Tập đoàn Tata bổ nhiệm ông Tewolde Gebremariam, cựu Tổng giám đốc Ethiopian Airlines, làm CEO mới của Air India trong bối cảnh hãng này bước vào giai đoạn tái cấu trúc.
Air India ngày 5/8 công bố bổ nhiệm ông Tewolde Gebremariam, cựu CEO Ethiopian Airlines, làm CEO kiêm Giám đốc điều hành, kế nhiệm Campbell Wilson. Thời điểm chính thức tiếp quản vị trí này chưa được công bố.
Theo Reuters, việc lựa chọn một lãnh đạo bên ngoài thay vì các ứng viên nội bộ là tín hiệu cho thấy Tata đang chuyển trọng tâm từ quá trình hợp nhất và mở rộng quy mô sang ưu tiên khôi phục hoạt động vận hành an toàn, ổn định và có lợi nhuận.
Tewolde sẽ thay Campbell Wilson, người từ chức hồi tháng 4 và dự kiến rời vị trí vào ngày 30/9 sau thời gian chuyển giao. Trước đó, Reuters cho biết quá trình lựa chọn CEO từng thu hẹp còn hai ứng viên là Giám đốc Thương mại Air India Nipun Aggarwal và Vinod Kannan, cựu CEO Vistara, hiện làm việc tại Singapore Airlines.
Tuy nhiên, Tata cuối cùng đã quyết định lựa chọn Tewolde Gebremariam - người có nhiều kinh nghiệm điều hành và xử lý khủng hoảng trong ngành hàng không.
Theo tài liệu nội bộ của Air India mà Reuters tiếp cận, Tewolde được mô tả là một "nhà lãnh đạo thay đổi" với năng lực nổi bật trong quản trị khủng hoảng. Gia nhập Ethiopian Airlines từ năm 1985 ở bộ phận vận tải hàng hóa, ông từng bước trở thành CEO và dẫn dắt hãng hàng không lớn nhất châu Phi trong suốt 11 năm.
Dưới thời ông, Ethiopian Airlines đầu tư khoảng 1 tỷ USD để xây dựng hệ sinh thái hàng không tại Addis Ababa, bao gồm nhà ga hàng hóa lớn nhất châu Phi, trường đại học hàng không, các cơ sở bảo dưỡng, trung tâm suất ăn và khách sạn 1.000 phòng. Năm 2012, ông được vinh danh là CEO của năm tại châu Phi.
Danh tiếng của Tewolde được củng cố qua hai cuộc khủng hoảng lớn. Tháng 3/2019, sau khi chuyến bay ET302 của Ethiopian Airlines gặp nạn khiến 157 người thiệt mạng, ông đã quyết định đình chỉ khai thác toàn bộ đội Boeing 737 MAX của hãng ngay trong ngày xảy ra tai nạn, trước cả khi tại Trung Quốc và Mỹ ban hành lệnh cấm bay.
Chỉ một năm sau, đại dịch COVID-19 khiến thị trường hàng không gần như tê liệt. Không nhận được gói cứu trợ của chính phủ, Ethiopian Airlines chuyển trọng tâm sang vận tải hàng hóa, tận dụng hệ thống logistics đã đầu tư từ trước, đồng thời cải hoán máy bay chở khách thành máy bay chở hàng để duy trì dòng tiền và hoạt động.
Kinh nghiệm hoạt động trong môi trường cạnh tranh cao cũng được đánh giá là một lợi thế của Tewolde khi đến Air India. Tại thị trường nội địa, hãng đang cạnh tranh với IndiGo, trong khi trên các đường bay quốc tế phải đối đầu với nhiều hãng lớn nước ngoài.
Tuy nhiên, nhiệm vụ phía trước của vị CEO mới được đánh giá còn khó khăn hơn nhiều so với những gì ông từng trải qua. Air India đang phải khôi phục niềm tin của hành khách sau vụ tai nạn Boeing 787 Dreamliner năm 2025 khiến 260 người thiệt mạng.
Hãng vẫn chờ kết luận cuối cùng của cơ quan điều tra, trong khi liên tục chịu sự giám sát chặt chẽ của cơ quan quản lý sau hàng loạt vi phạm về an toàn và tuân thủ.
Reuters từng đưa tin một máy bay Airbus của Air India đã thực hiện tám chuyến bay chở khách dù giấy chứng nhận đủ điều kiện bay đã hết hiệu lực. Cuộc điều tra nội bộ sau đó chỉ ra những "thiếu sót mang tính hệ thống" trong quy trình quản lý và yêu cầu phải cải tổ mạnh mẽ hoạt động tuân thủ.
Bên cạnh áp lực về an toàn, Air India còn phải giải quyết các vấn đề tài chính. Trong năm tài chính vừa qua, hãng cùng công ty con giá rẻ ghi nhận khoản lỗ hơn 2 tỷ USD. Bên cạnh đó, lệnh cấm các hãng hàng không Ấn Độ sử dụng không phận Pakistan và xung đột tại Trung Đông khiến nhiều đường bay phải kéo dài hành trình, cắt giảm hoặc hủy chuyến, đồng thời làm chi phí nhiên liệu và khai thác tăng đáng kể.
Chủ tịch Air India, N. Chandrasekaran từng thừa nhận quá trình phục hồi hoàn toàn của hãng có thể mất tới một thập kỷ.
Tewolde cũng không phải là người xa lạ với thị trường Ấn Độ. Trong những năm 1990, ông từng phụ trách hoạt động của Ethiopian Airlines tại Ấn Độ và Đông Nam Á từ Mumbai.
Sau khi rời Ethiopian Airlines năm 2022 vì lý do sức khỏe, ông trở thành cố vấn cho Delta Air Lines và tham gia các dự án đầu tư hàng không, logistics tại các thị trường mới nổi thông qua hợp tác với Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC) thuộc Ngân hàng Thế giới.
Trong một cuộc phỏng vấn năm 2023, Tewolde từng chia sẻ rằng thành công của Ethiopian Airlines đến từ việc chính phủ trao quyền điều hành cho các nhà quản lý chuyên nghiệp. Theo ông, "chủ sở hữu không nên kiêm nhiệm vai trò quản lý".
Triết lý đó giờ đây sẽ được kiểm chứng tại Air India - nơi Tata đã hoàn tất giai đoạn sáp nhập với Vistara, đặt mua hàng trăm máy bay mới và đang bước vào giai đoạn khó khăn hơn: xây dựng một hãng hàng không an toàn, đáng tin cậy và có khả năng sinh lời bền vững.
