Thị trường máy bay thương mại tiếp tục ghi nhận loạt đơn hàng mới khi Airbus và Boeing đồng thời giành được các hợp đồng từ những hãng hàng không.
Airbus vừa công bố đơn hàng gồm hai chiếc Airbus A321neo từ FLYONE Armenia, đánh dấu lần đầu tiên hãng hàng không này mua máy bay trực tiếp từ nhà sản xuất.
Thỏa thuận được công bố vào ngày cuối tháng 9, chuyển đổi từ bản ghi nhớ được ký hồi tháng 5/2026, trong chuyến thăm Yerevan của Tổng thống Pháp, Emmanuel Macron.
Hai chiếc Airbus A321neo sẽ sử dụng động cơ CFM International LEAP và được cấu hình 239 ghế toàn hạng phổ thông. Cách bố trí này cho phép FLYONE Armenia tối đa hóa sức chứa, phù hợp với chiến lược mở rộng mạng đường bay quốc tế.
FLYONE Armenia hiện khai thác đội bay Airbus gồm 9 chiếc, chủ yếu là Airbus A320-200. Tuổi trung bình đội bay khoảng 17,9 năm, trong đó 7 chiếc Airbus A320-200 đang hoạt động có tuổi trung bình khoảng 17,3 năm, còn hai chiếc Airbus A321-200 có tuổi trung bình 19,8 năm.
Việc đưa Airbus A321neo thế hệ mới vào khai thác vì vậy không chỉ giúp hãng tăng sức chở mà còn mở ra khả năng thay thế dần những máy bay cũ, đồng thời cải thiện hiệu quả khai thác.
Giám đốc điều hành FLYONE Armenia, Aram Khachatryan đánh giá thương vụ là cột mốc quan trọng đối với quá trình phát triển của hãng cũng như ngành hàng không dân dụng Armenia.
Airbus chưa công bố giá trị hợp đồng và thời điểm bàn giao cụ thể.
Trong khi đó, Airbus đang tiến gần một hợp đồng lớn hơn với Biman Bangladesh Airlines, khi Bangladesh dự kiến mua tới 10 máy bay, gồm 4 chiếc Airbus A350-900 và 6 chiếc Airbus A321neo.
Bộ trưởng Hàng không Dân dụng và Du lịch Bangladesh, M. Rashiduzzaman Millat cho biết thỏa thuận có thể được hoàn tất trong tháng 10/2026.
Nếu được ký kết, thương vụ sẽ bổ sung đồng thời máy bay thân rộng và thân hẹp cho đội bay của Biman, phù hợp với kế hoạch đổi mới đội tàu bay và mở rộng mạng đường bay. Thoả thuận hoàn tất sẽ nâng tổng giá trị của hai đơn hàng của FLYONE Armenia và Biman Bangladesh Airlines lên khoảng 2,3 tỷ USD.
Đáng chú ý, đơn hàng Airbus diễn ra ngay sau khi Bangladesh xác nhận kế hoạch mua thêm máy bay Boeing.
Ngày 23/9, Biman Bangladesh Airlines công bố thỏa thuận mua 5 chiếc Boeing 787-10 và 6 chiếc Boeing 737-8, nâng tổng số máy bay Boeing được cam kết bổ sung lên 25 chiếc nếu tính cả các thỏa thuận trước đó.
Như vậy, nếu hợp đồng Airbus được hoàn tất, Biman sẽ tiếp tục theo đuổi chiến lược đội bay hỗn hợp, sử dụng máy bay của cả Airbus và Boeing.
Tuy nhiên, kế hoạch mua sắm quy mô lớn cũng đặt ra những vấn đề về tài chính đối với Bangladesh. Việc đàm phán với Airbus trước đây từng gặp khó khăn và hợp đồng dự kiến hoàn tất trước ngày 31/8 nhưng đã được kéo dài.
Thời gian giao máy bay Boeing cũng tương đối xa, dự kiến bắt đầu từ cuối năm 2031 và hoàn tất vào năm 2035.
