Sự cố không lưu khiến hơn 1.000 chuyến bay bị hủy, hàng trăm nghìn hành khách chậm chuyến, mắc kẹt tại sân bay trên khắp nước Anh.
Sự cố kỹ thuật tại Cơ quan Dịch vụ Kiểm soát Không lưu Quốc gia Anh (NATS) bắt đầu vào khoảng 13h ngày 8/9 và nhanh chóng ảnh hưởng đến hoạt động khai thác tại nhiều sân bay lớn, trong đó có toàn bộ các sân bay ở London, Manchester và Birmingham, cũng như Edinburgh và Belfast. Theo Flightradar24, đến khoảng 20h, hơn 1.000 chuyến bay tại các sân bay Anh đã bị hủy.
Theo trang theo dõi FlightAware, riêng tại sân bay Heathrow, tính đến 8h30 tối ngày 8/9, đã có 214 chuyến bay khởi hành bị hủy và 180 chuyến bay khởi hành bị hoãn.
NATS ban đầu thông báo lúc 13h46 rằng họ đang điều tra một sự cố kỹ thuật gây gián đoạn đối với các chuyến bay khởi hành. Sau đó, cơ quan này xác định vấn đề nằm ở hệ thống xử lý chuyến bay.
Đến 16h40, NATS cho biết đã xác định và triển khai giải pháp để khởi động lại hệ thống. Tuy nhiên, việc khắc phục sự cố không đồng nghĩa hoạt động hàng không lập tức trở lại bình thường. Trong khi các hãng hàng không và sân bay phải xử lý lượng lớn chuyến bay bị dồn lại.
Đến tối cùng ngày, NATS cho biết quá trình phục hồi vẫn đang được tiến hành và có thể mất thêm thời gian do sự cố đã tác động đến toàn bộ mạng lưới hàng không.
Tác động của sự cố nhanh chóng lan rộng. Hành khách tại nhiều sân bay phải ngồi chờ trên máy bay hàng giờ hoặc mắc kẹt trong nhà ga, trong khi các hãng hàng không gặp khó khăn trong việc bố trí lại máy bay và phi hành đoàn.
Tại Gatwick, Josie Donoghue phải ngồi trên máy bay khoảng ba giờ trước khi chuyến bay Ryanair đến Ireland bị hủy. Bà mô tả tình trạng tại sân bay là một "cơn ác mộng", khi hành khách phải tìm cách rời sân bay giữa lúc hoạt động bị đình trệ.
Tại Heathrow, hành khách trên một chuyến bay British Airways đến Baltimore phải chờ khoảng bốn giờ trước khi được xuống máy bay. Trong thời gian chờ đợi, phi hành đoàn phục vụ đồ ăn và hành khách tìm cách giết thời gian bằng cách xem phim hoặc đi lại trong khoang.
Ngay cả sau khi rời máy bay, hành khách vẫn phải đối mặt với tình trạng hỗn loạn tại khu vực nhận hành lý. Một số người cho biết họ được yêu cầu tự làm thủ tục để lấy lại hành lý, trong khi khả năng hỗ trợ trực tiếp bị hạn chế.
Nhiều hành khách cũng lên mạng xã hội phàn nàn về việc bị mắc kẹt trên máy bay trong thời gian dài và thiếu thông tin cập nhật từ các hãng hàng không.
British Airways cho biết họ buộc phải hủy hoặc chuyển hướng hơn 100 chuyến bay, ảnh hưởng đến hàng chục nghìn hành khách. Hãng cảnh báo tác động của sự cố có thể kéo dài sang ngày 9/9 và cung cấp phương án đổi vé miễn phí cho hành khách đến ngày 11/9.
Tương tự, hơn 65.000 hành khách của Ryanair cũng bị ảnh hưởng và hơn 50 chuyến bay theo lịch trình bị hủy.
Theo số liệu Flightradar24 vào khoảng 17h ngày 8/9, easyJet đã hủy 137 chuyến bay, British Airways 111 chuyến, KLM 26 chuyến, Eurowings 22 chuyến và Ryanair 21 chuyến.
EasyJet cho biết một số chuyến bay của hãng "không thể hoạt động", đồng thời cảnh báo sự cố tại Anh gây hiệu ứng dây chuyền đối với mạng bay trên khắp châu Âu.
Một số chuyến bay đến Anh của Eurocontrol cũng bị giữ lại tại các sân bay nước ngoài và tình trạng gián đoạn có thể kéo dài đến tối.
Tại Heathrow, các chuyến bay khởi hành được nối lại vào cuối ngày nhưng vẫn có gián đoạn. Trong khi đó, sân bay tạm dừng các chuyến bay đến trong suốt đêm nhằm hạn chế tình trạng ùn tắc và tạo điều kiện phục hồi mạng lưới.
Sân bay Bristol cảnh báo tình trạng gián đoạn có thể tiếp diễn đến ngày 9/9, dù các chuyến bay đã bắt đầu hoạt động trở lại sau sự cố kỹ thuật của NATS khiến hơn 600 chuyến bị hủy trong ngày 8/9. Sân bay khuyến cáo hành khách kiểm tra lịch bay mới nhất với hãng hàng không trước khi đến sân bay.
Giám đốc điều hành NATS, Martin Rolfe gửi lời xin lỗi đến những hành khách bị ảnh hưởng và thừa nhận trách nhiệm đối với sự cố.
"Chúng tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm về việc này. Chúng tôi không bao giờ muốn điều này xảy ra. Tôi hoàn toàn hiểu sự khó chịu mà hành khách gặp phải”, ông nói, đồng thời cho rằng những sự cố như vậy tương đối hiếm gặp.
