Thay vì mức 1.000 đồng/lít như năm 2025, sang năm 2026, sản phẩm nhiên liệu bay sẽ phải chịu thuế bảo vệ môi trường ở mức 1.500 đồng/lít.
Mức thuế này đã giảm so với mức đề xuất ban đầu của Bộ Tài chính là 2.000 đồng/lít. Việc này được Bộ Tài chính giải thích là nhằm tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp hàng không, đồng thời đảm bảo công bằng giữa các ngành vận tải khác như đường sắt, đường bộ...
Thông tin từ Bộ Tài chính, chính sách giảm thuế bảo vệ môi trường với xăng dầu được áp dụng từ tháng 4/2022. Hiện mức thuế này được giảm 50%, tương ứng 2.000 đồng tính trên 1 lít xăng (trừ etanol) và 1.000 đồng với mỗi lít dầu diesel. Chính sách này hết hiệu lực cuối năm nay, kéo theo thuế bảo vệ môi trường với xăng dầu sẽ quay lại mức trần từ đầu năm 2026.
Để đảm bảo mục tiêu tăng trưởng, theo dự án Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về mức thuế bảo vệ môi trường áp dụng cho xăng, dầu, mỡ nhờn trong năm 2026, Bộ Tài chính đề xuất từ năm 2026, mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, trừ etanol là 2.000 đồng/lít; dầu diesel, dầu mazut, dầu nhờn là 1.000 đồng/lít; mỡ nhờn là 1.000 đồng/kg; dầu hỏa là 600 đồng/lít.
Riêng nhiên liệu bay, Bộ Tài chính cho rằng trong bối cảnh thị trường hàng không Việt Nam về cơ bản đã phục hồi, để tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp trong ngành hàng không, đồng thời vẫn đảm bảo công bằng giữa các ngành vận tải khác như vận tải đường sắt, vận tải đường bộ, Bộ này đề nghị quy định mức thuế bảo vệ môi trường là 2.000 đồng/lít, thay vì ưu đãi 1.000 đồng như trong năm 2025.
Từ năm 2027, thuế bảo vệ môi trường dự kiến quay về mức theo quy định là xăng (trừ etanol) là 4.000 đồng/lít; nhiên liệu bay 3.000 đồng/lít; dầu diesel, mazut, dầu nhờn là 2.000 đồng/lít; dầu hỏa 1.000 đồng/lít; mỡ nhờn là 2.000 đồng/kg.
Về vấn đề này, trong ý kiến gửi Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng cho rằng nếu áp dụng mức thuế bảo vệ môi trường trong năm 2026 đối với nhiên liệu bay cao hơn năm 2025 như dự thảo nêu trên, ngành hàng không sẽ phải gánh thêm chi phí đầu vào rất lớn trong khi vẫn còn đối diện nhiều khó khăn.
Theo Bộ Xây dựng, hàng không là một trong những ngành chịu ảnh hưởng nặng nề nhất bởi đại dịch Covid-19 và đến nay vẫn chưa phục hồi như kỳ vọng.
Thêm vào đó, chi phí nhiên liệu bay tăng cao do biến động kinh tế, chính trị toàn cầu. Đặc thù các hãng hàng không phụ thuộc nhiều vào giao dịch ngoại tệ khiến chi phí đầu vào chịu tác động trực tiếp từ biến động tỷ giá.
Xuất phát từ thực tế này, trên cơ sở đề xuất của Cục Hàng không Việt Nam và các hãng hàng không trong nước, Bộ Xây dựng kiến nghị duy trì mức thuế bảo vệ môi trường đối với nhiên liệu bay là 1.000 đồng/lít trong năm 2026; tăng lên 2.000 đồng/lít trong năm 2027 và từ năm 2028 áp dụng theo mức quy định tại Nghị quyết số 579/2018/UBTVQH14.
Đồng quan điểm, Tổng công ty Hàng không Việt Nam cũng kiến nghị tiếp tục áp dụng mức sàn 1.000 đồng/lít trong năm 2026, tương tự giai đoạn 2020–2025.
