Việc không thể bay thẳng qua Iran buộc các hãng hàng không phải đổi hướng, vòng xa qua phía Bắc hoặc phía Nam để tránh vùng xung đột. Bản đồ hàng không toàn cầu vì thế đang thay đổi từng ngày.
Trong suốt 4 năm qua, những ai thường xuyên theo dõi bản đồ bay trực tuyến đều dễ dàng nhận ra một khoảng trống lớn giữa bầu trời châu Âu và châu Á. Đó là không phận Ukraine - nơi gần như không còn bóng dáng máy bay thương mại nào kể từ khi xung đột với Nga bùng phát. Các hãng hàng không từng coi đây là tuyến bay thuận tiện nay buộc phải tránh.
Giờ đây lại có thêm một khoảng trống nữa xuất hiện trên bản đồ hàng không thế giới, đó là không phận Iran. Ngày 28/2, nước này đã thông báo đóng cửa không phận sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel, khiến nhiều đường bay quốc tế tiếp tục bị xé nhỏ.
Trung Đông từ lâu vốn được xem là một trong những thị trường hàng không thương mại sôi động và sinh lợi nhất thế giới. Nằm ở vị trí giao thoa giữa châu Âu và châu Á, khu vực này trở thành điểm trung chuyển lý tưởng cho các hành trình liên lục địa dài. Nhờ đó, bộ ba "ông lớn” gồm Emirates, Etihad Airways và Qatar Airways đã vươn lên thành những tên tuổi chủ chốt của ngành. Tuy nhiên, xung đột hiện tại đang gây ra sự xáo trộn nghiêm trọng.
Hình ảnh so sánh dữ liệu của Flightradar24 trước và sau khi các cuộc không kích bắt đầu cho thấy rõ sự thay đổi: không phận Iran - và rộng hơn là Trung Đông từ một hành lang hàng không nhộn nhịp đã trở thành khoảng trống lớn, chỉ còn hai dải lưu lượng hẹp ở phía Bắc và phía Nam. Việc tránh khu vực bất ổn này khiến hoạt động khai thác trở nên phức tạp hơn.
CNN dẫn lời chuyên gia phân tích hàng không Brendan Sobie cho biết: "Trong một số trường hợp cực đoan, chuyến bay thậm chí có thể phải dừng để tiếp nhiên liệu vì hành trình kéo dài hơn sẽ vượt quá tầm bay của một số loại máy bay đang sử dụng".
Không chỉ các hãng hàng không trụ cột tại Trung Đông, nhiều hãng bay quốc tế khác cũng đang hứng chịu thiệt hại đáng kể.
Theo Hindustan Times, Air India là một trong những hãng chịu tác động rõ rệt nhất, bởi phần lớn các chuyến bay của hãng sang châu Âu và Bắc Mỹ trước đây đều bay qua Trung Đông.
Khi không phận khu vực này bị hạn chế, hãng buộc phải chuyển sang các lộ trình thay thế, bay vòng qua những vùng trời còn khả dụng, khiến thời gian hành trình tăng lên. Đáng chú ý, các đường bay dài nhất tới Newark (EWR) và New York (JFK) nay phải dừng kỹ thuật tiếp nhiên liệu tại Rome (FCO) thay vì bay thẳng như trước.
CNN cho biết, vấn đề không chỉ nằm ở nhiên liệu. Thời gian bay kéo dài còn ảnh hưởng trực tiếp đến giới hạn giờ làm việc của tổ bay. Ngay cả khi máy bay đủ nhiên liệu để hoàn thành chặng bay dài hơn, phi công và tiếp viên có thể vượt quá thời gian khai thác theo quy định, buộc hãng phải bố trí thêm nhân sự. Điều này đồng nghĩa chi phí vận hành sẽ tăng cao.
Hiện, một số trung tâm hàng không Trung Đông đã nối lại hoạt động sớm hơn dự kiến. Chẳng hạn, theo thông báo ban đầu của Etihad Airways, hãng cho biết sẽ tạm dừng các chuyến bay đến và đi từ Abu Dhabi (AUH) đến 14h ngày 3/3, song thực tế đã khôi phục khai thác hạn chế sớm hơn một ngày. Trước đó, một chiếc Airbus A380 của Lufthansa (đang bảo dưỡng tại UAE) đã cất cánh rời đi Munich (MUC) vào chiều ngày 2/3 (theo giờ địa phương).
Tuy vậy, các chuyến bay hiện nay không còn khai thác theo lộ trình cũ. Phần lớn chuyến bay rời UAE phải vòng xuống phía Nam để tránh khu vực xung đột. Flightradar24 cho biết, các chuyến bay của Aeroflot từ Dubai (DXB) đến Moscow (SVO) hiện mất khoảng 7,5 giờ, so với hơn 5 giờ trước đây, do phải tránh không phận Iran và Ukraine.
Đến nay xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran đã bước sang ngày thứ sáu, làm dấy lên nguy cơ chiến tranh toàn diện khi số người thiệt mạng đã vượt mốc 1.000.
Israel tuyên bố mở “làn sóng tấn công rộng khắp” nhằm vào bãi phóng tên lửa, hệ thống phòng không và hạ tầng quân sự Iran.
Các cuộc tấn công của Mỹ - Israel đã khiến Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei và loạt quan chức cấp cao thiệt mạng. Iran mở chiến dịch đáp trả bằng tên lửa và UAV nhằm vào lãnh thổ Israel, cũng như hàng loạt căn cứ có lực lượng Mỹ tại nhiều nước Trung Đông.
Trong những ngày đầu xảy ra xung đột, theo hãng thông tấn Anadolu, Mỹ tổn thất khoảng 1,902 tỷ USD cho vấn đề khí tài quân sự tại Trung Đông. Thiệt hại nặng nhất bao gồm hệ thống radar cảnh báo sớm AN/FPS-132 tại Qatar (1,1 tỷ USD) và radar thuộc hệ thống THAAD tại UAE (500 triệu USD). Ngoài ra, 3 tiêm kích F-15E trị giá 282 triệu USD đã bị phá hủy do hỏa lực nhầm từ phía Kuwait.