Theo NATS, họ đang phối hợp với các hãng hàng không và sân bay để đưa hoạt động trở lại bình thường trong thời gian sớm nhất.
Cơ quan này cũng khẳng định sự cố lần này khác với những vụ việc từng gây mất điện và gián đoạn trên diện rộng trong năm 2023 và 2025.
Tuy nhiên, dù hệ thống xử lý chuyến bay đã được khắc phục trong ngày, quy mô ảnh hưởng cho thấy mạng lưới hàng không vẫn cần thêm thời gian để hấp thụ lượng chuyến bay bị dồn lại. Việc máy bay và phi hành đoàn bị xáo trộn vị trí đã khiến các hãng khó khôi phục lịch bay bình thường trong thời gian ngắn.
Trả lời Sky News, ông Rolfe cảnh báo tình trạng ùn tắc có thể còn kéo dài. Ông ví sự cố giống một vụ tai nạn xảy ra trên cao tốc M25 vào giờ cao điểm: dù sự cố đã được xử lý, vẫn còn một lượng lớn phương tiện phải chờ giải tỏa.
Sự cố này xảy ra ngay sau khi Tập đoàn Sân bay Manchester tiết lộ một cuộc tấn công mạng nghiêm trọng ảnh hưởng đến dữ liệu khách hàng liên quan đến các sân bay Manchester, Stansted và East Midlands. Tuy nhiên, hiện chưa có bằng chứng xác nhận mối liên hệ giữa sự cố đó và sự gián đoạn của hệ thống NATS.
Sự cố mới lập tức làm gia tăng sức ép đối với NATS, đặc biệt khi đây được xem là sự cố lớn thứ ba liên quan đến hệ thống kiểm soát không lưu của Anh trong khoảng hơn ba năm.
Ryanair một lần nữa kêu gọi Giám đốc điều hành Martin Rolfe từ chức. Giám đốc điều hành hoạt động của hãng, Neal McMahon, cho rằng hành khách và ngành hàng không Anh tiếp tục phải trả giá cho những thất bại của NATS.
Wizz Air cũng kêu gọi cải tổ nhà cung cấp dịch vụ kiểm soát không lưu này, cho rằng một nhà cung cấp cơ sở hạ tầng quốc gia thiết yếu không thể liên tục gây đình trệ hoạt động của toàn bộ hệ thống hàng không.
Những chỉ trích này nối tiếp các cảnh báo trước đó về khả năng chống chịu của hệ thống. Năm 2024, Cơ quan Hàng không Dân dụng Anh (CAA) từng yêu cầu NATS xem xét lại các kế hoạch dự phòng sau một sự cố với hệ thống xử lý tự động kế hoạch bay gây hỗn loạn tại các sân bay.
Sau sự cố mới nhất, CAA đã liên hệ với NATS và chờ báo cáo đầy đủ. Cơ quan này sẽ đánh giá liệu có cần thêm biện pháp nào để nâng cao độ tin cậy và khả năng phục hồi của hệ thống kiểm soát không lưu Anh.
Bộ trưởng Giao thông vận tải Anh, Heidi Alexander cũng cho biết chính phủ đang yêu cầu làm rõ sự cố và bảo đảm các bài học sẽ được rút ra.
Vụ việc một lần nữa cho thấy một trục trặc kỹ thuật tại hệ thống kiểm soát không lưu có thể nhanh chóng vượt khỏi phạm vi của một sự cố đơn lẻ, tạo hiệu ứng dây chuyền lên máy bay, phi hành đoàn, sân bay và hàng trăm nghìn hành khách trên toàn mạng lưới.
Một số chuyến bay giữa TP.HCM và London của Vietnam Airlines trong ngày 8 - 9/9 đã bị ảnh hưởng do sự cố kỹ thuật của hệ thống kiểm soát không lưu tại Anh, khiến hoạt động khai thác tại sân bay Heathrow và nhiều sân bay khác bị gián đoạn.
Cụ thể, chuyến bay VN51 từ TP.HCM đi London ngày 8/9 đã phải chuyển hướng và hạ cánh tại sân bay Frankfurt, Đức. Chuyến bay dự kiến tiếp tục hành trình đến London lúc 07h00 ngày 9/9. Ở chiều ngược lại, chuyến bay VN50 từ London đi TP.HCM ngày 9/9 được lùi giờ khởi hành, dự kiến cất cánh lúc 09h40 giờ địa phương.
Theo thông báo của nhà chức trách Anh, hoạt động kiểm soát không lưu đã bắt đầu được khôi phục. Tuy nhiên, sân bay Heathrow vẫn hạn chế tiếp nhận chuyến bay đến do cần thêm thời gian xử lý lượng lớn chuyến bay bị ảnh hưởng. Do đó, kế hoạch khai thác của Vietnam Airlines có thể thay đổi theo tình hình thực tế.
Với chuyến VN51 chuyển hướng đến Frankfurt, Vietnam Airlines đã phối hợp với các đơn vị liên quan phục vụ đồ ăn, nước uống cho hành khách tại khu vực quá cảnh trong thời gian chờ tiếp tục hành trình. Tại London, hành khách trên chuyến VN50 cũng đã được thông tin về lịch khởi hành mới và các phương án hỗ trợ cần thiết.
Vietnam Airlines cho biết đang theo dõi sát tình hình tại Anh, làm việc với nhà chức trách, sân bay và các đơn vị liên quan để cập nhật phương án khai thác, bảo đảm hành khách được hỗ trợ và sớm tiếp tục hành trình.
