Mới đây, một hành khách đã sinh con trên chuyến bay của hãng Caribbean Airlines tại sân bay New York-JFK đã khiến dư luận Mỹ tranh luận khá sôi nổi về quốc tịch.
Theo Simpleflying, sự việc xảy ra trên chuyến bay 5 của hãng hàng không Caribbean Airlines, đang thực hiện chuyến bay thẳng từ sân bay quốc tế Norman Manley (KIN) ở Jamaica đến sân bay JFK ở New York vào sáng ngày 4 tháng 4.
Chuyến bay đã biến thành một trường hợp cấp cứu y tế khi chiếc Boeing 737 tiếp cận sân bay ngay trước buổi trưa. Âm thanh từ đài kiểm soát không lưu cho thấy phi hành đoàn thông báo với kiểm soát viên rằng một hành khách mang thai sắp sinh và yêu cầu hạ cánh khẩn cấp.
Ngay khi nhận tín hiệu, các kiểm soát viên không lưu đã phối hợp nhịp nhàng: hướng dẫn máy bay bay thẳng tới ZETAL, hạ thấp độ cao, bố trí sẵn đội ngũ y tế và ưu tiên hạ cánh tại Đường băng 4R. Vào thời điểm máy bay đang lăn vào cổng chờ, em bé đã chào đời ngay trên khoang hành khách.
Trong một đoạn hội thoại đang gây sốt trên mạng xã hội, nhân viên kiểm soát mặt đất đã hỏi liệu em bé đã ra đời chưa, và sau khi nhận được câu trả lời khẳng định, người này đã đùa rằng nên đặt tên đứa trẻ là 'Kennedy' để kỷ niệm sự kiện hạ cánh xuống sân bay này. Hiện vẫn chưa rõ giới tính của em bé.
“Khi đến nơi, người mẹ và trẻ sơ sinh đã được nhân viên y tế chăm sóc và đang nhận được sự điều trị cần thiết”, thông cáo của hãng hàng không cho biết. Thông cáo không nói rõ em bé là trai hay gái - hoặc em bé được sinh ra ở giai đoạn nào của chuyến bay kéo dài bốn giờ.
Sự ra đời của đứa trẻ nhanh chóng làm dấy lên cuộc tranh luận về quốc tịch của em bé, điều vẫn chưa chắc chắn do thiếu thông tin về tình trạng pháp lý của cha mẹ - và vị trí chính xác của máy bay vào thời điểm đứa bé chào đời.
Theo Theguardian, nếu một trong hai cha mẹ đã là công dân Mỹ, đứa trẻ cũng sẽ là công dân Mỹ. Nếu không, luật quốc tịch Mỹ do Bộ Ngoại giao liên bang ban hành sẽ được áp dụng.
Theo luật định, không phận của Mỹ được xác định tương đương với lãnh hải, cụ thể là trong phạm vi 12 hải lý tính từ đường cơ sở. Văn bản này nêu rõ: “Các quy định áp dụng cho tàu thuyền rõ ràng cũng được áp dụng tương tự đối với tàu bay”. Do đó, một đứa trẻ được sinh ra trên máy bay tại Mỹ hoặc khi đang bay qua lãnh thổ nước này sẽ được nhập quốc tịch Mỹ ngay tại thời điểm chào đời.
“Nhìn chung, Cục Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) sẽ yêu cầu một số giấy tờ chứng minh việc sinh nở, thường là trích đoạn nhật ký y tế của tàu/máy bay hoặc nhật ký của thuyền trưởng/thuyền phó, ghi rõ thời gian, vĩ độ và kinh độ khi ca sinh diễn ra”.
Dựa trên Tu chính án số 14, nguyên tắc quốc tịch theo nơi sinh được khẳng định cho mọi cá nhân sinh ra trên lãnh thổ và thuộc quyền tài phán của Mỹ. Tuy nhiên, một sắc lệnh hành pháp mới của Tổng thống Donald Trump - với nội dung giới hạn quốc tịch Mỹ cho trẻ có cha mẹ là công dân hoặc người có thẻ xanh đã bị tòa án liên bang đình chỉ thi hành. Số phận của sắc lệnh này hiện phụ thuộc vào quyết định của Tòa án Tối cao sau khi các bên đã trình bày lập luận tại phiên tòa sắp tới.
Các hãng hàng không thường hạn chế phụ nữ mang thai bay sau tuần thứ 36 và chỉ cho phép những người mang thai trên 28 tuần đi du lịch khi có giấy chứng nhận y tế. Chính sách của Caribbean Airlines là cho phép hành khách mang thai đi du lịch mà không cần giấy chứng nhận y tế cho đến hết tuần thứ 32 của thai kỳ. Chính sách này nêu rõ rằng "phụ nữ mang thai sẽ không được phép đi du lịch sau tuần thứ 35 của thai kỳ”. Hiện chưa rõ người mẹ đang mang thai được bao lâu.
Trong khi đó, những sự cố gây chú ý nhất gần đây đều xảy ra tại Châu Âu. Vào tháng 2 năm 2025, một chuyến bay của hãng Brussels Airlines hành trình từ Châu Phi đến sân bay Brussels (BRU) đã trở thành tâm điểm trên các mặt báo, sau khi phi hành đoàn cùng các tình nguyện viên y tế có mặt trên khoang hỗ trợ đỡ đẻ thành công cho một em bé tên là 'Fanta' ngay giữa chuyến bay. Đến tháng 5 năm 2025, một sự việc tương tự cũng xảy ra trên chuyến bay số hiệu 4797 của Ryanair; máy bay đã phải chuyển hướng hạ cánh sau khi một hành khách chuyển dạ và sinh con trên lộ trình từ Bỉ đến Tây Ban Nha.
Nhiều sự cố khác cũng đã xảy ra trong những năm sau đại dịch. Theo Reuters, một ví dụ điển hình là trường hợp một người tị nạn Afghanistan đã hạ sinh ngay trên chuyến bay sơ tán của hãng Turkish Airlines vào năm 2021. Ngoài ra, cũng có một tiền lệ trực tiếp từ khu vực Caribe: Vào năm 2005, một phụ nữ đã sinh con chỉ khoảng 10 phút trước khi chuyến bay của hãng British West Indian Airlines (BWIA) hạ cánh xuống sân bay JFK, với sự hỗ trợ đắc lực từ tổ tiếp viên và một hành khách là nữ hộ sinh.
Việc trẻ em được sinh ra trên chuyến bay khá hiếm, nhưng không phải là chưa từng xảy ra. Theo Simpleflying, một số nhà phân tích cho rằng việc sinh con trên máy bay xảy ra khá thường xuyên, khoảng một lần trên 26 triệu hành khách.
Ngành hàng không Việt Nam cũng từng chứng kiến tình huống tương tự khi chiều ngày 4/3/2016, trên chuyến bay BL590 của Jetstar Pacific khởi hành tại TP.HCM đi Đà Nẵng. Theo Jetstar Pacific, đây là trường hợp hy hữu đầu tiên tại Việt Nam sinh nở ở độ cao 10.000 mét được hỗ trợ thành công.
