Thấy gì từ quyết định mua thêm 101 máy bay thân hẹp của "ông lớn" hàng không Trung Quốc?

Đầu tư vào máy bay tiết kiệm chi phí

Ngày 25/3, China Eastern Airlines thông báo đã ký thỏa thuận mua 101 máy bay Airbus A320neo với tổng giá trị 15,8 tỷ USD từ Airbus – tập đoàn hàng không vũ trụ lớn nhất châu Âu.

Đáng chú ý, đây có thể chỉ là một phần trong kế hoạch mở rộng kèm tái cấu trúc đội bay của hãng. Theo hồ sơ công bố trên Sở Giao dịch Chứng khoán Thượng Hải, China Eastern không loại trừ khả năng tiếp tục đặt các đơn hàng quy mô lớn với cả Airbus và Boeing trong tương lai gần.

Theo thỏa thuận, lô máy bay mới sẽ được bàn giao trong giai đoạn 2028 - 2032, tùy thuộc vào tiến độ và điều kiện thực tế giữa hai bên. Sau nhiều vòng đàm phán, mức giá cuối cùng được cho là thấp hơn đáng kể so với giá niêm yết tiêu chuẩn.

Hiện China Eastern vẫn đang trong quá trình tiếp nhận đơn hàng 100 chiếc A320neo ký từ tháng 7/2022 (dự kiến giao từ 2024–2027). Vì vậy, hợp đồng mới với 101 máy bay tiếp tục đóng vai trò “gối đầu”, đảm bảo tính liên tục trong kế hoạch hiện đại hóa và mở rộng đội bay thân hẹp của hãng.

Sau các đơn hàng này, số lượng máy bay Airbus trong đội bay China Eastern sẽ tiếp tục tăng mạnh. Tính đến nay, hãng đã nhận 85/101 chiếc từ các đơn hàng trực tiếp trước đó.

Đặt trụ sở tại quận Trường Ninh, Thượng Hải, China Eastern hiện vận hành hai trung tâm chính tại sân bay quốc tế Phố Đông và Hồng Kiều. Đây là hãng hàng không có lưu lượng hành khách lớn thứ hai Trung Quốc, sau China Southern Airlines.

Tính đến năm 2024, mạng bay của hãng phủ tới 1.088 điểm đến tại 184 quốc gia và vùng lãnh thổ, với hơn 100 chi nhánh trong và ngoài nước. Đội bay vượt mốc 800 chiếc, trong đó chủ lực là A320-200 (173 chiếc), A320neo (106 chiếc) và Boeing 737-800 (102 chiếc).

Song song với Airbus, China Eastern cũng đặt cược vào dòng máy bay nội địa COMAC C919. Hãng đã đặt mua 5 chiếc từ năm 2022 và tiếp tục ký thêm 100 chiếc vào tháng 9/2023. Đến tháng 2/2026, đội bay đã có 14 chiếc C919 đi vào khai thác.

Tuy nhiên, trong bối cảnh COMAC đang phải nỗ lực xoay xở để tăng cường năng lực sản xuất tại nhà máy ở Phố Đông (Thượng Hải), nhiều khả năng China Eastern sẽ tiếp tục ưu tiên Airbus để đảm bảo mục tiêu tăng trưởng đội bay vào cuối thập kỷ.

Không chỉ riêng China Eastern, làn sóng đặt hàng Airbus tại Trung Quốc cũng đang gia tăng. Tháng 12/2025, bốn hãng hàng không nước này đã đặt tổng cộng 145 máy bay A320neo, bao gồm Air China (60 chiếc), Spring Airlines (30 chiếc), Juneyao Airlines (25 chiếc) và China Aircraft Leasing Group Holdings (30 chiếc).

Đặt cược vào chu kỳ tăng trưởng dài hạn

Động thái chi gần 16 tỷ USD để đặt mua 101 máy bay A320neo của China Eastern Airlines từ Airbus không chỉ là một thương vụ thương mại quy mô lớn, mà còn phản ánh rõ cách các hãng hàng không Trung Quốc đang “tái lập trạng thái” sau cú sốc kéo dài của đại dịch và biến động thị trường nhiên liệu.

Trước hết, đây là một quyết định mang tính phòng thủ nhưng được thực hiện bằng công cụ tấn công. Khi thay thế hàng chục tàu bay cũ bằng thế hệ A320neo tiết kiệm nhiên liệu hơn, China Eastern đang trực tiếp xử lý bài toán chi phí – yếu tố đã bào mòn lợi nhuận của toàn ngành trong vài năm qua. Tuy nhiên, việc đặt hàng với lịch giao kéo dài đến đầu thập niên 2030 cho thấy hãng không chỉ dừng ở việc “vá lại” đội bay, mà đang chủ động đặt cược vào chu kỳ tăng trưởng dài hạn của thị trường hàng không Trung Quốc.

