Giá dầu tăng do xung đột ở vùng Vịnh tái bùng phát đang tạo áp lực lớn lên các hãng hàng không châu Âu, làm gia tăng nguy cơ nhiều doanh nghiệp tài chính yếu bị đào thải.
Trong báo cáo tháng 6/2026, Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA) đã gần như cắt giảm một nửa dự báo lợi nhuận của ngành hàng không toàn cầu trong năm 2026, cho rằng xung đột Trung Đông làm chi phí nhiên liệu tăng cao, gián đoạn các tuyến bay quan trọng và bào mòn biên lợi nhuận vốn rất thấp của các hãng hàng không.
Theo Reuters, áp lực chi phí ngày càng lớn đang khiến nhiều hãng hàng không châu Âu phải xem xét các phương án tái cấu trúc. Hãng tư vấn tài chính Interpath cho biết hiện họ đang tư vấn cho 4-5 hãng hàng không lớn tại châu Âu về các kế hoạch tái cơ cấu.
Những dấu hiệu khó khăn đã xuất hiện rõ nét. Hãng hàng không giá rẻ easyJet đang tiến gần một thương vụ mua lại do nhà đầu tư Mỹ dẫn dắt, airBaltic phải tìm nguồn vốn ngắn hạn để tránh nguy cơ vỡ nợ, trong khi Norse Atlantic Airways đã khởi động quá trình rà soát chiến lược.
Giá nhiên liệu máy bay, vốn có thể chiếm hơn 1/3 tổng chi phí khai thác, đang buộc nhiều hãng hàng không thu hẹp kế hoạch mở rộng. Nhà sản xuất máy bay Airbus mới đây cũng hạ dự báo nhu cầu máy bay trong 20 năm tới, cho rằng căng thẳng địa chính trị và thương mại đang làm chậm đà phục hồi của ngành hàng không.
Theo chuyên gia Bertrand Grabowski, phần lớn các hãng hàng không tại châu Âu, Mỹ và Đông Nam Á hiện chỉ duy trì tốc độ tăng trưởng rất thận trọng, ngoại trừ một số trường hợp như Turkish Airlines.
Dù giá nhiên liệu đã hạ nhiệt trong những tuần gần đây, giới phân tích cho rằng bất kỳ diễn biến leo thang nào tại Trung Đông đều có thể khiến giá dầu tăng trở lại, đe dọa khả năng tạo dòng tiền của các hãng hàng không trong mùa cao điểm hè - giai đoạn quyết định để duy trì hoạt động qua mùa đông.
Nhà phân tích James Halstead nhận định các hãng hàng không quy mô nhỏ là nhóm dễ tổn thương nhất. Nếu mùa hè không đạt kỳ vọng, nhiều hãng có thể đối mặt với khủng hoảng thanh khoản ngay đầu năm sau, thời điểm dòng tiền trong ngành thường xuống mức thấp nhất.
Các nhà phân tích cho biết thị trường đang xuất hiện nhiều tín hiệu cảnh báo. Trái phiếu của airBaltic giảm giá mạnh, phản ánh mức độ rủi ro gia tăng, trong khi cổ phiếu Norse Atlantic gần như mất toàn bộ giá trị kể từ khi niêm yết năm 2021. LOT Ba Lan cũng nhiều năm qua liên tục được đồn đoán là mục tiêu của các thương vụ sáp nhập.
Tại Mỹ, chi phí nhiên liệu, lao động, bảo dưỡng và thuê máy bay tăng cao đã góp phần khiến Spirit Airlines phá sản hồi tháng 5/2026. Tại châu Âu, Wizz Air cũng được đánh giá có bảng cân đối kế toán dễ tổn thương và có thể trở thành mục tiêu mua lại.
Tổng giám đốc IATA Willie Walsh cảnh báo nếu giá nhiên liệu tiếp tục duy trì ở mức cao, nhiều hãng hàng không sẽ buộc phải phá sản hoặc bị các đối thủ lớn hơn thâu tóm.
"Thật không may, tôi cho rằng sẽ có một số hãng hàng không gặp rất nhiều khó khăn trong việc đối phó với chi phí nhiên liệu cao", ông Walsh nói.
Giới phân tích nhận định ngành hàng không từng nhiều lần vượt qua các cú sốc lớn, nhưng xung đột Trung Đông đang tạo ra phép thử mới đối với sức chống chịu của các hãng bay, đặc biệt là những doanh nghiệp có năng lực tài chính yếu và phụ thuộc nhiều vào mùa cao điểm để tạo dòng tiền.
