Các dấu hiệu cho thấy Mỹ đã triển khai UAV tàng hình RQ-170 Sentinel trong chiến dịch bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro.
Những dữ liệu, hình ảnh và phân tích xuất hiện trong những ngày gần đây cho thấy ít nhất một máy bay không người lái tàng hình RQ-170 Sentinel của Không quân Mỹ đã tham gia chiến dịch quân sự nhằm bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro, thậm chí có khả năng nhiều hơn một chiếc đã được triển khai đồng thời.
Đây được xem là một trong những bằng chứng hiếm hoi xác nhận loại UAV tuyệt mật này đã được sử dụng trong một chiến dịch tác chiến thực tế quy mô lớn, có độ nhạy cảm chính trị và quân sự đặc biệt cao.
Việc RQ-170 lộ diện không chỉ cung cấp thêm manh mối về diễn biến chiến dịch, mà còn hé lộ cách Mỹ tổ chức các chiến dịch “đánh nhanh - rút gọn”, dựa trên ưu thế tuyệt đối về tình báo, giám sát và kiểm soát không gian tác chiến.
RQ-170 Sentinel: UAV ISR cho các nhiệm vụ chiến lược tối mật
Theo phân tích của trang quân sự The War Zone (TWZ), sự xuất hiện của RQ-170 trong chiến dịch tại Venezuela hoàn toàn phù hợp với triết lý thiết kế ban đầu của dòng UAV này. RQ-170 do Lockheed Martin phát triển tại bộ phận Skunk Works, nơi chuyên tạo ra các nền tảng phục vụ những nhiệm vụ mà Mỹ coi là “không có phương án B”.
Khác với nhiều UAV chiến thuật hoặc UAV vũ trang, RQ-170 không được thiết kế để phô trương sức mạnh, mà để “nhìn thấy mọi thứ nhưng không bị nhìn thấy”. Nhiệm vụ cốt lõi của Sentinel là duy trì giám sát liên tục đối với các mục tiêu giá trị cao trong thời gian dài, hoạt động sâu trong không phận đối phương, nơi tồn tại hệ thống radar, phòng không và tác chiến điện tử, dù ở mức độ khác nhau.
Sự chú ý của giới quan sát gia tăng sau khi một người theo dõi hoạt động hàng không tại Puerto Rico công bố đoạn video được cho là ghi lại hình ảnh một UAV có hình dáng tương đồng với RQ-170 hạ cánh xuống căn cứ Roosevelt Roads vào rạng sáng 3/1.
Cùng thời điểm, nhiều máy bay quân sự Mỹ khác cũng được ghi nhận hoạt động dày đặc tại căn cứ này, vốn đã trở thành trung tâm trung chuyển quan trọng trong quá trình Washington tăng cường hiện diện quân sự tại khu vực Caribe từ cuối năm 2025.
Không quân Mỹ đã thừa nhận sự tồn tại của RQ-170 từ hơn 15 năm trước, song vẫn giữ bí mật gần như tuyệt đối về quy mô, cấu hình và cách thức vận hành của đội bay Sentinel. Giới phân tích ước đoán Mỹ chỉ sở hữu khoảng 20–30 chiếc, và mỗi lần triển khai đều gắn với các chiến dịch có tầm quan trọng chiến lược đặc biệt.
Dấu vết của một UAV chỉ xuất hiện ở “điểm nóng nhất”
Trong lịch sử hoạt động hiếm hoi được hé lộ, RQ-170 từng xuất hiện tại Pakistan trong giai đoạn chuẩn bị chiến dịch truy sát Osama bin Laden; bay sâu vào không phận Iran để giám sát chương trình hạt nhân; hoạt động gần bán đảo Triều Tiên và nhiều khu vực nhạy cảm khác.
Điểm chung của các nhiệm vụ này là Mỹ cần thông tin tình báo liên tục, có độ chính xác cực cao, trong khi không chấp nhận rủi ro để lộ ý đồ chiến lược. RQ-170 vì thế thường chỉ được tung ra khi Washington đã xác định rõ mục tiêu và sẵn sàng hành động.
Dù đã có tuổi đời khoảng hai thập kỷ và không còn là thiết kế tàng hình tối tân nhất, RQ-170 vẫn được đánh giá là nền tảng ISR cực kỳ hiệu quả.
