Nga điều tra vụ tiêm kích Su-57 rơi gần thủ đô Moscow

Nghi vấn bị phòng không Nga bắn hạ

Theo báo Kommersant, chiếc Su-57 rơi tại quận Odintsovo, nằm ở vùng ngoại ô Moscow ngày 23/7/2026. Nguồn tin của tờ báo cho biết máy bay đang thực hiện nhiệm vụ huấn luyện và không mang theo vũ khí khi gặp nạn. Vụ việc không gây thương vong dưới mặt đất, phi công cũng đã kịp nhảy dù và sống sót.

Ngay sau tai nạn, Ủy ban Điều tra Nga (SKR) đã khởi tố vụ án hình sự với cáo buộc vi phạm quy tắc bay hoặc quy trình chuẩn bị bay theo Điều 351 Bộ luật Hình sự Nga. Bộ Quốc phòng Nga cũng đã mở cuộc điều tra riêng để xác định nguyên nhân sự cố.

Hiện chưa có kết luận chính thức, song trên các kênh mạng xã hội và giới quan sát quân sự xuất hiện hai giả thuyết chính: chiếc Su-57 gặp trục trặc kỹ thuật hoặc bị hệ thống phòng không Nga bắn nhầm.

Một trong những giả thuyết thu hút nhiều chú ý xuất phát từ bài đăng của blogger quân sự Nga, Romanov trên Telegram, trong đó ông viết: "Một số câu hỏi cần được đặt ra cho kíp vận hành hệ thống phòng không BARS-Moscow".

Bình luận này được cho là ám chỉ khả năng chiếc Su-57 đã trở thành nạn nhân của hỏa lực đồng minh.

BARS (Combat Army Reserve) là lực lượng dự bị chiến đấu của Nga. Trong nhiệm vụ bảo vệ Moscow, các đơn vị BARS phối hợp với lực lượng phòng không, sử dụng cả các tổ MANPADS để đánh chặn máy bay không người lái bay thấp.

Nếu giả thuyết này được xác nhận, đây sẽ là trường hợp hiếm hoi một máy bay chiến đấu thế hệ 5 bị chính hệ thống phòng không của quốc gia sở hữu bắn hạ.

Dữ liệu của Aviation Safety Network cho thấy đây là vụ tai nạn thứ ba liên quan đến chương trình Su-57, bao gồm cả vụ rơi của nguyên mẫu trong quá trình thử nghiệm năm 2014.

Tiền lệ hỏa lực đồng minh

Trong hơn ba năm xung đột với Ukraine, Nga nhiều lần ghi nhận các vụ khí tài quân sự bị trúng hỏa lực của chính lực lượng phòng không nước này.

Theo một số nguồn phân tích quân sự, hơn 10 máy bay quân sự Nga có thể đã bị tổn thất do hỏa lực đồng minh. Tuy nhiên, phía Nga hiếm khi công bố thông tin chi tiết.

Một số chuyên gia cho rằng trong nhiều trường hợp, Nga lựa chọn quy trách nhiệm cho hỏa lực đồng minh thay vì thừa nhận máy bay bị Ukraine bắn hạ, trong đó có các vụ liên quan đến máy bay cảnh báo sớm A-50U Mainstay.

Cuối năm 2024, một trong những sự cố nghiêm trọng nhất xảy ra khi hệ thống phòng không Nga bắn trúng chuyến bay Azerbaijan Airlines 8243 sử dụng máy bay Embraer E190 trong lúc đối phó một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine. Sau đó, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã công khai xin lỗi về vụ việc.

Đến tháng 7/2025, truyền thông cũng đưa tin một chiếc Boeing 737-800 khai thác chuyến bay Aeroflot 1845 từ Belarus bị mảnh đạn phòng không Nga bắn trúng khi tiếp cận thủ đô Moscow. Máy bay vẫn hạ cánh an toàn và không có thương vong.

Ngoài nguy cơ từ hỏa lực đồng minh, Su-57 cũng nhiều lần trở thành mục tiêu trong các chiến dịch của Ukraine.

Năm 2024, Ukraine tuyên bố đã sử dụng máy bay không người lái tấn công một căn cứ không quân Nga, gây hư hại một chiếc Su-57 trên mặt đất. Đến năm 2026, Kiev tiếp tục khẳng định đã phá hủy hoặc làm hư hại thêm một hoặc hai chiếc Su-57, tuy nhiên các tuyên bố này chưa được xác minh độc lập.

Trong bối cảnh các cuộc tấn công bằng UAV ngày càng gia tăng và hệ thống phòng không chịu áp lực lớn, Nga gần đây cũng được cho là đã sử dụng máy bay cảnh báo sớm A-50U và tiêm kích Su-57 để hỗ trợ phát hiện, truy đuổi và đánh chặn máy bay không người lái tầm xa.