Tổng giám đốc IATA, Willie Walsh cho rằng ngành hàng không toàn cầu cần chuyển từ cách xử lý sự cố mang tính "chữa cháy" sang một chiến lược dài hạn nhằm giải quyết tận gốc cuộc khủng hoảng chuỗi cung ứng và tình trạng thiếu động cơ đang kéo dài.
Phát biểu với Aviation Week, Tổng giám đốc (CEO) Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA) Willie Walsh cho biết các hãng hàng không đã phải gánh chịu ít nhất 11 tỷ USD chi phí phát sinh trong năm 2025 do những gián đoạn của chuỗi cung ứng, trong đó phần lớn bắt nguồn từ các vấn đề liên quan đến động cơ máy bay. Theo ông, sự thất vọng của các hãng đã leo thang thành sự tức giận khi tình trạng này kéo dài nhiều năm mà chưa có dấu hiệu được khắc phục triệt để.
Ngành hàng không và thị trường phụ tùng đã chịu ảnh hưởng nặng nề từ những đứt gãy chuỗi cung ứng kể từ đại dịch COVID-19. Tuy nhiên, ông Walsh nhấn mạnh rằng "đã đến lúc chuyển từ việc dập tắt đám cháy mới nhất sang xây dựng một kế hoạch chiến lược dài hạn", bởi việc các vấn đề này tiếp diễn quá lâu là điều không thể chấp nhận.
Theo người đứng đầu IATA, các hãng hàng không cần một đội bay có độ tin cậy cao cùng lịch bàn giao máy bay mới rõ ràng để xây dựng kế hoạch khai thác hiệu quả. Nếu các vấn đề hiện nay không được giải quyết trong thời gian ngắn, ngành sẽ còn phải đối mặt với thời gian bảo dưỡng động cơ kéo dài và tình trạng thiếu động cơ trong nhiều năm tới.
Ông đặc biệt nhấn mạnh đến những thách thức liên quan đến hai dòng động cơ chủ lực của máy bay thân hẹp hiện nay là Pratt & Whitney GTF và CFM International LEAP. Theo ông, việc nâng cao độ tin cậy của các dòng động cơ này và khắc phục các điểm nghẽn trong chuỗi cung ứng phải trở thành ưu tiên hàng đầu của toàn ngành.
Áp lực càng trở nên lớn hơn khi các nhà sản xuất máy bay dự kiến sẽ bàn giao khoảng 10.000 máy bay mới trong thập kỷ tới, phần lớn là máy bay thân hẹp sử dụng động cơ GTF hoặc LEAP.
Theo dự báo, Pratt & Whitney và CFM International sẽ cung cấp tổng cộng khoảng 3.700 động cơ GTF và LEAP mỗi năm trong giai đoạn 2030-2040. Cùng với đó, nhu cầu bảo dưỡng, sửa chữa cũng sẽ tăng mạnh khi đến năm 2040 thế giới dự kiến phải đại tu hơn 5.000 động cơ LEAP và khoảng 2.000 động cơ GTF mỗi năm.
Ông Walsh cảnh báo rằng việc xây dựng năng lực bảo dưỡng, sửa chữa, mở rộng mạng lưới các cơ sở MRO và đào tạo nguồn nhân lực không thể thực hiện trong thời gian ngắn. "Chúng ta cần bắt đầu hành động ngay từ bây giờ", ông nhấn mạnh.
Để giải quyết những điểm nghẽn hiện nay, IATA đã đề xuất bốn ưu tiên nhằm tăng cường khả năng phục hồi của chuỗi cung ứng hàng không.
Thứ nhất, mở rộng nguồn cung phụ tùng động cơ thông qua việc phát triển thêm các phương án sửa chữa, mở rộng sản xuất theo giấy phép và tăng cường sử dụng các linh kiện đã qua sử dụng nhưng vẫn bảo đảm tiêu chuẩn khai thác.
Thứ hai, loại bỏ các rào cản đang hạn chế khả năng mở rộng công suất của các doanh nghiệp bảo dưỡng, sửa chữa và đại tu (MRO) độc lập. Theo ông Walsh, việc nâng công suất tại các xưởng sửa chữa động cơ hiện vẫn gặp nhiều khó khăn, trong khi thời gian sửa chữa tiếp tục kéo dài do thiếu phụ tùng thay thế. Khi các nhà sản xuất đồng thời tăng sản lượng máy bay và động cơ, nhu cầu về năng lực MRO bổ sung sẽ còn tăng đáng kể trong những năm tới.
Thứ ba, IATA khuyến nghị các hãng hàng không và công ty cho thuê máy bay đàm phán để cố định giá phụ tùng ngay tại thời điểm ký hợp đồng mua máy bay và động cơ, qua đó bảo đảm mức giá ổn định trong dài hạn và giảm rủi ro chi phí phát sinh.
Cuối cùng, IATA kêu gọi các nhà sản xuất thiết bị gốc (OEM) áp dụng các chính sách hậu mãi minh bạch và cạnh tranh hơn, tương tự thỏa thuận giữa IATA và CFM International được ký lần đầu năm 2018 và vừa được gia hạn trong năm nay.
Theo ông Walsh, chỉ khi toàn ngành cùng triển khai những thay đổi mang tính cấu trúc này, chuỗi cung ứng hàng không mới có thể phục hồi bền vững và đáp ứng nhu cầu tăng trưởng trong nhiều năm tới.
"Chúng ta không muốn phải đối phó với vấn đề chuỗi cung ứng mãi mãi", Tổng giám đốc IATA kết luận.