Ở châu Phi, Boeing vừa ký thỏa thuận với Ethiopian Airlines về kế hoạch mua tới 18 máy bay chở hàng Boeing 777. Thỏa thuận được ký tại Addis Ababa ngày 30/9, trong đó hợp đồng chắc chắn bao gồm 10 máy bay.
Ethiopian Airlines sẽ nhận 2 chiếc Boeing 777F đang được sản xuất, dự kiến bàn giao trong giai đoạn 2027-2028, giúp hãng nhanh chóng bổ sung năng lực vận chuyển hàng hóa trong thời gian chờ thế hệ máy bay mới.
Phần còn lại của thỏa thuận tập trung vào 8 chiếc Boeing 777-8F, dòng máy bay chở hàng thế hệ mới thuộc gia đình 777X.
Ethiopian Airlines đồng thời có quyền mua thêm 8 chiếc Boeing 777-8F. Nếu thực hiện toàn bộ quyền mua, tổng số máy bay chở hàng theo thỏa thuận có thể lên tới 18 chiếc.
Giá niêm yết của 10 máy bay trong hợp đồng chắc chắn vào khoảng 5 tỷ USD, dù giá trị thực tế của giao dịch có thể thấp hơn do các khoản chiết khấu và điều kiện thương mại.
Các máy bay Boeing 777-8F dự kiến được giao cho Ethiopian Airlines trong khoảng 2033-2035, giúp hãng chuẩn bị năng lực vận tải hàng hóa cho giai đoạn dài hạn.
Ethiopian Airlines vốn là một khách hàng lớn của Boeing trong lĩnh vực máy bay chở hàng. Hãng hiện khai thác 12 chiếc Boeing 777F và 3 chiếc Boeing 767F, bên cạnh 3 chiếc Boeing 737 được chuyển đổi sang cấu hình chở hàng.
Thỏa thuận mới phù hợp với chiến lược mở rộng hoạt động vận tải hàng hóa của hãng, trong bối cảnh Ethiopian Airlines muốn củng cố vị thế của Addis Ababa như một trung tâm trung chuyển hàng không quốc tế.
Trong năm tài chính gần nhất, Ethiopian Airlines vận chuyển khoảng 897.000 tấn hàng hóa, tăng 16% so với năm trước.
Việc đặt mua Boeing 777-8F cũng đưa Ethiopian Airlines trở thành hãng hàng không châu Phi đầu tiên đặt mua dòng máy bay chở hàng thế hệ mới này.
Chiến lược của hãng là kết hợp máy bay Boeing 777F hiện tại với Boeing 777-8F trong tương lai. Những chiếc Boeing 777F có thể nhanh chóng bổ sung công suất trong vài năm tới, trong khi Boeing 777-8F đảm nhiệm vai trò thế hệ kế tiếp khi bước vào giai đoạn bàn giao trong thập niên 2030.
Ba thương vụ tại Armenia, Bangladesh và Ethiopia cho thấy các hãng hàng không đang theo đuổi những nhu cầu khác nhau nhưng cùng hướng tới đội bay hiện đại hơn và năng lực khai thác lớn hơn.
Với FLYONE Armenia, Airbus A321neo là công cụ để tăng sức chở và từng bước trẻ hóa đội bay. Với Biman Bangladesh Airlines, Airbus và Boeing cùng trở thành một phần trong kế hoạch xây dựng đội bay hỗn hợp, phục vụ cả đường bay thân hẹp lẫn thân rộng.
Trong khi đó, Ethiopian Airlines tập trung mạnh vào thị trường hàng hóa, sử dụng Boeing 777F để đáp ứng nhu cầu trước mắt và Boeing 777-8F cho kế hoạch tăng trưởng dài hạn.
Đáng chú ý, Airbus A321neo, Airbus A350-900, Boeing 777-8F và các dòng máy bay Boeing 787/737-8 đều nằm trong nhóm máy bay được các hãng hàng không quan tâm khi nhu cầu vận tải hành khách và hàng hóa tiếp tục tăng.
Các đơn hàng mới vì vậy không chỉ bổ sung lượng máy bay cho Airbus và Boeing mà còn cho thấy cuộc cạnh tranh giữa hai nhà sản xuất đang tiếp tục diễn ra trên nhiều phân khúc và thị trường khác nhau.
