Các hãng bay chạy đua giải cứu hàng trăm nghìn hành khách khắp thế giới mắc kẹt tại Trung Đông khi chiến sự nổ ra. Bên cạnh đó, chính phủ nhiều nước cũng trực tiếp tham gia tổ chức sơ tán công dân.
Mạng bay xuyên lục địa tê liệt vì chiến sự
Căng thẳng giữa Mỹ, Israel và Iran leo thang khiến hàng loạt quốc gia Trung Đông hạn chế hoặc đóng cửa không phận, gồm Iran, Iraq, Israel, Qatar, Kuwait, Bahrain và Các tiểu vương quốc Ả rập thống nhất (UAE). Hoạt động hàng không dân dụng trong khu vực vì thế gần như tê liệt.
Theo Guardian, các hãng hàng không lớn trong khu vực vẫn chưa sẵn sàng khôi phục khai thác thương mại khi tình hình an ninh còn diễn biến phức tạp.
Etihad Airways thông báo tạm dừng toàn bộ dịch vụ thương mại đến 14h ngày 5/3 (giờ địa phương). Emirates cho biết chưa khai thác các chuyến bay theo lịch trình cho đến 0h ngày 5/3.
Trong khi đó, Qatar Airways khẳng định không phận Qatar vẫn đóng cửa đối với toàn bộ chuyến bay và sẽ cập nhật thêm trong ngày 4/3.
Dữ liệu tổng hợp từ Flighradar24 và các hãng hàng không quốc tế cho thấy gần 13.000 chuyến bay bị hủy, ảnh hưởng tới hơn 1 triệu hành khách trên toàn cầu. Con số này đã tăng so với ước tính ban đầu, cho thấy quy mô gián đoạn đã lan rộng ra ngoài Trung Đông.
Đáng chú ý, khu vực Vùng Vịnh vốn là trung tâm trung chuyển chiến lược, kết nối châu Á – châu Âu – châu Đại Dương. Vì vậy, sự đình trệ tại các sân bay Dubai, Abu Dhabi hay Doha đã tạo hiệu ứng dây chuyền lên toàn bộ mạng bay xuyên lục địa.
Các hãng hàng không triển khai nhiều chuyến bay "giải cứu”
Dù tạm ngừng khai thác thương mại, các hãng Trung Đông vẫn vận hành các chuyến bay đặc biệt nhằm đưa hành khách rời khu vực.
Dữ liệu từ Flighradar24 cho thấy, trong ngày 2/3, có ít nhất 16 chuyến bay của Etihad rời Abu Dhabi tới các điểm đến như Paris, London, Amsterdam, Islamabad, Mumbai và Moscow. Cùng với đó, ít nhất 5 chuyến bay của Emirates được ghi nhận cất cánh.
Hãng giá rẻ Flydubai dự kiến thực hiện 04 chuyến bay tới Nga, đồng thời nối lại dịch vụ từ ba sân bay tại Pakistan và từ Hargeisa (Somaliland) về Dubai.
Tập đoàn du lịch nghỉ dưỡng lớn nhất châu Âu, TUI Group cho biết sẽ phối hợp với Etihad, Emirates và Qatar Airways triển khai các chuyến bay hồi hương, đưa khoảng 10.000 khách hàng đang mắc kẹt tại Trung Đông trở về châu Âu từ ngày 3/3.
Ngày 3/3, hãng hàng không quốc gia Ấn Độ Air India khai thác chuyến bay đặc biệt AI916D từ Dubai đến New Delhi, đưa 149 hành khách cùng 8 thành viên phi hành đoàn trở về an toàn.
.jpg)
Đây là chuyến bay giải cứu đầu tiên của hãng trong đợt khủng hoảng này. Trước đó, hãng đã đưa hơn 140 thành viên tổ bay rời khu vực bị ảnh hưởng.
Cùng ngày, IndiGo thông báo vận hành 4 chuyến bay giải cứu từ Jeddah (Saudi Arabia) về Ấn Độ và một chuyến từ Muscat (Oman).
Hãng cho biết sẽ tiếp tục triển khai các chuyến bay đặc biệt tới nhiều thành phố tại UAE trong ngày 4/3, tuỳ thuộc điều kiện không phận và an toàn khai thác.
Theo thống kê, các hãng hàng không Ấn Độ đã huỷ hơn 1.100 chuyến bay quốc tế do ảnh hưởng từ khủng hoảng Trung Đông.
Nhiều nước tích cực tổ chức cứu hộ công dân
Tờ Guardian dẫn lời Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết xung đột có thể kéo dài 4–5 tuần, thậm chí lâu hơn.
Bộ Ngoại giao Mỹ đã kêu gọi công dân rời khỏi một loạt quốc gia Trung Đông bằng các chuyến bay thương mại do lo ngại rủi ro an ninh, đồng thời cho biết chưa tổ chức các chuyến bay sơ tán riêng.
Tại Anh, Thủ tướng Keir Starmer cho biết chính phủ đã điều động các đội phản ứng nhanh tới khu vực nhằm hỗ trợ công dân và “đảm bảo họ có thể trở về nhà nhanh chóng và an toàn nhất có thể”.
Ngoại trưởng Anh Yvette Cooper thông tin, khoảng 102.000 công dân Anh đã đăng ký hiện diện tại khu vực.
Theo Moscow Times, Nga cũng đang sơ tán hàng nghìn công dân khỏi Trung Đông bằng các tàu bay chuyên dụng và hàng chục chuyến bay thương mại, giữa bối cảnh xung đột ở Iran.
