Airbus giảm sản lượng máy bay do thiếu động cơ

Nút thắt động cơ đe dọa chiến lược sản lượng của Airbus

Nhà sản xuất máy bay châu Âu hiện vẫn chưa đạt được thỏa thuận cung cấp động cơ với Pratt & Whitney (RTX), trong bối cảnh hai bên còn bất đồng về việc phân bổ động cơ giữa các dây chuyền lắp ráp cuối cùng của Airbus và các cơ sở bảo dưỡng, sửa chữa và đại tu (MRO) phục vụ các hãng hàng không.

Giai đoạn 2026–2027: Rủi ro trung hạn trở nên rõ nét

Các nguồn tin của Reuters cho biết Airbus và Pratt & Whitney vẫn chưa thống nhất được kế hoạch cung cấp động cơ quan trọng cho hai năm 2026 và 2027 – giai đoạn then chốt đối với mục tiêu nâng sản lượng A320neo.

Trong tháng 1/2026, Airbus thừa nhận việc giao động cơ đang diễn ra “rất, rất chậm”, đặc biệt là các động cơ do Pratt & Whitney sản xuất, đồng thời cho biết vẫn chưa đạt được thỏa thuận cho năm nay và năm tới. Airbus từ chối bình luận về các cuộc đàm phán đang diễn ra.

Ở chiều ngược lại, Pratt & Whitney tỏ ra lạc quan. Phát biểu tại Triển lãm Hàng không Singapore 2026 hôm 4/2, ông Rick Deurloo, Chủ tịch bộ phận động cơ thương mại của Pratt & Whitney, cho biết: “Chúng tôi đang tích cực làm việc với họ về vấn đề này và tôi tin tưởng rằng, giống như mọi năm, chúng tôi sẽ đạt được thỏa thuận với những người bạn tốt của mình tại Airbus.”

Tuy nhiên, sự lạc quan này chưa được phản ánh bằng một hợp đồng cụ thể. Trước đó, ông Christian Scherer, Giám đốc điều hành sắp mãn nhiệm của bộ phận máy bay thương mại Airbus, thẳng thắn thừa nhận: “Đây là một vấn đề chúng ta cần giải quyết. Tất cả các vấn đề liên quan đến động cơ khác cho đến nay đều đang được kiểm soát và giải quyết một cách thỏa đáng”, ông Scherer nói.

Theo các nguồn tin, áp lực đạt được thỏa thuận ngày càng gia tăng khi Airbus chuẩn bị công bố kết quả kinh doanh vào ngày 19/2.

Xác suất đạt mục tiêu 75 máy bay/tháng: Không thấp, nhưng đầy điều kiện

Airbus đặt mục tiêu nâng sản lượng máy bay thân hẹp lên 75 chiếc mỗi tháng vào năm 2027, từ mức khoảng 60 chiếc/tháng hiện nay. Tuy nhiên, xác suất đạt được mục tiêu này phụ thuộc lớn vào Pratt & Whitney – nhà cung cấp động cơ cho khoảng 40% số máy bay A320neo.

Mặc dù nguồn cung động cơ hiện vẫn được duy trì theo cách “chắp vá”, sự thiếu chắc chắn khiến việc đánh giá khả năng hoàn thành các mục tiêu sản xuất chính thức trở nên khó khăn.

Theo các nguồn tin trong ngành, Airbus chỉ giao 19 máy bay trong tháng 1/2026, giảm so với 25 chiếc cùng kỳ năm ngoái. Bloomberg cho biết Airbus vẫn chưa thể ấn định mục tiêu giao hàng năm 2026 do tình trạng thiếu hụt động cơ.

Đối với nhà đầu tư, điều này cho thấy rủi ro không nằm ở nhu cầu thị trường, mà ở khả năng chuyển đổi đơn hàng thành doanh thu đúng tiến độ.

AOG – biến số kéo dài làm suy yếu hiệu quả chuỗi giá trị

Một rủi ro cấu trúc khác là tình trạng máy bay A320neo phải nằm đất (Aircraft on Ground - AOG). Pratt & Whitney đang phải phân bổ nguồn lực song song cho: Dây chuyền lắp ráp mới của Airbus, các cơ sở MRO và các hãng hàng không cần động cơ thay thế để đưa máy bay trở lại khai thác.

Theo ông Deurloo, ưu tiên hàng đầu của Pratt & Whitney vẫn là xử lý tình trạng AOG. “Việc ưu tiên số một của chúng tôi là nâng cấp đội bay đó, vì vậy chúng tôi đã hợp tác rất chặt chẽ với các nhà sản xuất máy bay để đảm bảo đạt được sự cân bằng đó,” ông nhấn mạnh.

Ông Deurloo cho biết số lượng máy bay AOG đã giảm khoảng 20% so với mức đỉnh hơn 700 chiếc, nhưng cảnh báo vấn đề này sẽ chưa thể sớm chấm dứt sớm.

Điều này đồng nghĩa, trong trung hạn, mỗi động cơ mới được sản xuất ra đều phải cạnh tranh giữa “sản xuất tăng trưởng” và “duy trì đội bay hiện hữu” - một bài toán làm giảm biên độ linh hoạt của chuỗi cung ứng.

Nghịch lý nguồn cung: Pratt & Whitney vẫn ký hợp đồng lớn

Trong khi Airbus chưa đạt được sự chắc chắn về nguồn cung động cơ cho giai đoạn 2026–2027, Pratt & Whitney và Vietjet đã công bố thỏa thuận trang bị động cơ GTF cho 44 tàu bay A320neo tại Singapore Airshow 2026, nâng tổng số đơn đặt hàng động cơ GTF của Vietjet lên 137 chiếc. Thời gian bàn giao dự kiến bắt đầu từ tháng 7/2026, kèm theo hợp đồng bảo dưỡng EngineWise® Comprehensive kéo dài 12 năm.

Diễn biến này cho thấy vấn đề cốt lõi của Pratt & Whitney không nằm ở nhu cầu hay năng lực sản xuất dài hạn, mà ở bài toán phân bổ nguồn cung theo thời gian và mức độ ưu tiên khách hàng. Với các hợp đồng có lịch giao rõ ràng từ nửa cuối 2026, áp lực giữ suất động cơ cho các mục tiêu sản lượng của Airbus càng trở nên gay gắt, qua đó làm nổi bật rủi ro thực thi trong chiến lược tăng trưởng của nhà sản xuất máy bay châu Âu.

Tổng hợp các yếu tố hiện tại cho thấy Airbus không đối mặt với rủi ro về nhu cầu thị trường, mà đang chịu rủi ro thực thi mang tính cấu trúc phát sinh từ chuỗi cung ứng động cơ. Việc chưa đạt được thỏa thuận chắc chắn với Pratt & Whitney cho giai đoạn 2026–2027 khiến mục tiêu nâng sản lượng lên 75 máy bay thân hẹp mỗi tháng vào năm 2027 phụ thuộc lớn vào tiến triển đàm phán trong vài quý tới.

Trong bối cảnh tình trạng máy bay A320neo phải nằm đất (AOG) buộc Pratt & Whitney ưu tiên nguồn lực cho duy trì đội bay hiện hữu, khả năng phân bổ động cơ cho tăng trưởng sản xuất mới của Airbus bị thu hẹp. Điều này làm gia tăng xác suất Airbus phải điều chỉnh tiến độ giao hàng hoặc các mục tiêu trung hạn, dù lượng đơn đặt hàng vẫn ở mức cao.