Máy bay không người lái tàng hình tuyệt mật RQ-170 Sentinel của Không quân Mỹ đã tham gia chiến dịch bắt giữ nhà lãnh đạo Venezuela Nicolás Maduro và phu nhân.
Ít nhất một, thậm chí có thể hai chiếc máy bay không người lái tàng hình tuyệt mật RQ-170 Sentinel của Không quân Mỹ đã tham gia chiến dịch đêm 2/1 nhằm bắt giữ nhà lãnh đạo Venezuela Nicolás Maduro và phu nhân.
Việc nhìn thấy RQ-170 xuất hiện trong một nhiệm vụ thực tế là vô cùng hiếm hoi, nhưng trong trường hợp này hoàn toàn không bất ngờ. Dòng máy bay này được Skunk Works của Lockheed phát triển để phục vụ đúng những nhiệm vụ như vậy: giám sát bí mật, lâu dài các mục tiêu giá trị cao trong khu vực đối kháng, hỗ trợ trực tiếp cho các chiến dịch đặc nhiệm tương tự hoạt động vừa diễn ra tại Venezuela.
Một nguồn quan sát tại Puerto Rico đã ghi lại hình ảnh được cho là RQ-170 hạ cánh xuống căn cứ Roosevelt Roads, nay là sân bay Jose Aponte de la Torre, vào sáng 3/1. Đây là trung tâm triển khai hoạt động quân sự của Mỹ tại vùng Caribe kể từ tháng 9/2025, trong bối cảnh Washington tăng cường lực lượng không quân, hải quân và bộ binh trong khu vực suốt 5 tháng qua.
Hồi tháng 12 năm ngoái, Bộ Tư lệnh Không quân miền Nam (AFSOUTH) từng đăng hình ảnh chuyến thăm của Tư lệnh Bộ Tư lệnh Tác chiến Không quân, Tướng Adrian Spain, đến Trung tâm Tác chiến Không quân số 612. Trong một bức ảnh, một quân nhân xuất hiện với phù hiệu có hình RQ-170 và phù hiệu của Không đoàn 432 – đơn vị vận hành Sentinel tại căn cứ Creech, Nevada. Những hình ảnh này sau đó đã bị gỡ xuống, nhưng từng khiến giới quan sát tin rằng RQ-170 đang âm thầm thực hiện các nhiệm vụ tại Caribe.
Không quân Mỹ đã thừa nhận sự tồn tại của RQ-170 hơn 15 năm trước, song đến nay vẫn giữ mức độ bảo mật cao đặc biệt với phi đội này. Số lượng được cho là chỉ từ 20 đến 30 chiếc, nhưng mọi hoạt động đã lộ diện cho thấy chúng hoàn toàn phù hợp với chiến dịch ở Venezuela.
20 năm tuổi, RQ-170 Sentinel vẫn là “dao găm tàng hình”
RQ-170 không phải thiết kế tàng hình tối tân nhất hiện nay, nhưng vẫn đủ khả năng hoạt động bí mật sâu trong không phận đối phương mà khó bị phát hiện. Máy bay được cho là mang nhiều loại cảm biến: radar mảng pha chủ động với khả năng chụp ảnh khẩu độ tổng hợp, theo dõi mục tiêu mặt đất di chuyển, hệ thống quang – điện tử, hồng ngoại, cũng như bộ thu thập tình báo điện tử và tín hiệu.
Nhờ đó, Sentinel có thể âm thầm theo dõi hành tung của Maduro và lực lượng bảo vệ trong nhiều tuần hoặc nhiều tháng, xây dựng đầy đủ “bản đồ hoạt động đời sống” trước khi chiến dịch bắt giữ được triển khai. Khi nhiệm vụ bắt đầu, việc có một chiếc RQ-170 lơ lửng trên bầu trời Caracas mang lại nguồn thông tin thời gian thực cực kỳ quý giá, giúp phát hiện các mối đe dọa bất ngờ và cho phép các nhà lãnh đạo cấp cao, bao gồm cả Tổng thống Mỹ Donald Trump, theo dõi trực tiếp quá trình tác chiến.
Ông Trump tuyên bố trong cuộc phỏng vấn: “Tôi đã theo dõi mọi diễn biến trong thời gian thực, không bỏ lỡ khoảnh khắc nào”.