Bộ Giao thông Vận tải Nga cho biết, đã có hơn 1.000 công dân Nga trở về từ UAE và Oman. Khoảng 4.500 công dân Nga nữa dự kiến sẽ trở về trong ngày 4/3. Các chuyến bay này sẽ tiếp tục được triển khai từ nay đến cuối tuần.
Theo ANTARA News, Indonesia là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề do trùng thời điểm với tháng hành hương Ramadan. Tính đến ngày 2/3, còn khoảng 59.000 công dân nước này ở Trung Đông, chủ yếu là người hành hương Umrah.
Người phát ngôn Bộ Hành hương và Umrah Indonesia, ông Ichsan Marsha, cho biết trong hai ngày 28/2 và 1/3, chính phủ đã đưa 6.047 người trở về trên 17 chuyến bay và sẽ tiếp tục giám sát quá trình hồi hương.
Ngoài ra, hơn 43.000 người Indonesia dự kiến khởi hành trước mùa Hajj (bắt đầu ngày 18/4), làm gia tăng áp lực điều phối.
Ramadan là tháng thứ 9 trong lịch Hồi giáo và được xem là tháng linh thiêng nhất đối với người theo đạo Hồi. Trong suốt tháng này, tín đồ thực hiện nghi lễ nhịn ăn từ lúc mặt trời mọc đến khi mặt trời lặn, đồng thời tăng cường cầu nguyện và làm từ thiện nhằm thanh lọc tâm hồn.
Ramadan cũng là cao điểm hành hương Umrah (tiểu Hajj) tới thánh địa Mecca (Saudi Arabia). Nhu cầu di chuyển tới Trung Đông trong giai đoạn này thường tăng mạnh.
Khác với Hajj (đại hành hương) chỉ diễn ra vào một thời điểm cố định trong năm theo lịch Hồi giáo, Umrah có thể thực hiện quanh năm. Tuy nhiên, do Ramadan mang ý nghĩa tâm linh đặc biệt, lượng người hành hương trong tháng này thường cao hơn đáng kể so với các thời điểm khác.
Bộ Ngoại giao Đức xác nhận khoảng 30.000 du khách nước này mắc kẹt tại Trung Đông và cho biết Berlin dự kiến thuê bao hai chuyến bay của Lufthansa từ Riyadh (Saudi Arabia) và Muscat (Oman) nhằm sơ tán các trường hợp ưu tiên như người có vấn đề sức khỏe, trẻ em và phụ nữ mang thai.
Chính phủ Đức nhấn mạnh đây là các chuyến bay hỗ trợ trong tình huống khẩn cấp, được triển khai song song với trách nhiệm chính của doanh nghiệp du lịch và các hãng hàng không thương mại trong việc đưa hành khách trở về nước.
Tây Ban Nha cũng bắt đầu sơ tán công dân. Ngoại trưởng Albares cho biết, hơn 175 người sẽ về nước trên chuyến bay từ Abu Dhabi. Các chuyến bay tiếp theo dự kiến khởi hành từ UAE, quá cảnh tại Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ).
Madrid đồng thời tăng cường nhân sự và nguồn lực tại các đại sứ quán ở UAE, Saudi Arabia, Oman và Bahrain để hỗ trợ công dân và triển khai các chuyến bay hồi hương tiếp theo.
Với gần 13.000 chuyến bay bị hủy và hơn 1 triệu hành khách bị ảnh hưởng, khủng hoảng Trung Đông đang tạo ra những hệ quả chưa từng có đối với mạng bay xuyên lục địa.
Không chỉ các hãng hàng không mà chính phủ nhiều nước cũng đang phải đồng loạt triển khai các phương án hồi hương, trong khi nguy cơ gián đoạn kéo dài vẫn hiện hữu nếu xung đột chưa hạ nhiệt.
Hàng không Việt Nam đứng vững giữa xung đột
Giữa bối cảnh không phận Trung Đông biến động, hàng không Việt Nam vẫn duy trì hoạt động ổn định, không ghi nhận xáo trộn lớn trên các đường bay quốc tế trọng điểm.
Theo Cục Hàng không Dân dụng Việt Nam (CAAV), các hãng bay Việt Nam chủ động theo dõi sát cảnh báo an toàn bay quốc tế, cập nhật phương án điều hành linh hoạt nhằm bảo đảm an toàn tuyệt đối cho hoạt động khai thác.
Đáng chú ý, Vietnam Airlines hiện khai thác 12 đường bay thẳng kết nối Hà Nội và TP.HCM với các trung tâm lớn của châu Âu gồm Paris, Frankfurt, Munich, London, Moscow, Milan, Copenhagen và Amsterdam bằng đội tàu bay thân rộng Airbus A350 và Boeing 787.
Việc duy trì mạng bay thẳng tới châu Âu không chỉ giúp đảm bảo kết nối giao thương, du lịch giữa Việt Nam và khu vực này mà còn khẳng định năng lực khai thác đường dài ổn định của hãng trong bối cảnh nhiều hãng quốc tế phải điều chỉnh hoặc hủy chuyến vì lý do an ninh.
Trước diễn biến phức tạp tại Trung Đông, hãng cho biết sẵn sàng điều chỉnh lộ trình khai thác khi cần thiết, đồng thời phối hợp chặt chẽ với cơ quan chức năng trong và ngoài nước để cập nhật thông tin điều hành bay, đảm bảo an toàn cao nhất cho hành khách và tổ bay.
Trong khi đó, các hãng như Vietjet Air, Bamboo Airways, Vietravel Airlines và Sun PhuQuoc Airways hiện chưa khai thác đường bay đến châu Âu và không có chuyến bay đi qua không phận Israel hoặc Iran, do đó không chịu tác động trực tiếp từ khu vực xung đột.
.jpg "Hàng không Trung Đông thận trọng khai thác trong bối cảnh xung đột")
