SpaceX vừa giành quyền lựa chọn mua lại công ty khởi nghiệp lập trình AI Cursor với mức định giá lên tới 60 tỷ USD cho chiến lược xây dựng trung tâm dữ liệu AI trong không gian theo tầm nhìn của nhà sáng lập Elon Musk.
Theo nhiều nguồn tin uy tín thì SpaceX đã có bước tiến quan trọng trong việc nhòm ngó Cursor- một trong những startup nổi bật nhất vào thời điểm này tại Thung lũng Silicon. SpaceX có thể mua đứt vào cuối năm nay với giá 60 tỷ USD, hoặc trả 10 tỷ USD để thiết lập một quan hệ đối tác chiến lược.
Thỏa thuận này được kỳ vọng sẽ củng cố vị thế cho xAI, công ty phát triển chatbot Grok đã được SpaceX sáp nhập trước đó trong cuộc cạnh tranh với các đối thủ đang dẫn đầu thị trường lập trình AI. Đồng thời, Cursor cũng sẽ được tiếp cận nguồn tài nguyên tính toán khổng lồ để huấn luyện mô hình AI.
SpaceX nói về ý định thâu tóm Cursor trong một bài đăng trên X: “Sự kết hợp giữa sản phẩm hàng đầu của Cursor và khả năng phân phối đến các kỹ sư phần mềm chuyên nghiệp với siêu máy tính huấn luyện Colossus tương đương một triệu H100 của SpaceX sẽ cho phép chúng tôi xây dựng các mô hình hữu ích nhất thế giới”.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh SpaceX chuẩn bị cho một đợt IPO được mong đợi, với mục tiêu định giá khoảng 1,75 nghìn tỷ USD và huy động tới 75 tỷ USD có thể trở thành đợt chào bán cổ phiếu lớn nhất lịch sử. Vì thế nó cũng khiến không ít người đặt dấu hỏi về khả năng trở thành hiện thực vì cho rằng đó chỉ là chiêu "đánh bóng" nhằm tăng giá trị của SpaceX.
Tuy nhiên, phần lớn giới chuyên gia trong ngành cho rằng đây là chiến lược nghiêm túc của SpaceX. Thứ nhất là về Colossus - cụm siêu máy tính của xAI đặt tại Memphis, được đánh giá một trong những hệ thống huấn luyện AI lớn nhất thế giới của Cursor. Theo giới chuyên gia thì hiện chỉ có hệ thống này mới đủ khả năng huấn luyện các mô hình AI phức tạp cho các nhiệm vụ chinh phục không gian. SpaceX cũng đã đầu tư hàng tỷ USD vào cơ sở hạ tầng này nhằm phục vụ cho các mô hình AI thế hệ mới.
Bên cạnh đó, hai lãnh đạo kỹ thuật sản phẩm của Cursor đã gia nhập SpaceX vào tháng 3.2026 để tham gia các dự án liên quan đến Mặt Trăng và AI của SpaceX. Elon Musk đã chào đón họ và nhấn mạnh tầm nhìn dài hạn: "Các trung tâm không gian trên quỹ đạo và hệ thống máy phóng điện từ (mass drivers) trên Mặt Trăng sẽ là những điều không tưởng”.
Động thái thâu tóm Cursor nhằm phục vụ một tầm nhìn táo bạo của SpaceX: triển khai các trung tâm dữ liệu AI trong không gian, trên quỹ đạo, Mặt Trăng và thậm chí giữa các hành tinh.
Elon Musk nhiều lần chia sẻ về tầm nhìn này. Tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới, ông cho rằng việc xây dựng trung tâm dữ liệu AI trong không gian là “điều hiển nhiên”, đồng thời nhận định đây có thể là cách rẻ nhất để triển khai AI trong vòng 2–3 năm tới. Sau thương vụ sáp nhập xAI, ông tiếp tục nhấn mạnh: “AI đặt trong không gian rõ ràng là cách duy nhất để mở rộng quy mô”.
Tuy nhiên, trái ngược với những phát biểu lạc quan của lãnh đạo, các tài liệu chính thức của SpaceX lại đưa ra cái nhìn thận trọng hơn đáng kể.
Trong hồ sơ S-1 chuẩn bị cho IPO - tài liệu pháp lý bắt buộc nhằm công bố rủi ro với nhà đầu tư SpaceX cảnh báo: “Các sáng kiến của chúng tôi nhằm phát triển điện toán AI trên quỹ đạo và công nghiệp hóa trên quỹ đạo, trên Mặt Trăng và giữa các hành tinh đang ở giai đoạn đầu, liên quan đến độ phức tạp kỹ thuật đáng kể và các công nghệ chưa được chứng minh, và có thể không đạt được khả năng thương mại hóa”.
Một yếu tố quan trọng khác trong chiến lược của SpaceX là Starship - tên lửa thế hệ mới có khả năng tái sử dụng hoàn toàn. Tuy nhiên, Starship vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức kỹ thuật và các lần trì hoãn thử nghiệm.
Starship được thiết kế để mang tải trọng lớn hơn nhiều so với tên lửa Falcon 9 chủ lực của SpaceX, nhằm mục đích giảm đáng kể chi phí phóng cho các vệ tinh Starlink, trung tâm dữ liệu trong không gian và các sứ mệnh đưa con người lên mặt trăng.
Việc SpaceX theo đuổi đồng thời hai hướng đi mở rộng vào AI thông qua Cursor và phát triển hạ tầng AI ngoài không gian cho thấy tham vọng xây dựng một hệ sinh thái công nghệ toàn diện, từ phần mềm đến hạ tầng vật lý.
Tuy nhiên, sự đối lập giữa tầm nhìn lạc quan của Elon Musk và những cảnh báo rủi ro trong hồ sơ pháp lý cũng phản ánh một thực tế quan trọng: con đường phía trước không chỉ phụ thuộc vào ý tưởng táo bạo, mà còn vào khả năng giải quyết các thách thức kỹ thuật, tài chính và thương mại.
