Phó Chủ tịch IATA khu vực châu Á - Thái Bình Dương, Sheldon Hee cho rằng Cảng HKQT Long Thành sẽ bổ sung năng lực rất cần thiết cho hệ thống hàng không Việt Nam.
.jpg)
Cảng HKQT Long Thành đang bước vào giai đoạn nước rút trước khi vận hành thử nghiệm, với hàng loạt công việc từ hoàn thiện hạ tầng, kiểm tra hệ thống kỹ thuật đến xây dựng và diễn tập các phương án khai thác, cứu nạn, cứu hộ.
Trao đổi với Tạp chí Hàng không về quá trình phát triển hạ tầng hàng không của Việt Nam, ông Sheldon Hee, Phó Chủ tịch khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), nhận định Việt Nam đang đi đúng hướng khi đầu tư nâng cao năng lực sân bay.
.jpg)
“Sự phát triển hạ tầng hàng không của Việt Nam đang đi đúng hướng. Khi Cảng HKQT Long Thành đi vào khai thác vào cuối năm nay, sân bay này sẽ bổ sung năng lực rất cần thiết cho hệ thống và nâng tầm trải nghiệm hành khách tại Việt Nam”, ông Sheldon Hee cho biết.
Phó Chủ tịch IATA khu vực châu Á - Thái Bình Dương đồng thời đánh giá kế hoạch phát triển sân bay thứ hai phục vụ khu vực Hà Nội là một bước đi tích cực. Tuy nhiên, theo ông, để các hãng hàng không chủ động chuẩn bị cho việc khai trương và quá trình chuyển đổi khai thác, Việt Nam cần tăng cường cung cấp thông tin về tiến độ dự án, các quyết định quan trọng cũng như những giả định được sử dụng trong công tác quy hoạch.
.jpg)
“Trong quá trình chuẩn bị đưa sân bay Long Thành vào khai thác, chúng tôi mong muốn nhận được những cập nhật thường xuyên hơn về tiến độ dự án, các quyết định quan trọng và giả định trong công tác quy hoạch để các hãng hàng không có thể chuẩn bị tốt hơn cho việc khai trương và quá trình chuyển đổi”, ông Sheldon Hee cho biết thêm.
Những ngày cuối tháng 9, công trường Cảng HKQT Long Thành đang bước vào giai đoạn cao điểm. Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) cùng các nhà thầu huy động tối đa nhân lực, thiết bị và tổ chức thi công ngày đêm nhằm hoàn thiện các hạng mục, chuẩn bị cho quá trình vận hành thử nghiệm.
Theo kế hoạch, Long Thành sẽ trải qua giai đoạn vận hành thử trước khi khai thác thương mại. Cục Hàng không Việt Nam trước đó cho biết ACV dự kiến triển khai vận hành thử trong các tháng 9-11/2026 để kiểm tra khả năng vận hành đồng bộ của khu bay, nhà ga, hệ thống kỹ thuật và các quy trình khai thác.
.jpg)
Đây là bước chuyển quan trọng bởi việc hoàn thành xây dựng mới chỉ là một phần trong quá trình đưa một sân bay quy mô lớn vào khai thác. Các hệ thống sau khi lắp đặt phải tiếp tục được kiểm tra, chạy thử, hiệu chuẩn và đánh giá trong điều kiện khai thác thực tế.
Quá trình này cũng nhằm phát hiện, khắc phục các tồn tại trước khi hoàn tất nghiệm thu, cấp phép và chứng nhận khai thác.
Cùng với tiến độ xây dựng, công tác bảo đảm an toàn tại công trường đang được tăng cường. Ngày 25/9, Ban Quản lý dự án Cảng HKQT Long Thành phối hợp với Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH - Công an TP Đồng Nai tổ chức kiểm tra trực tiếp công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ tại công trường.
Các đơn vị được yêu cầu rà soát hồ sơ, tài liệu; kiểm tra tình trạng hoạt động của hệ thống, trang thiết bị PCCC và CNCH, nguồn điện, nguồn nước cùng các điều kiện an toàn tại hiện trường. Hệ thống biển báo, biển cấm và biển chỉ dẫn cũng được yêu cầu rà soát, bổ sung đầy đủ theo quy định.
Công tác PCCC và CNCH không chỉ phục vụ an toàn cho người lao động, công trình và thiết bị trong giai đoạn thi công mà còn được xem là một phần trong quá trình chuẩn bị các điều kiện để sân bay bước vào vận hành.
.jpg)
Trong ngày 29-30/9, các đơn vị tại Cảng HKQT Long Thành tiếp tục tổ chức trao đổi kế hoạch và diễn tập thảo luận theo tình huống (tabletop), chuẩn bị cho các kịch bản xử lý sự cố tràn dầu và cấp cứu hành khách tại hiện trường.
Việc diễn tập nhằm rà soát quy trình, phân công trách nhiệm và khả năng phối hợp giữa các lực lượng, qua đó từng bước hoàn thiện phương án xử lý sự cố trước khi sân bay bước vào giai đoạn vận hành thử nghiệm.
