Xung đột Trung Đông làm chao đảo hàng không châu Âu vì thiếu nhiên liệu. Hàng ngàn chuyến bay bị hủy, hành khách đối mặt đợt tăng giá vé lịch sử.
Làn sóng hủy chuyến tại châu Âu
Giữa tháng 3/2026, xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran vẫn trong tình trạng căng thẳng dẫn đến rủi ro eo biển Hormuz - huyết mạch vận chuyển dầu mỏ toàn cầu bị phong tỏa cục bộ. Hệ quả của căng thẳng địa chính trị thể hiện qua những con số khốc liệt: giá dầu thô Brent nhanh chóng vượt mốc 100 USD/thùng và có thời điểm chạm ngưỡng 114 USD/thùng.
Đợt biến động này được xem là cú đánh mạnh vào ngành hàng không, khi chi phí nhiên liệu vốn đã chiếm tới khoảng 30% tổng chi phí vận hành. Thực tế, giá nhiên liệu bay đã gần như tăng gấp đôi chỉ trong vòng 10 ngày. Việc chi phí đầu vào tăng đột biến khiến các kế hoạch tài chính trước đó nhanh chóng bị đảo lộn, đẩy nhiều hãng hàng không châu Âu vào thế bị động và chịu áp lực lớn.
Trước sức ép tài chính quá lớn, hãng hàng không Bắc Âu SAS tuyên bố buộc phải hủy hơn 1.000 chuyến bay đã lên lịch trong tháng 3 và tháng 4/2026.
Trả lời phỏng vấn tờ Dagens Industri của Thụy Điển, Giám đốc điều hành SAS, ông Anko van der Werff, thẳng thắn thừa nhận: "Giá nhiên liệu bay đã tăng gấp đôi chỉ trong mười ngày. Dù chúng tôi đã cố gắng hết sức để tự gánh chịu phần chi phí đội lên, nhưng đây vẫn là một cú sốc giáng trực tiếp vào ngành hàng không".
SAS là một trong những hãng hàng không đầu tiên thông báo tăng giá vé để bù đắp cho giá nhiên liệu máy bay tăng cao. Đối mặt với biểu đồ giá nhiên liệu gần như dựng đứng, việc cắt giảm các đường bay kém hiệu quả để bảo toàn dòng tiền là lựa chọn khó khăn nhưng mang tính quyết định sống còn.
"Trước tình hình đang tiếp diễn tại Trung Đông, bao gồm cả sự gia tăng đột ngột và mạnh mẽ của giá nhiên liệu toàn cầu, chúng tôi đang tiến hành các biện pháp nhằm tăng cường khả năng chống chịu. Một trong những biện pháp đó là hủy bỏ một số lượng giới hạn các chuyến bay trong ngắn hạn," đại diện SAS tuyên bố.
Động thái của SAS không chỉ gây ảnh hưởng trực tiếp đến hàng chục ngàn hành khách mà còn báo hiệu cho một giai đoạn "giông bão" sắp đổ bộ lên toàn bộ bầu trời châu Âu.
Không chỉ SAS phải gánh chịu những áp lực này, làn sóng chấn động từ giá dầu đang lan rộng khắp bầu trời châu Âu, khiến ban lãnh đạo của hàng loạt "ông lớn" như easyJet, Ryanair hay Lufthansa phải đồng loạt lên tiếng cảnh báo về một đợt tăng giá vé quy mô lớn không thể tránh khỏi.
Vì sao giá vé chưa tăng ngay lập tức?
Hợp đồng phòng hộ (Hedging) là công cụ tài chính thiết yếu được các hãng hàng không sử dụng nhằm dự phòng rủi ro biến động giá dầu. Thay vì mua nhiên liệu theo giá thị trường thay đổi từng ngày, các hãng sẽ ký hợp đồng mua trước một lượng nhiên liệu với mức giá cố định trong một khoảng thời gian nhất định.
Nhờ "lá chắn" này, các hãng bay hiện tại vẫn đang vận hành dựa trên nguồn nhiên liệu giá rẻ đã chốt từ trước. Tuy nhiên, khi các hợp đồng này đáo hạn trong thời gian tới, các hãng sẽ buộc phải nhập nhiên liệu với mức giá theo thị trường thời điểm đó.
Hiện tại, nhiều hãng bay vẫn đang cầm cự được nhờ duy trì nguồn nhiên liệu giá rẻ được chốt từ các hợp đồng cũ. Tuy nhiên, khi các hợp đồng phòng hộ này dần đáo hạn trong những tuần tới, các hãng hàng không sẽ phải đương đầu với thực tế và buộc phải mua nhiên liệu với mức giá trên 100 USD/thùng hiện tại. Gánh nặng chi phí phát sinh khổng lồ này sẽ được tính thẳng vào giá vé của hành khách.
Trước những tin đồn thất thiệt về việc các chuyến bay sẽ dừng hoạt động do cạn kiệt nhiên liệu, ông Kenton Jarvis, Giám đốc của easyJet nhấn mạnh: "Chúng tôi không đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhiên liệu vật lý do chiến tranh. Xăng máy bay không hề thiếu, vấn đề duy nhất là nó đang quá đắt".
Lời khẳng định này đồng nghĩa với việc các chuyến bay sẽ tiếp tục cất cánh, nhưng giá vé bay sẽ tăng mạnh trong thời gian tới.
Đứng trước bối cảnh chi phí leo thang, sẽ không còn những chuyến bay giá rẻ cho mùa nghỉ dưỡng tại châu Âu. Thói quen chờ đợi các chương trình khuyến mãi phút chót của nhiều du khách giờ đây tiềm ẩn rủi ro tài chính rất lớn.
Giám đốc easyJet đưa ra lời khuyên trực tiếp cho hành khách: "Thực tế, trong thời gian tới lượng nhiên liệu giá rẻ từ các hợp đồng phòng hộ sẽ cạn dần. Lời khuyên tốt nhất là hãy đặt vé càng sớm càng tốt. Vào một thời điểm nào đó, gánh nặng chi phí này sẽ bị áp lên giá vé."
Việc mua vé ở thời điểm hiện tại là cách duy nhất giúp hành khách tránh được "bão giá" trước khi các hãng hàng không đồng loạt điều chỉnh lại biểu phí trên toàn hệ thống.
