Để Long Thành trở thành trung tâm trung chuyển quốc tế cần đồng bộ hạ tầng kết nối, nâng chất lượng dịch vụ và cải thiện quy trình khai thác, vận hành.
Không khí thi công tại đại công trường Cảng hàng không quốc tế Long Thành đang diễn ra khẩn trương nhằm bảo đảm các mốc tiến độ đã cam kết. Bảng đếm ngược số ngày còn lại tại công trường trở thành biểu tượng cho chiến dịch thi công nước rút của dự án.
Tại khu vực trung tâm nhà ga hành khách, hệ trần nhôm áp mái lấy sáng đang dần hoàn thiện, tạo điểm nhấn kiến trúc cho công trình. Các khu vực nhà ga, đường cất hạ cánh và đường lăn cũng từng bước được hoàn chỉnh.
Ở giai đoạn hiện nay, trọng tâm thi công chuyển sang hoàn thiện kiến trúc, lắp đặt hệ thống cơ điện (MEP), phòng cháy chữa cháy, hạ tầng công nghệ thông tin (ICT) và các thiết bị chuyên ngành.
Do những hệ thống này có tính tích hợp cao, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) yêu cầu Liên danh VIETUR bổ sung nhân lực, ứng dụng mô hình thông tin công trình (BIM) và các công cụ quản lý hiện đại để điều phối thi công theo từng phân khu.
Chủ đầu tư ưu tiên hoàn thiện khu vực cánh Tây và khu vực trung tâm nhà ga, tạo điều kiện cho công tác vận hành, chạy thử. Những hạng mục hiệu chỉnh hoặc khắc phục khiếm khuyết nhỏ tại các khu vực phụ trợ sẽ được triển khai linh hoạt, nhằm hạn chế ảnh hưởng đến tiến độ khai thác chung.
Cùng với quá trình xây dựng, Long Thành liên tục đón các đoàn khảo sát quốc tế và đại diện những hãng hàng không lớn. Ngày 21/9, đoàn do ông Roger Cook, Thủ hiến bang Tây Úc, dẫn đầu đã đến thăm và làm việc tại công trường. Ông đánh giá cao quy mô dự án, đồng thời cho rằng Long Thành có thể tạo thêm cơ hội hợp tác kinh tế, thương mại và du lịch giữa Việt Nam với Australia.
Trước đó, ngày 8/9, đại diện Korean Air đến khảo sát thực địa, tìm hiểu cơ sở hạ tầng, điều kiện khai thác và khả năng mở các đường bay thương mại giữa Long Thành với sân bay quốc tế Incheon.
Ngày 3/8, đoàn lãnh đạo All Nippon Airways (ANA) của Nhật Bản cũng đến làm việc tại dự án. Trước đó, ACV cùng Ban Quản lý dự án Cảng HKQT Long Thành đã làm việc với đại diện 34 hãng hàng không quốc tế để khảo sát thực tế dự án, tìm hiểu hạ tầng và trao đổi về phương án khai thác khi sân bay đi vào hoạt động.
Những chuyến khảo sát này cho thấy các hãng hàng không đang quan tâm đến năng lực khai thác và tiềm năng kết nối quốc tế của Long Thành khi sân bay đi vào hoạt động.
Trao đổi với Tạp chí Hàng không, TS. Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính ngân hàng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Phát triển Thị trường Tài chính và Bất động sản Toàn Cầu, cho rằng để Long Thành hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm trung chuyển hàng không của khu vực và quốc tế, Việt Nam cần phát triển đồng bộ cả sân bay lẫn hệ thống giao thông, đô thị và dịch vụ xung quanh.
Theo ông, năng lực của một trung tâm hàng không không chỉ được đánh giá qua khả năng phục vụ hành khách và hàng hóa tại sân bay, mà còn phụ thuộc vào mức độ kết nối với TP.HCM và các đô thị, khu công nghiệp trong vùng.
“Chúng ta đang có định hướng phát triển khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu, Đồng Nai và TP.HCM thành một vùng đô thị quy mô lớn. Trong bối cảnh đó, Long Thành có thể đóng vai trò quan trọng trong hệ thống kết nối giao thông và phát triển kinh tế của toàn vùng.
Vì vậy, không thể chỉ tập trung vào việc xây dựng và vận hành sân bay mà phải đồng thời phát triển hạ tầng kết nối, bảo đảm hành khách, hàng hóa có thể di chuyển thuận tiện giữa Long Thành với các trung tâm kinh tế, đô thị và khu công nghiệp”, TS. Nguyễn Trí Hiếu chia sẻ.
Khoảng cách khoảng 40 km giữa Long Thành và TP.HCM không nhất thiết là trở ngại không thể khắc phục, nhưng vẫn đặt ra yêu cầu đầu tư mạnh vào hạ tầng kết nối. Theo TS. Nguyễn Trí Hiếu, chất lượng một số tuyến đường, tình trạng ùn tắc và sự phụ thuộc vào phương tiện đường bộ có thể ảnh hưởng đến trải nghiệm hành khách.
“Tôi đã di chuyển trên nhiều tuyến cao tốc ở Việt Nam và nhận thấy một số đoạn đường chưa bảo đảm độ bằng phẳng, ảnh hưởng đến trải nghiệm di chuyển. Nếu muốn Long Thành trở thành một đầu mối hàng không quốc tế quan trọng, Việt Nam cần tiếp tục nâng cao chất lượng hệ thống giao thông kết nối”, TS. Nguyễn Trí Hiếu phát biểu.
Theo chuyên gia này, một giải pháp có ý nghĩa là phát triển tuyến đường sắt đô thị hoặc hệ thống vận tải công cộng khối lượng lớn kết nối trực tiếp sân bay với các đầu mối giao thông và trung tâm TP.HCM. Khi hành khách có thể di chuyển thuận tiện bằng metro hoặc các phương tiện công cộng phù hợp, khả năng tiếp cận sân bay sẽ được cải thiện.
