Cựu cơ trưởng Air Canada bị bắt vì sử dụng giấy phép không hợp lệ trong suốt hơn 16 năm, vạch trần lỗ hổng giám sát nghiêm trọng của ngành hàng không nước này.
Ngày 9/6/2026, cảnh sát vùng Peel cho biết cựu cơ trưởng của Air Canada, Geoffrey Wall, 59 tuổi đến từ Barrie, bang Ontario đã bị bắt giữ và đối mặt với hàng loạt cáo buộc hình sự sau khi bị phát hiện điều khiển máy bay thương mại trong nhiều năm mà không sở hữu loại giấy phép hợp lệ theo quy định.
Cảnh sát vùng Peel, bang Ontario cho biết, nghi phạm Wall bắt đầu đi bay từ năm 1998 và lên chức cơ trưởng vào năm 2009. Tuy nhiên, cơ quan điều tra phát hiện ông không hề có giấy phép lái máy bay vận tải hàng không (ATPL) - một điều kiện bắt buộc đối với vị trí cơ trưởng tại thời điểm đó.
Wall làm cơ trưởng tại Air Canada từ năm 2009 đến năm 2025 và thực hiện hơn 900 chuyến bay nội địa lẫn quốc tế trên các dòng máy bay thân rộng Boeing 767, Boeing 777 và Boeing 787. Trong thời gian này, ông được cho là đã nhận hơn 2,9 triệu USD tiền lương và các khoản thu nhập liên quan đến vị trí cơ trưởng.
Vụ việc được phát hiện sau một đợt rà soát của Bộ Giao thông Canada đối với hồ sơ bằng cấp của phi công này. Cuộc kiểm tra sau đó được mở rộng thành cuộc điều tra hình sự mang tên “Dự án Icarus”.
Điểm đáng chú ý là Wall không phải một người hoàn toàn không có trình độ bay. Theo Air Canada, ông sở hữu Giấy phép Phi công Thương mại (Commercial Pilot Licence - CPL) hợp lệ và đã hoàn thành đầy đủ các chương trình huấn luyện định kỳ của hãng.
Tuy nhiên, cảnh sát cho rằng ông không có giấy phép lái máy bay vận tải hàng không (Airline Transport Pilot Licence - ATPL) - loại giấy phép bắt buộc để giữ vai trò cơ trưởng trên các máy bay thương mại cỡ lớn.
.jpg)
Các nhà điều tra cáo buộc Wall đã sử dụng giấy phép giả và khai man trình độ chuyên môn với cả Air Canada lẫn Bộ Giao thông Canada trong suốt nhiều năm. Ông bị bắt ngày 1/6/2026 và đối mặt với các tội danh gồm gian lận trên 5.000 USD, làm giả giấy tờ, tàng trữ tài liệu giả mạo và cung cấp thông tin sai sự thật cho cơ quan chức năng.
Mặc dù vụ việc kéo dài hơn 16 năm mới bị phát hiện, Air Canada khẳng định an toàn bay không bị ảnh hưởng. Hãng cho biết các phi công đều phải trải qua chương trình huấn luyện bắt buộc sáu tháng một lần, bao gồm kiểm tra năng lực hàng năm dưới sự giám sát của các giám khảo được Bộ Giao thông Canada chứng nhận.
Theo hãng, Wall luôn đạt hoặc vượt các tiêu chuẩn huấn luyện và chứng minh được khả năng vận hành an toàn các loại máy bay thân rộng. Tuy nhiên, giới chức nhấn mạnh rằng năng lực chuyên môn và tư cách pháp lý là hai vấn đề hoàn toàn khác nhau. Việc một phi công có thể điều khiển máy bay thành thạo không đồng nghĩa với việc người đó đủ điều kiện pháp lý để giữ vị trí cơ trưởng.
Sau khi vụ việc bị phát hiện, Air Canada đã đình chỉ công tác đối với Wall và sau đó chấm dứt quan hệ lao động. Hãng cũng tiến hành rà soát toàn bộ hồ sơ phi công, đồng thời siết chặt quy trình xác minh giấy phép bằng cách yêu cầu đối chiếu trực tiếp các tài liệu gốc do cơ quan quản lý cấp.
Bộ Giao thông Canada đã áp dụng biện pháp xử phạt hành chính đối với cựu cơ trưởng này và cho biết sẽ xem xét lại các quy trình kiểm soát hiện hành nhằm ngăn chặn những trường hợp tương tự.
Dù không phải là vụ gian lận bằng cấp phi công đầu tiên trên thế giới, trường hợp của Air Canada gây chú ý đặc biệt bởi quy mô và thời gian kéo dài. Không liên quan đến một hãng hàng không nhỏ hay một nhà khai thác địa phương, đây là cáo buộc nhắm vào một cơ trưởng máy bay thân rộng tại hãng hàng không quốc gia Canada, một trong những hãng bay lớn nhất Bắc Mỹ.
Nếu các cáo buộc được chứng minh trước tòa, vụ việc sẽ không chỉ đặt ra câu hỏi về hành vi của cá nhân phi công mà còn làm dấy lên nghi vấn về cách một lỗ hổng giấy phép có thể tồn tại suốt hơn một thập kỷ trong một hệ thống hàng không vốn được xem là thuộc nhóm được quản lý chặt chẽ nhất thế giới.
