nguồn cung, tăng dự trữ và điều chỉnh kế hoạch thi công để thích ứng.
Theo đó, các nguồn lực được ưu tiên cho những hạng mục trọng điểm, đồng thời triển khai các giải pháp tiết kiệm nhiên liệu. Tuy nhiên, nếu tình trạng thiếu hụt kéo dài, việc đảm bảo tiến độ theo cam kết sẽ gặp nhiều thách thức.
Tại TP.HCM, ông Nguyễn Nguyên Phương, Phó Giám đốc Sở Công Thương TP.HCM, cho biết cơ quan này đang theo dõi sát diễn biến thị trường nhằm đảm bảo cân đối cung - cầu các mặt hàng nhiên liệu phục vụ sản xuất, kinh doanh.
Riêng đối với mặt hàng xăng dầu, dù địa bàn TP.HCM mở rộng sau sáp nhập, nguồn cung hiện vẫn được duy trì ổn định, chưa ghi nhận tình trạng thiếu hụt hay gián đoạn bán hàng trên diện rộng.
Trong thời gian tới, cơ quan này sẽ tiếp tục theo dõi tình hình, tìm giải pháp nhằm đảm bảo đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp về nguồn nhiên liệu cũng như nguyên vật liệu phục vụ sản xuất, thi công trên các công trình trọng điểm.
