Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro bị Mỹ bắt giữ và đưa tới New York, làm căng thẳng quốc tế leo thang.
Máy bay chở Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro đã hạ cánh xuống bang New York (Mỹ) trong sự hộ tống dày đặc của các lực lượng thực thi pháp luật liên bang.
Theo hình ảnh do các hãng thông tấn quốc tế ghi lại, ông Maduro bước xuống cầu thang máy bay với vẻ thận trọng, sau đó được dẫn qua đường băng giữa vòng vây của hàng chục đặc vụ thuộc Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) và Cơ quan Phòng chống Ma túy Mỹ (DEA).
Vài giờ sau khi Tổng thống Maduro và phu nhân Cilia Flores bị lực lượng Mỹ bắt giữ, giới lãnh đạo phong trào xã hội chủ nghĩa Chavismo tại Venezuela vẫn kiên quyết bác bỏ tính hợp pháp của hành động này. Phó Tổng thống Delcy Rodríguez cùng Bộ trưởng Nội vụ Diosdado Cabello tiếp tục khẳng định ông Maduro là Tổng thống hợp pháp của Venezuela.
Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Washington sẽ “điều hành Venezuela cho đến khi có thể diễn ra một quá trình chuyển giao quyền lực an toàn”, song không nêu rõ lộ trình hay thời gian cụ thể. Ông Trump đồng thời hạ thấp vai trò của lãnh đạo đối lập María Corina Machado, dù bà vừa được trao giải Nobel Hòa bình năm 2025.
Theo Hiến pháp Venezuela, trong trường hợp Tổng thống không thể điều hành đất nước, Phó Tổng thống Delcy Rodríguez sẽ tạm thời đảm nhiệm vai trò lãnh đạo. Tổng thống Trump cho biết Mỹ không loại trừ khả năng hợp tác với bà Rodríguez và tiết lộ Ngoại trưởng Marco Rubio đã có các cuộc trao đổi trực tiếp với Phó Tổng thống Venezuela.
Tuy nhiên, tại Caracas, bà Rodríguez đã công khai yêu cầu Mỹ “thả ngay lập tức” Tổng thống Nicolás Maduro và phu nhân. Phát biểu trong phiên họp Hội đồng Quốc phòng Quốc gia được truyền hình trực tiếp, bà Rodríguez gọi việc bắt giữ ông Maduro là một vụ “bắt cóc”, cáo buộc Mỹ vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế và xâm phạm chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ Venezuela.
Phó Tổng thống Venezuela tuyên bố chính phủ sẽ ban hành sắc lệnh về “tình trạng khẩn cấp quốc tế” và trình Tòa án Tối cao phê chuẩn, đồng thời kêu gọi người dân chuẩn bị bảo vệ đất nước. Bà cũng kêu gọi các quốc gia Mỹ Latinh ủng hộ Venezuela trước điều mà bà mô tả là một cuộc tấn công quân sự từ bên ngoài.
Những tuyên bố này trái ngược hoàn toàn với phát biểu trước đó của Tổng thống Trump tại Florida, khi ông cho biết bà Rodríguez đã bày tỏ sẵn sàng hợp tác trong “giai đoạn mới” của Venezuela.
Ông Maduro chuẩn bị hầu tòa tại Manhattan
Theo Guardian và CNN, rạng sáng 4/1 (giờ Việt Nam), Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro được đưa tới Căn cứ Vệ binh Quốc gia Không quân Stewart ở bang New York trước khi chuyển bằng trực thăng tới Manhattan. Hình ảnh từ đài WCBS cho thấy ông Maduro mặc trang phục màu xám, bị còng tay, xung quanh là hơn mười đặc vụ liên bang Mỹ.
Phu nhân Cilia Flores cũng có mặt tại căn cứ này và được kiểm tra y tế bên trong khu vực nhà hầm máy bay. Sau đó, một đoàn xe gồm nhiều xe SUV màu đen, xe cảnh sát và xe van đã rời bãi đáp trực thăng tại Manhattan.
