Một viện nghiên cứu về giao thông tại Pháp vừa đề xuất áp dụng hạn ngạch đi lại bằng đường hàng không đối với từng cá nhân, theo đó mỗi người chỉ được thực hiện tối đa hai chuyến bay khứ hồi mỗi năm cho mục đích cá nhân.
Đề xuất đến từ Forum Vies Mobiles, tổ chức nghiên cứu có trụ sở tại Paris chuyên về các vấn đề giao thông và di chuyển. Trong báo cáo công bố ngày 16/6/2026, tổ chức này đã khảo sát thói quen đi lại bằng đường hàng không của người dân Pháp nhằm đánh giá mức độ đóng góp của từng nhóm hành khách vào lượng phát thải của ngành.
Kết quả nghiên cứu cho thấy phần lớn người dân Pháp không thường xuyên sử dụng máy bay. Dù 8 trong 10 người Pháp từng đi máy bay ít nhất một lần trong đời, chỉ khoảng 10% dân số thực hiện hơn hai chuyến bay khứ hồi trong năm qua.
Đáng chú ý, 20% số người đi lại nhiều nhất chiếm tới 76% tổng số chuyến bay và gần 90% tổng quãng đường bay của công dân Pháp. Trong khi đó, 70% người dân bay ít hơn 10 lần trong suốt cuộc đời và chỉ khoảng 5% thực hiện trên 100 chuyến bay.
Nghiên cứu cũng cho thấy việc mở rộng của các hãng hàng không giá rẻ không làm giảm đáng kể sự chênh lệch này. Khoảng 75% những người có thu nhập trên 6.000 euro mỗi tháng từng sử dụng hãng hàng không giá rẻ, trong khi tỷ lệ này chỉ khoảng một phần ba đối với nhóm có thu nhập dưới 1.500 euro mỗi tháng.
Dựa trên kết quả khảo sát, Forum Vies Mobiles đề xuất áp dụng hệ thống "tín dụng bay cá nhân" hằng năm. Theo đó, mỗi công dân sẽ được phép thực hiện tối đa hai chuyến bay khứ hồi mỗi năm cho mục đích cá nhân.
Các chuyến công tác sẽ được miễn trừ khỏi quy định vì được xem là cần thiết cho hoạt động kinh tế và lợi ích công cộng.
Theo tổ chức này, mục tiêu của chính sách không phải là áp đặt hạn chế đối với toàn bộ dân số mà tập trung vào nhóm hành khách thường xuyên bay nhất, những người tạo ra phần lớn lượng phát thải của ngành hàng không.
Forum Vies Mobiles ước tính nếu được triển khai, hệ thống này có thể giúp giảm khoảng 24% lưu lượng hàng không tại Pháp và cắt giảm hơn 5 triệu tấn khí thải nhà kính mỗi năm.
Bà Sylvie Landriève, Giám đốc Forum Vies Mobiles, cho rằng các cuộc tranh luận về hàng không thường chỉ xoay quanh việc đổ lỗi cho cá nhân hoặc kêu gọi cấm đoán hoàn toàn, trong khi chưa phân tích đầy đủ lý do khiến mọi người đi lại bằng đường hàng không.
Theo bà, việc tập trung vào nhóm nhỏ những người thường xuyên bay có thể mang lại hiệu quả khí hậu đáng kể mà không ảnh hưởng đến đại đa số người dân.
Trong khi đó, ông Adrien Bonnet, Giám đốc dự án nghiên cứu của tổ chức, cho biết hệ thống hạn ngạch có thể được tích hợp trực tiếp vào nền tảng đặt vé hiện nay thông qua dữ liệu hành khách đã được các hãng hàng không thu thập trong hệ thống Hồ sơ Tên hành khách (PNR).
Ông cũng nhấn mạnh các quyền bay chưa sử dụng sẽ không được mua bán hoặc chuyển nhượng nhằm tránh hình thành thị trường trao đổi hạn ngạch.
Forum Vies Mobiles cho rằng nhu cầu kiểm soát lượng phát thải của ngành hàng không ngày càng cấp thiết. Theo nghiên cứu, các chuyến bay đường dài chỉ chiếm khoảng 12,5% số chuyến bay thương mại tại Pháp nhưng lại tạo ra gần một nửa lượng khí thải nhà kính của toàn ngành.
Hiện hàng không đóng góp khoảng 6,4% tổng lượng khí thải CO₂ của Pháp và vẫn là phương thức vận tải có mức phát thải cao nhất tính trên mỗi km di chuyển. Đây cũng là lĩnh vực vận tải duy nhất ghi nhận lượng phát thải tiếp tục tăng, với tốc độ trung bình khoảng 2,7% mỗi năm kể từ năm 2010.
Theo Forum Vies Mobiles, việc áp dụng hạn ngạch cá nhân có thể là một giải pháp công bằng hơn so với việc tăng thuế hoặc chỉ trông chờ vào các cam kết tự nguyện từ hành khách.
Mặc dù đề xuất hiện mới dừng ở mức nghiên cứu và chưa được trình thành dự thảo luật, nó phản ánh xu hướng ngày càng mạnh mẽ tại Pháp trong việc kiểm soát tác động môi trường của ngành hàng không.
Trước đó, một số tổ chức môi trường như Greenpeace từng đề xuất giới hạn mỗi người chỉ được thực hiện một chuyến bay đường dài trong vòng 10 năm. Tuy nhiên, ý tưởng này đã vấp phải nhiều phản ứng trái chiều trên khắp châu Âu.
Bất chấp những tranh luận xung quanh các khuyến nghị của Forum Vies Mobiles, Pháp cũng đã triển khai các biện pháp cụ thể nhằm giảm các chuyến bay ngắn. Từ năm 2023, nước này cấm khai thác một số tuyến bay nội địa nếu có tuyến đường sắt thay thế trực tiếp với thời gian di chuyển không quá 2,5 giờ.
Các tuyến giữa Paris với Lyon, Nantes và Bordeaux là những ví dụ điển hình chịu tác động của quy định này. Tuy nhiên, các chuyến bay nối chuyến quốc tế vẫn được miễn trừ nhằm bảo đảm khả năng kết nối của các sân bay trung chuyển lớn.
Trong bối cảnh áp lực giảm phát thải ngày càng gia tăng, đề xuất giới hạn số chuyến bay cá nhân của Forum Vies Mobiles được xem là một trong những ý tưởng tham vọng nhất từng được đưa ra tại Pháp. Dù khả năng triển khai thực tế vẫn còn bỏ ngỏ, cuộc tranh luận về việc ai nên chịu trách nhiệm lớn nhất cho lượng khí thải từ hàng không chắc chắn sẽ tiếp tục nóng lên trong thời gian tới.