Điểm đáng chú ý hơn nằm ở cấu trúc đội bay mà thương vụ này củng cố. Việc ưu tiên dòng thân hẹp tầm trung, đặc biệt là các biến thể có tầm bay xa hơn cho thấy một sự dịch chuyển chiến lược: quốc tế hóa nhưng theo cách linh hoạt và chi phí thấp hơn. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào máy bay thân rộng và mô hình hub truyền thống, các hãng như China Eastern đang hướng tới mạng bay “mảnh” hơn, mở các đường bay điểm-điểm tới những thị trường khu vực và cận liên lục địa. Đây là xu hướng đã manh nha trước COVID-19, nhưng nay được đẩy nhanh bởi áp lực tối ưu hóa hiệu quả khai thác.

Ở một góc nhìn khác, thương vụ cũng phản ánh bối cảnh địa chính trị của ngành hàng không. Việc Airbus tiếp tục giành được các đơn hàng lớn từ Trung Quốc trong khi Boeing gặp nhiều trở ngại không đơn thuần là câu chuyện sản phẩm, mà còn là vấn đề niềm tin chuỗi cung ứng và quan hệ song phương. Trong bối cảnh đó, lựa chọn của China Eastern vừa mang tính kinh tế, vừa mang tính “phòng ngừa rủi ro”.

Qua những động thái này cho thấy China Southern Airlines đang quyết liệt triển khai chiến lươc tái cấu trúc theo hướng tối ưu chi phí trong ngắn hạn, nhưng đồng thời chuẩn bị năng lực để tái bứt phá khi thị trường hồi phục hoàn toàn sau đợt khủng hoảng địa chính trị tại Trung Đông. Đây cũng là một gợi ý chiến lược cho các trong khu vực: cạnh tranh trong giai đoạn tới sẽ không chỉ nằm ở quy mô, mà ở khả năng tái cấu trúc đội bay và mô hình mạng bay một cách linh hoạt và kỷ luật hơn.

Airbus A320neo không chỉ là một bản nâng cấp đơn thuần mà là một cuộc cách mạng về hiệu suất trong phân khúc máy bay thân hẹp. Điểm cốt lõi làm nên sức mạnh của dòng tàu bay này nằm ở hai tùy chọn động cơ đời mới: Pratt & Whitney PW1100G-JM và CFM International LEAP-1A.

Nhờ công nghệ quạt lớn và tỉ số nén tối ưu, A320neo cắt giảm ít nhất 20% lượng nhiên liệu tiêu thụ và giảm 50% tiếng ồn so với các thế hệ tiền nhiệm. Đối với các hãng hàng không, đây chính là lời giải cho bài toán tối ưu hóa chi phí vận hành trong bối cảnh giá nhiên liệu bay biến động không ngừng.

Một trong những nhận diện đặc trưng nhất của A320neo chính là cặp cánh cong Sharklets cao tới 2,4 mét ở đầu cánh. Không chỉ mang tính thẩm mỹ, thiết kế này đóng vai trò quan trọng trong việc giảm lực cản không khí, giúp tàu bay tiết kiệm thêm 4% nhiên liệu trên các chặng bay dài.

Với trọng lượng cất cánh tối đa (MTOW) lên tới 79 tấn, A320neo sở hữu tầm bay ấn tượng khoảng 6.300 km, cho phép các hãng hàng không linh hoạt khai thác từ các trục nội địa ngắn đến những đường bay quốc tế xuyên lục địa mà trước đây chỉ những dòng máy bay thân rộng mới đảm nhiệm được.

Bên cạnh hiệu quả khai thác, Airbus cũng tập trung nâng cấp trải nghiệm hành khách thông qua khoang cabin Airspace thế hệ mới. A320neo sở hữu chiều rộng cabin 3,7 mét, cho phép bố trí cấu hình linh hoạt từ 150 ghế (hai hạng thương gia và phổ thông) đến tối đa 194 ghế đối với các dòng hàng không giá rẻ. Điểm nâng cấp đáng giá nhất là hệ thống hộc hành lý phía trên được mở rộng diện tích, giúp hành khách có thể chứa thêm 60% lượng vali xách tay.

Đồng thời thiết kế hệ thống chiếu sáng LED hiện đại, không gian thoáng hơn cùng hệ thống lọc không khí hiệu suất cao, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ trên các chuyến bay thân hẹp.

Nhờ những cải tiến toàn diện về công nghệ, hiệu suất và trải nghiệm, A320neo hiện được xem là “xương sống” trong chiến lược đội bay của nhiều hãng hàng không toàn cầu. Dòng máy bay này không chỉ đáp ứng nhu cầu tăng trưởng lưu lượng hành khách mà còn giúp các hãng tối ưu chi phí trong bối cảnh giá nhiên liệu và áp lực môi trường ngày càng gia tăng.