United Airlines đã chính thức loại bỏ 45 chiếc Airbus A350-900 khỏi kế hoạch nhận máy bay trong tương lai, khép lại một trong những đơn hàng máy bay thân rộng kéo dài và gây nhiều tranh cãi nhất của ngành hàng không trong hơn một thập kỷ qua.
Ban đầu, United đặt mua 25 chiếc Airbus A350 vào năm 2009 nhằm hiện đại hóa đội bay đường dài. Sau đó, hãng mở rộng đơn hàng lên 45 chiếc Airbus A350-900. Tuy nhiên, kế hoạch này liên tục bị trì hoãn khi chiến lược phát triển đội bay của United dần chuyển sang ưu tiên Boeing 787 Dreamliner.
Dù vậy, yếu tố khiến chương trình Airbus A350 thực sự rơi vào bế tắc lại là tranh chấp thương mại giữa United và Rolls-Royce, nhà sản xuất động cơ độc quyền cho dòng máy bay này.
Theo hồ sơ gửi lên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC), United đã thanh toán trước 175 triệu USD cho Rolls-Royce theo một thỏa thuận ký năm 2017 nhằm đảm bảo suất sản xuất động cơ và các điều khoản bảo dưỡng dài hạn cho đội bay A350.
Tuy nhiên, hãng hàng không Mỹ cáo buộc Rolls-Royce không thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ hợp đồng. United hiện yêu cầu hoàn trả khoản tiền 175 triệu USD cùng các khoản bồi thường thiệt hại phát sinh.
Về phía mình, Rolls-Royce bác bỏ các cáo buộc và không thừa nhận trách nhiệm đối với các yêu cầu của United.
Sự bất đồng này trở nên đặc biệt nghiêm trọng bởi Airbus A350 chỉ được trang bị động cơ Rolls-Royce Trent XWB. Không giống nhiều dòng máy bay thương mại khác vốn cho phép khách hàng lựa chọn giữa nhiều nhà sản xuất động cơ, các hãng khai thác Airbus A350 hoàn toàn phụ thuộc vào Rolls-Royce trong suốt vòng đời khai thác máy bay.
Trong trường hợp của United, việc không thể tìm kiếm nhà cung cấp động cơ thay thế đã làm gia tăng căng thẳng và góp phần khiến hãng quyết định từ bỏ kế hoạch tiếp nhận Airbus A350.
Tại Hội nghị thường niên của Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA) ở Rio de Janeiro hôm 7/6/2026, Giám đốc điều hành United Airlines Scott Kirby đã công khai chỉ trích Rolls-Royce, cho rằng hãng này cung cấp dịch vụ hỗ trợ chưa đáp ứng kỳ vọng và chưa thể hiện đủ sự quan tâm đến các khó khăn mà khách hàng đang gặp phải.
“GE là tốt nhất. Tôi nghĩ Pratt & Whitney đang làm việc rất chăm chỉ, vì vậy tôi đánh giá cao thái độ và những gì họ đang làm. Còn cảm nhận của tôi là Rolls-Royce không quan tâm”, Kirby nhận xét.
Ông đồng thời ca ngợi General Electric và ghi nhận những nỗ lực cải thiện dịch vụ của Pratt & Whitney, qua đó nhấn mạnh sự khác biệt về mức độ hỗ trợ giữa các nhà sản xuất động cơ lớn.
Theo Kirby, tình trạng thiếu hụt động cơ và năng lực bảo dưỡng hiện đang khiến khoảng 800-900 máy bay thương mại trên toàn thế giới phải nằm đất, tạo áp lực lớn lên toàn ngành hàng không.
Bên cạnh các tranh chấp với Rolls-Royce, United cũng đã thay đổi đáng kể chiến lược phát triển đội bay đường dài trong những năm gần đây.
Hãng tập trung mạnh vào Boeing 787 Dreamliner, dòng máy bay hiện đảm nhiệm phần lớn các tuyến quốc tế của United. Việc mở rộng đội bay 787 giúp hãng duy trì tính đồng nhất trong khai thác, giảm chi phí đào tạo phi công, dự trữ phụ tùng và bảo dưỡng kỹ thuật.
Trong bối cảnh đó, việc đưa thêm một dòng máy bay thân rộng hoàn toàn mới như Airbus A350 vào khai thác không còn mang lại nhiều lợi ích chiến lược như trước.
Sự kết hợp giữa những trì hoãn kéo dài, tranh chấp pháp lý với Rolls-Royce và việc United chuyển trọng tâm sang Boeing 787 cuối cùng đã khiến chương trình Airbus A350 rơi vào ngõ cụt. Sau hơn 15 năm tồn tại trên giấy tờ, đơn hàng 45 chiếc Airbus A350-900 của United Airlines chính thức khép lại mà không có chiếc máy bay nào được bàn giao.
.jpg "United Airlines dồn lực cho phân khúc cao cấp để ứng phó áp lực chi phí tăng")