Song song với công tác kỹ thuật và an toàn, các điều kiện phục vụ hành khách cũng đang được hoàn thiện. Theo Quyết định số 1679/QĐ-BXD, mức giá dịch vụ phục vụ hành khách tại Cảng HKQT Long Thành, chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng, được quy định ở mức 90.909 đồng/hành khách đối với chuyến bay quốc nội và 25 USD đối với chuyến bay quốc tế.
Các mức giá này áp dụng đối với vé xuất bán từ 0h ngày 1/10/2026, tính theo giờ địa phương nơi xuất vé.
Đáng chú ý, quyết định cũng quy định trường hợp hành khách đã mua vé với điểm xuất phát tại Cảng HKQT Tân Sơn Nhất nhưng sau đó chuyến bay được chuyển sang khai thác tại Long Thành.
.jpg)
Nếu việc chuyển điểm xuất phát từ Tân Sơn Nhất sang Long Thành nhằm phát triển thị trường vận tải hàng không, mức giá dịch vụ phục vụ hành khách tại Tân Sơn Nhất tại thời điểm xuất vé vẫn được áp dụng. Hành khách không phải nộp thêm phần chênh lệch nếu mức giá tại Long Thành cao hơn; đồng thời không được hoàn trả phần chênh lệch nếu mức giá tại Long Thành thấp hơn.
Quy định này là một trong những nội dung cần được các hãng hàng không và doanh nghiệp dịch vụ lưu ý trong quá trình chuyển đổi khai thác giữa hai sân bay.
Theo phương án được Cục Hàng không Việt Nam báo cáo, quá trình chuyển đổi khai thác giữa Tân Sơn Nhất và Long Thành sẽ được thực hiện từng bước, bám sát mùa lịch bay quốc tế nhằm hạn chế xáo trộn hoạt động vận tải và bảo đảm khai thác liên tục.
Trong bối cảnh đó, yêu cầu chia sẻ thông tin sớm với các hãng hàng không mà IATA đề cập có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình chuẩn bị đội tàu bay, lịch bay, mạng đường bay, nhân lực và các dịch vụ mặt đất.
Theo ông Sheldon Hee, việc đưa Long Thành vào khai thác cần được nhìn trong một chiến lược phát triển hạ tầng hàng không dài hạn, thay vì chỉ tập trung vào việc hoàn thành một dự án cụ thể.
“Điều quan trọng là phải có tầm nhìn dài hạn. Việc phát triển hạ tầng đòi hỏi thời gian chuẩn bị rất dài trước khi có thể đi vào vận hành”, ông nói.
Theo Phó Chủ tịch IATA khu vực châu Á - Thái Bình Dương, các cơ quan quản lý Việt Nam cần định hướng một quy hoạch tổng thể dài hạn, đồng thời xây dựng lộ trình triển khai theo từng giai đoạn để cân bằng giữa năng lực khai thác và nhu cầu thị trường.
.jpg)
Quan điểm này không chỉ áp dụng đối với hạ tầng sân bay mà còn đối với hệ thống quản lý hoạt động bay (ATM). Ông Sheldon Hee cho rằng các hãng hàng không cần được tham gia vào quá trình hoạch định để bảo đảm các khoản đầu tư hạ tầng phù hợp với nhu cầu khai thác và kế hoạch tăng trưởng của ngành.
Đây cũng là vấn đề có ý nghĩa đối với Long Thành khi sân bay được kỳ vọng đóng vai trò cửa ngõ hàng không quốc tế mới của Việt Nam, đồng thời hình thành một trung tâm khai thác có khả năng chia sẻ và bổ trợ năng lực với mạng lưới sân bay hiện hữu.
Bên cạnh đầu tư hạ tầng, IATA cho rằng việc nâng cao năng lực của hệ thống hàng không còn có thể thực hiện thông qua các công cụ và quy trình hiện đại.
“Việc nâng cao năng lực hệ thống không chỉ phụ thuộc vào đầu tư mở rộng hạ tầng”, ông Sheldon Hee nhấn mạnh, đồng thời đề cập đến việc áp dụng quản lý luồng không lưu (ATFM), cơ chế ra quyết định phối hợp tại sân bay (A-CDM) và đẩy mạnh số hóa các quy trình vận hành.
Bởi khi Long Thành tiến gần đến thời điểm vận hành thử nghiệm, bài toán đặt ra không chỉ là hoàn thiện nhà ga, đường cất hạ cánh hay các hệ thống kỹ thuật. Khả năng phối hợp giữa sân bay, hãng hàng không, doanh nghiệp phục vụ mặt đất và cơ quan quản lý, cùng với việc chia sẻ thông tin và tổ chức khai thác hiệu quả, sẽ là những yếu tố quan trọng quyết định hiệu quả vận hành của sân bay trong giai đoạn mới.
Với công suất lớn và vai trò được kỳ vọng trong mạng lưới hàng không quốc gia, Long Thành vì thế không chỉ là một dự án hạ tầng mới mà còn là một bước chuyển trong cách tổ chức và quy hoạch năng lực hàng không của Việt Nam trong dài hạn.