Phi đội RQ-170 từng đóng vai trò tương tự trong chiến dịch tiêu diệt trùm khủng bố Osama Bin Laden tại Abbottabad, Pakistan, năm 2011. Nhiều chi tiết hoạch định cho chiến dịch ở Venezuela cũng được cho là học theo mô hình này: xây dựng mô hình căn cứ trú ẩn giả lập kích thước thật của Maduro và việc CIA cài cắm lực lượng tiền trạm để thu thập thông tin bí mật.
Trong quá khứ, RQ-170 từng hoạt động trên bầu trời Iran để theo dõi chương trình hạt nhân nước này, dù một chiếc đã bị mất năm 2011. Sentinel cũng được cho là từng bay sát không phận Triều Tiên từ Hàn Quốc, hoạt động tại Thái Bình Dương và thậm chí thu thập thông tin quanh Crimea giai đoạn 2022–2023.
Với khả năng giám sát liên tục, RQ-170 nhiều khả năng cũng trinh sát các căn cứ quân sự Venezuela bị Mỹ tấn công đêm qua và thực hiện đánh giá thiệt hại sau không kích. Không quân Mỹ từng thừa nhận đã thử nghiệm Sentinel trong vai trò đánh giá thiệt hại bom đạn cùng với oanh tạc cơ B-2.
Lực lượng không quân Mỹ tham chiến quy mô lớn
Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, Tướng Dan “Razin” Caine nhấn mạnh hệ thống phòng không Venezuela là yếu tố quan trọng trong lập kế hoạch tác chiến. Dù năng lực phòng không của Caracas hạn chế và giờ đây càng suy yếu sau các đòn tấn công, chúng vẫn đặt ra rủi ro buộc Washington phải tính toán kỹ lưỡng và RQ-170 là lựa chọn hợp lý.
Ông cho biết khi lực lượng Mỹ tiến gần Caracas, thành phần không quân liên quân đã tiến hành phá hủy và vô hiệu hóa hệ thống phòng không Venezuela để đảm bảo an toàn cho trực thăng và lực lượng đổ bộ.
Điều này càng thể hiện rõ khi Mỹ triển khai cả tiêm kích tàng hình F-22 – dòng máy bay chiến đấu có khả năng sống sót cao nhất hiện nay. Một phi đội F-22 đã hạ cánh xuống Roosevelt Roads sáng 3/1 sau khi hoàn thành nhiệm vụ trên bầu trời Venezuela. Không rõ chúng cất cánh từ Mỹ hay được triển khai sẵn tại Puerto Rico trước đó.
Ngoài F-22, gói lực lượng trên không tham gia chiến dịch còn gồm F-35, F/A-18, EA-18 Growler, máy bay cảnh báo sớm E-2, oanh tạc cơ B-1 và nhiều máy bay không người lái khác. F-35 và F-22 đóng vai trò chủ lực trong nhiệm vụ chế áp – tiêu diệt phòng không đối phương. Các dòng máy bay này từng đảm nhiệm nhiệm vụ tương tự trong chiến dịch tấn công cơ sở hạt nhân Iran đầu năm nay.
Đáng chú ý, EA-18G Growler – “át chủ bài” tác chiến điện tử – cũng đóng vai trò then chốt. Một máy bay EC-130H Compass Call với khả năng chiến tranh điện tử chuyên sâu cũng xuất hiện tại Puerto Rico trước chiến dịch.
Nhiều câu hỏi vẫn chưa được giải đáp về việc mạng lưới phòng không Venezuela phản ứng ra sao. Một trực thăng Mỹ được xác nhận trúng hỏa lực mặt đất không xác định nhưng vẫn có thể bay về an toàn. Không có thông tin nào cho thấy máy bay Mỹ bị bắn hạ hay hư hại đáng kể.
Điều rõ ràng lúc này: ít nhất một chiếc RQ-170 Sentinel đã góp phần quan trọng trong chiến dịch bắt giữ Maduro – thêm một lần chứng minh vai trò đặc biệt của “bóng ma tàng hình” trên bầu trời trong các nhiệm vụ tối mật của Mỹ.
.png "Trung Quốc tăng tốc phát triển tiêm kích thế hệ thứ sáu, thách thức Mỹ")
