Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng cơ phó chuyến bay FZ1073 của flydubai, “có lẽ là một tên khủng bố hoặc một kẻ điên rồ”.
Phát biểu với các phóng viên tại Phòng Bầu dục, ông Trump cho biết đã trao đổi với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu về vụ việc xảy ra trên chuyến bay của flydubai từ Dubai đến Tel Aviv, chở khoảng 180 hành khách, phần lớn là người Israel hôm 30/9.
“Tôi không biết liệu điều đó có đúng hay không, nhưng đó là câu chuyện mà tôi nghe được từ Bibi (tên gọi thân mật của Thủ tướng Israel) và một vài người khác”, ông Trump nói.
Theo Tổng thống Mỹ, ông được kể rằng một hành khách đã góp phần giữ cho máy bay ổn định sau khi chiếc Boeing 737 MAX bắt đầu lao xuống. Tuy nhiên, ông Trump nhấn mạnh thông tin này chưa được xác minh.
“Họ nói [phi công] muốn đâm máy bay xuống đất, nhưng họ không có thông tin như vậy”, ông nói.
Vụ việc xảy ra khi chuyến bay FZ1073 đang trên hành trình từ Dubai tới Tel Aviv ngày 30/9. Theo lời kể của hành khách và các quan chức Israel, cơ phó, một công dân Oman, đã tấn công cơ trưởng người Ấn Độ, Smit Machchhar bằng dao.
Sau khi cơ trưởng bị thương nặng, chiếc Boeing 737 MAX 8 chở theo 174 người đã giảm độ cao đột ngột (rơi tự do khoảng 4.500m đến 5.300m) trong chưa đầy 30 giây trước khi tình huống được kiểm soát.
Cơ trưởng Machchhar, người đầy máu và bị thương nghiêm trọng, sau đó đã dùng “những giây phút cuối cùng của sức lực” để mở chốt cửa buồng lái.
Theo người phát ngôn của Thủ tướng Netanyahu, Doron Spielman, một số hành khách nhận ra có chuyện bất thường đã lập tức chạy về phía buồng lái.
“Họ nhìn thấy phi công bị thương nằm trên mặt đất, và người kia… phi công tấn công đang đứng đập mạnh vào bảng điều khiển”, Spielman kể. Ba hành khách Israel sau đó phối hợp khống chế và trói cơ phó.
Hai phi công flydubai khác đang nghỉ trực và ngồi ở khoang hành khách đã tiếp quản buồng lái, điều khiển máy bay hạ cánh khẩn cấp xuống Tabuk, Saudi Arabia.
Trả lời CNN, Thủ tướng Benjamin Netanyahu cho rằng những hành khách tham gia khống chế cơ phó đã ngăn chặn “một thảm họa tương tự như vụ 11/9”. “Đó là những gì dường như đã xảy ra, xét về động cơ cụ thể của việc này”, ông Netanyahu nói.
Trước đó, một trong những hành khách Israel tham gia khống chế cơ phó đã nói với ông rằng người này “đang cố gắng phá hủy hệ thống điều khiển để vô hiệu hóa máy bay”.
Ông Netanyahu cho biết ông đã trao đổi với Tổng thống Trump và bày tỏ sự ngưỡng mộ trước hành động của các hành khách. “Điều khiến vụ việc này khác biệt so với các vụ tấn công bi thảm khác là lần này, những người tốt đã chiến thắng”, ông nói.
Trong cuộc phỏng vấn với Fox News, ông Netanyahu thừa nhận chưa biết “hoàn cảnh cụ thể” của cơ phó, nhưng cho rằng người này “rõ ràng” có thái độ thù ghét người Israel. “Đó là sự cuồng tín và lòng căm thù ở mức độ không thể đong đếm được”, ông nói.
Khi được hỏi về khả năng Iran liên quan đến vụ việc, Netanyahu trả lời: “Còn quá sớm để nói”.
Ông cho biết cơ phó đang bị nhà chức trách Saudi Arabia điều tra và Israel sẽ theo dõi, đồng thời có thể tham gia vào quá trình này.
Trong khi đó, Bộ trưởng Tư pháp Mỹ, Todd Blanche cho biết Washington đang phối hợp “rất chặt chẽ” với các đối tác nước ngoài, trong đó có Israel, về vụ việc.