Theo các nguồn phân tích quân sự, UAV này có thể mang radar mảng pha quét điện tử chủ động với khả năng tạo ảnh khẩu độ tổng hợp, chỉ thị mục tiêu di động mặt đất; tổ hợp cảm biến quang điện - hồng ngoại; cùng các thiết bị tình báo tín hiệu và tình báo điện tử, cho phép theo dõi mục tiêu trong thời gian dài mà không cần xâm nhập trực tiếp bằng máy bay có người lái.
Vai trò của RQ-170 trong chiến dịch Venezuela
Trong chiến dịch nhằm vào Venezuela, RQ-170 được cho là đã đóng vai trò trung tâm trong việc theo dõi lộ trình di chuyển, thói quen sinh hoạt và cấu trúc an ninh xung quanh Tổng thống Nicolás Maduro. Những dữ liệu này giúp Mỹ xây dựng một bức tranh tình báo chi tiết đến từng khung giờ - yếu tố sống còn đối với một chiến dịch bắt giữ mục tiêu cấp nguyên thủ quốc gia.
Khi chiến dịch chính thức bắt đầu, dữ liệu thời gian thực từ các nền tảng giám sát trên không, trong đó có thể bao gồm RQ-170, trở thành xương sống của chuỗi chỉ huy - kiểm soát.
Nhờ đó, lực lượng Mỹ có thể phát hiện sớm các mối đe dọa, điều chỉnh đường bay trực thăng, đánh giá mức độ phản ứng của lực lượng phòng không và bảo đảm hành lang rút lui an toàn.
Theo Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, Tướng Dan Caine, chiến dịch là kết quả của nhiều tháng chuẩn bị, với sự tham gia của hơn 150 máy bay có người lái và không người lái, cùng các hoạt động tác chiến không gian mạng và phối hợp liên ngành.
Tổng thống Donald Trump xác nhận ông theo dõi toàn bộ chiến dịch theo thời gian thực - một chi tiết cho thấy mức độ tích hợp sâu giữa dữ liệu ISR và cấp chỉ huy chính trị cao nhất.
Đối với giới phân tích, việc RQ-170 Sentinel được sử dụng trong chiến dịch Venezuela không chỉ là câu chuyện về một UAV tàng hình. Nó phản ánh cách Mỹ tiến hành các chiến dịch quân sự hiện đại: dựa trên ưu thế tuyệt đối về thông tin, giảm thiểu tối đa rủi ro cho lực lượng tham chiến, đồng thời duy trì khả năng phủ nhận ở mức độ nhất định.
Trong bức tranh đó, RQ-170 là công cụ âm thầm nhưng then chốt, góp phần bảo đảm yếu tố bất ngờ, độ chính xác và hiệu quả cho một trong những chiến dịch quân sự gây tranh cãi nhất của Mỹ trong nhiều năm trở lại đây, đồng thời đặt ra những câu hỏi lớn về giới hạn pháp lý, chủ quyền quốc gia và vai trò ngày càng trung tâm của công nghệ ISR trong xung đột hiện đại.
Ngay sau chiến dịch, mặt trận chính trị - pháp lý liên quan đến ông Maduro nhanh chóng leo thang. Ngày 5/1, Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro xuất hiện tại Tòa án Liên bang Manhattan, tuyên bố không nhận tội trước các cáo buộc của Mỹ liên quan đến buôn bán ma túy và vũ khí trái phép. Ông khẳng định mình “vô tội” và vẫn là Tổng thống Venezuela, trong khi Caracas coi việc bắt giữ là hành động “bắt cóc” mang động cơ chính trị.
Tại Venezuela, Phó Tổng thống Delcy Rodríguez tuyên thệ nhậm chức tổng thống lâm thời, kêu gọi người dân đoàn kết và ban hành sắc lệnh khẩn cấp nhằm siết chặt an ninh trong nước. Trên bình diện quốc tế, Nga, Trung Quốc và một số quốc gia khác lên án hành động của Mỹ là vi phạm nghiêm trọng chủ quyền quốc gia, đồng thời cảnh báo tiền lệ nguy hiểm trong quan hệ quốc tế.