Theo CNN, ông Maduro dự kiến sẽ phải đối mặt với các cáo buộc liên quan đến ma túy và vũ khí tại tòa án liên bang Manhattan trong tuần tới.
Chiến dịch quân sự quy mô lớn của Mỹ
Tổng thống Maduro bị bắt giữ trong một chiến dịch quân sự kéo dài hơn hai giờ, bắt đầu rạng sáng 3/1 theo giờ địa phương. Tại cuộc họp báo ở khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago (Florida), Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, Tướng Dan Caine, cho biết chiến dịch mang tên “Absolute Resolve” được tiến hành theo đề nghị của Bộ Tư pháp Mỹ.
Theo Tướng Caine, hơn 150 máy bay đã được triển khai từ nhiều căn cứ trên khắp Tây Bán cầu, vô hiệu hóa hệ thống phòng không của Venezuela, tạo điều kiện cho trực thăng quân sự tiếp cận thủ đô Caracas ở độ cao rất thấp. Một trực thăng Mỹ bị trúng đạn nhưng vẫn tiếp tục hoạt động.
Lực lượng Mỹ đã tiếp cận nơi ở của ông Maduro tại trung tâm Caracas, sau khi nhiều tháng chuẩn bị, bao gồm việc theo dõi thói quen sinh hoạt và dựng mô hình mô phỏng khu nhà. Tướng Caine cho biết Tổng thống Trump đã phê chuẩn chiến dịch vào tối 2/1 và yêu cầu giảm thiểu tối đa thương vong dân sự.
Theo phía Mỹ, Tổng thống Maduro và phu nhân đã đầu hàng và bị bắt giữ, dù Tổng thống Trump nói rằng ông Maduro từng cố gắng trốn vào một phòng an toàn nhưng không kịp.
Sau khi khống chế mục tiêu, lực lượng Mỹ rút khỏi Venezuela dưới sự yểm trợ của tiêm kích và thiết bị bay không người lái. Toàn bộ chiến dịch kết thúc vào khoảng 3h29 sáng theo giờ Bờ Đông.
Hệ lụy và phản ứng quốc tế
Vài giờ sau khi ông Maduro bị bắt, người dân Caracas đổ xô đi mua lương thực và nhu yếu phẩm tích trữ. Một số nhà phân tích cảnh báo việc Mỹ lật đổ chính quyền Maduro có thể làm bùng phát các hình thức kháng cự vũ trang kéo dài, gây bất ổn nghiêm trọng và làm suy yếu thêm nền kinh tế Venezuela.
Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc dự kiến triệu tập cuộc họp khẩn vào ngày 5/1 theo đề nghị của Colombia và Venezuela. Cuộc họp sẽ có sự tham dự của đại diện 15 quốc gia thành viên.
Nhiều quốc gia và tổ chức quốc tế đã lên tiếng phản đối chiến dịch của Mỹ. Colombia kêu gọi giảm leo thang và bảo vệ dân thường khu vực biên giới. Cuba, Brazil, Iran và Liên bang Nga đồng loạt lên án hành động quân sự của Mỹ, coi đây là sự vi phạm nghiêm trọng chủ quyền Venezuela và cảnh báo nguy cơ bất ổn lan rộng tại Mỹ Latinh.
Trong khi đó, Cơ quan Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) đã ban hành lệnh cấm toàn bộ chuyến bay dân sự của Mỹ đi vào không phận Venezuela và khu vực lân cận do “nguy cơ mất an toàn bay liên quan đến các hoạt động quân sự đang diễn ra”.
Diễn biến tiếp theo tại Venezuela, cũng như phản ứng của cộng đồng quốc tế, được dự báo sẽ tiếp tục làm nóng nghị trường Liên Hợp Quốc và đặt ra những thách thức lớn đối với ổn định khu vực trong thời gian tới.