Đại sứ Mỹ tại Israel, Mike Huckabee bày tỏ nhẹ nhõm khi toàn bộ hành khách trở về an toàn, đồng thời ca ngợi sự dũng cảm của những người đã khống chế nghi phạm.
Dù một số quan chức Israel gọi đây là vụ tấn công khủng bố, nhưng động cơ của cơ phó vẫn chưa được xác định chính thức.
Theo Channel 12, hiện chưa có dấu hiệu cho thấy nghi phạm được Iran hoặc một tổ chức có tổ chức khác chỉ đạo. Một số nguồn tin Israel cho rằng đây có thể là hành động của một kẻ tấn công đơn độc.
Một phi công đồng nghiệp nói với Channel 16 rằng cơ phó mới gia nhập flydubai khoảng tám tháng và có những biểu hiện mà người này cho là cực đoan về tôn giáo. Tuy nhiên, những thông tin này vẫn cần được cơ quan điều tra xác minh.
Vụ việc cũng đặt ra hàng loạt câu hỏi: Làm thế nào cơ phó có thể tiếp cận vũ khí? Vì sao một phi công đang làm nhiệm vụ có thể tấn công cơ trưởng? Và bằng cách nào máy bay có thể tiếp tục được điều khiển sau khi hai phi công chính gặp sự cố?
Ngoại trưởng Israel, Gideon Sa'ar đã điện đàm với người đồng cấp UAE, Abdullah bin Zayed Al Nahyan. Hai bên khẳng định quyết tâm tăng cường quan hệ và phối hợp chống các phần tử cực đoan nhằm gây bất ổn khu vực.
Bộ Ngoại giao Israel đồng thời thông báo cho các đại sứ và trưởng cơ quan đại diện ở nước ngoài rằng vụ việc được phía Israel xem là âm mưu tấn công nhằm vào người Israel, UAE và Hiệp định Abraham, thỏa thuận bình thường hóa quan hệ giữa Israel và UAE được Mỹ làm trung gian năm 2020.
UAE chưa đưa ra bình luận công khai về động cơ của vụ việc. Cơ quan quản lý hàng không dân dụng nước này chỉ cho biết chuyến bay đã gặp “sự cố an ninh” và tình hình đã được kiểm soát.
Trong khi đó, theo Ynet, Mossad của Israel được cho là đã liên lạc với chính quyền Saudi Arabia trong suốt quá trình xử lý sự cố.
Sau khi hạ cánh xuống Tabuk, các hành khách cho biết họ được nhà chức trách Saudi Arabia cung cấp thức ăn, nước uống và chăm sóc y tế.
Tuy nhiên, Riyadh được cho là đã từ chối đề nghị của Israel về việc đưa máy bay tới Saudi Arabia để đón các hành khách.
Theo các nguồn tin, Không quân Israel từng chuẩn bị phương án sử dụng máy bay C-130J Super Hercules, nhưng kế hoạch không được thực hiện.
Một máy bay flydubai khác sau đó được điều động để đưa hành khách tiếp tục hành trình về Israel. Một số hành khách ban đầu lo ngại khi phải lên máy bay của cùng hãng, nhưng được cho là yên tâm hơn sau khi phía Israel kiểm tra phi hành đoàn mới.
Sau sự cố, flydubai xác nhận tạm thời đình chỉ các chuyến bay tới Tel Aviv, tuyến bay trước đó có tới tám chuyến mỗi ngày.
Hãng cho biết quyết định này nhằm tạo điều kiện để các cơ quan chức năng tiếp tục điều tra và xác minh đầy đủ những gì đã xảy ra.
“Chúng tôi hoàn toàn cam kết hỗ trợ cuộc điều tra đang diễn ra và duy trì các tiêu chuẩn an toàn cao nhất trên toàn mạng lưới”, người phát ngôn flydubai cho biết.
Trong khi flydubai tạm dừng khai thác, hãng hàng không Israel, El Al cho biết đang chuẩn bị nối lại đường bay Tel Aviv - Dubai trong tháng 11. Hãng hàng không giá rẻ Arkia cũng lên kế hoạch khai thác hai chuyến bay thẳng mỗi ngày tới Dubai, tùy thuộc các phê duyệt cần thiết.
Cuộc điều tra về vụ việc vẫn đang diễn ra. Động cơ của cơ phó, nguồn gốc con dao và toàn bộ diễn biến trong buồng lái là những câu hỏi quan trọng chưa có lời giải cuối cùng.