Tuy nhiên, hồi đáp về đề xuất của Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính cho rằng, ngành hàng không đã cơ bản phục hồi sau đại dịch Covid-19 và có tăng trưởng tích cực.
Cụ thể, Bộ Tài chính dẫn số liệu của Cục Hàng không Việt Nam cho thấy, 6 tháng đầu năm 2025, tổng thị trường hàng không đạt 41,4 triệu khách (tăng 10% so với cùng kỳ 2024), trong đó khách quốc tế đạt 23 triệu (tăng 13%) và khách nội địa đạt 18,4 triệu (tăng 7%).
Vận tải hàng hóa đạt 695.700 tấn, tăng 14,6%; riêng hàng hóa quốc tế đạt 580.000 tấn (tăng 17,7%), hàng hóa nội địa đạt 115.700 tấn (tăng 1,3%).
Năm 2025, thị trường hàng không dự báo tăng trưởng khoảng 8%. Báo cáo tài chính hợp nhất quý II/2025 cho thấy, lợi nhuận trước thuế 6 tháng đầu năm của Vietnam Airlines đạt 6.682 tỷ đồng (tăng 19,3%), còn Vietjet Air đạt 1.600 tỷ đồng (tăng 37%).
Do đó, trong dự thảo Nghị quyết về thuế bảo vệ môi trường, Bộ Tài chính đã đề xuất nâng mức thuế với nhiên liệu bay lên 2.000 đồng/lít, cao hơn 1.000 đồng/lít so với mức áp dụng trong năm 2025.
Tuy nhiên, tiếp thu ý kiến của Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính cho rằng ngành hàng không vẫn còn khó khăn nhất định.
Để vừa hỗ trợ doanh nghiệp, vừa bảo đảm công bằng với các lĩnh vực vận tải khác như đường sắt, đường bộ, Bộ Tài chính đề xuất mức thuế bảo vệ môi trường nhiên liệu bay năm 2026 là 1.500 đồng/lít.
Mức này tương đương 50% so với Nghị quyết số 579/2018/UBTVQH14 và phù hợp với chính sách giảm đang áp dụng cho xăng, dầu diesel, dầu mazut, dầu nhờn và mỡ nhờn.
Theo Bộ Tài chính, việc hỗ trợ này dự kiến khiến ngân sách giảm thu khoảng 43.108 tỷ đồng trong năm 2026. Tuy vậy, Bộ đánh giá đây sẽ là khoản hỗ trợ trực tiếp của Nhà nước để giúp người dân, doanh nghiệp phục hồi, phát triển sản xuất, kinh doanh, phát triển kinh tế - xã hội.
Bộ Tài chính cho biết, việc duy trì chính sách giảm thuế trong những năm qua giúp giá xăng dầu luôn ổn định, hạn chế tác động tiêu cực của diễn biến giá thế giới. Năm nay, việc giảm thuế cũng góp phần giảm chi phí thuế trong cơ cấu bán lẻ, từ đó giảm giá xăng dầu.
Với nhiên liệu bay, Bộ Tài chính cho rằng việc thực hiện chính sách giảm thuế bảo vệ môi trường giúp giảm chi phí nhiên liệu đầu vào cho ngành hàng không và doanh nghiệp vận tải hàng không.
Giá nhiên liệu bay ở mức cao
Theo thống kê của các hãng hàng không, trong 7 tháng đầu năm nay, giá nhiên liệu bay liên tục duy trì ở mức cao. Điều này khiến các hãng hàng không đối mặt với áp lực lớn về chi phí vận hành.
Cụ thể, giá nhiên liệu trong những tháng đầu năm bình quân ở mức 86,2 USD/thùng. Điều này khiến Vietnam Airlines có lúc phải tính tới việc thu hẹp quy mô khai thác. Trong khi đó, kế hoạch tiết giảm chi phí vận hành của Vietjet cũng bị ảnh hưởng nhiều do giá nhiên liệu luôn ở mức cao.