“Nếu quá phụ thuộc vào vận chuyển bằng ô tô, những vấn đề như ùn tắc giao thông, đặc biệt trong điều kiện thời tiết xấu, có thể ảnh hưởng đến trải nghiệm hành khách và năng lực kết nối của sân bay. Do đó, hạ tầng giao thông cần được xem là một bộ phận không thể tách rời trong chiến lược phát triển Long Thành”, ông Hiếu nhấn mạnh.
Bên cạnh hạ tầng giao thông, TS. Nguyễn Trí Hiếu nhấn mạnh vai trò của thủ tục nhập cảnh và hải quan trong việc xây dựng một trung tâm trung chuyển quốc tế.
Theo ông, thời gian chờ đợi tại các khâu nhập cảnh, kiểm tra và xử lý thủ tục có ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm hành khách cũng như hiệu quả khai thác của sân bay. Do đó, các quy trình cần được đơn giản hóa, hiện đại hóa và tổ chức linh hoạt hơn, nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước.
Việc ứng dụng công nghệ, bố trí nhân sự phù hợp theo lưu lượng hành khách và nâng cao năng lực xử lý tại các quầy thủ tục có thể giúp hạn chế tình trạng ùn ứ trong những thời điểm cao điểm.
“Qua trải nghiệm tại nhiều sân bay quốc tế, trong đó có sân bay Los Angeles (LAX), tôi nhận thấy khi lượng hành khách tăng cao, các quầy xử lý thường được bố trí nhân sự để đáp ứng nhu cầu, góp phần giảm thời gian chờ đợi. Việt Nam cần nghiên cứu những cách thức tổ chức phù hợp để nâng cao hiệu quả vận hành”, TS. Nguyễn Trí Hiếu nhấn mạnh cho biết.
Chất lượng dịch vụ vận chuyển từ sân bay đến các khu vực lân cận cũng là một yếu tố quan trọng. Các loại hình taxi, xe buýt và phương tiện công cộng cần bảo đảm giá cước minh bạch, chất lượng phục vụ ổn định và quyền lợi của hành khách.
TS. Nguyễn Trí Hiếu cho rằng những trải nghiệm không tích cực, chẳng hạn tình trạng thu phí thiếu minh bạch hoặc áp dụng giá cước không rõ ràng, có thể ảnh hưởng đến niềm tin của du khách và hình ảnh của hệ thống hàng không Việt Nam.
“Tôi từng gặp một tình huống khi di chuyển từ sân bay Tân Sơn Nhất đến khu vực đường Đồng Khởi ở TP.HCM. Tài xế cho biết tính cước theo đồng hồ, nhưng khi đến nơi lại đưa ra một mức giá khoảng 400.000 đồng và sử dụng một đồng hồ riêng thay vì đồng hồ của xe taxi”, vị chuyên gia tài chính ngân hàng chia sẻ.
Do đó, việc quản lý dịch vụ vận tải, kiểm soát giá cước và xử lý các hành vi ảnh hưởng đến hành khách cần được thực hiện nghiêm túc, đặc biệt khi Long Thành hướng tới phục vụ lượng lớn khách quốc tế.
Long Thành đang được kỳ vọng trở thành hạ tầng hàng không quan trọng của Việt Nam, hỗ trợ mở rộng năng lực vận chuyển hành khách, hàng hóa và kết nối quốc tế. Tuy nhiên, việc trở thành trung tâm trung chuyển không chỉ phụ thuộc vào quy mô nhà ga, đường băng hay số lượng đường bay.
Theo phân tích của TS. Nguyễn Trí Hiếu, hiệu quả của Long Thành không chỉ được đo bằng số lượng hành khách hay sản lượng hàng hóa đi qua sân bay. Điều quan trọng hơn là khả năng kết nối sân bay với nền kinh tế, tạo ra một hệ sinh thái gồm vận tải hàng không, logistics, kho vận, tài chính, bảo hiểm và các dịch vụ hỗ trợ.
Để đạt được mục tiêu đó, Việt Nam cần phối hợp nhiều yếu tố: năng lực khai thác sân bay, hạ tầng giao thông kết nối, thủ tục nhập cảnh và hải quan, chất lượng dịch vụ, cũng như chính sách thu hút các hãng hàng không quốc tế và doanh nghiệp logistics.
Nếu những điều kiện này được cải thiện đồng bộ, Long Thành có thể đóng vai trò như một động lực thúc đẩy hoạt động giao thương, nâng cao năng lực kết nối quốc tế và hỗ trợ Việt Nam tham gia sâu hơn vào các chuỗi cung ứng có giá trị gia tăng cao.
Sự quan tâm của Korean Air, ANA và các đoàn quốc tế là tín hiệu cho thấy tiềm năng hợp tác của Long Thành. Để chuyển hóa sự quan tâm đó thành các đường bay, hoạt động trung chuyển và dòng khách ổn định, Việt Nam cần bảo đảm sân bay được kết nối thuận tiện với toàn vùng và mang lại trải nghiệm vận hành hiệu quả, chuyên nghiệp.
Long Thành vì thế không chỉ là một dự án xây dựng sân bay, mà còn là bài toán phát triển đồng bộ hạ tầng, dịch vụ và năng lực cạnh tranh hàng không quốc tế của Việt Nam.
.png "Tân Sơn Nhất truyền kinh nghiệm 'thực chiến' cho nhân lực sân bay Long Thành")
.jpg "Sân bay Long Thành đạt gần 80%, những gói thầu nào còn nằm trên đường găng?")
