Mỹ phát tín hiệu cho sáp nhập các hàng bay nhưng phải "to đẹp" hơn

Theo Simpleflying,trong chuyến thăm nhà máy Boeing tại Charleston, South Carolina mới đây, ông Duffy-Bộ trưởng Bộ Giao thông Mỹ bày tỏ thái độ ủng hộ khi nhận định rằng thị trường hàng không Mỹ vẫn còn không gian cho các hoạt động hợp nhất (consolidation) nhưng cho biết mọi thương vụ tương lai chắc chắn sẽ bị các cơ quan quản lý kiểm soát chặt chẽ.

Chính phủ vẫn kiểm soát chặt chẽ

Điểm đáng chú ý trong phát biểu của ông Duffy chính là sự trực diện. Không hề vòng vo, ông xác nhận những “tin đồn” về các liên minh hàng không đang lan truyền mạnh mẽ và thẳng thắn ủng hộ triển vọng sáp nhập. Với những người điều hành, các nhà đầu tư và giới phân tích, đây là tín hiệu rõ ràng cho thấy chính quyền đương nhiệm đang có cái nhìn cởi mở hơn đối với các thương vụ hợp nhất ngành.

Trái ngược với lập trường cứng rắn thời chính quyền Biden nơi coi trọng cạnh tranh hàng đầu và từng thẳng tay chặn đứng liên minh JetBlue - Spirit quan điểm hiện nay theo ông Duffy là một cách tiếp cận linh hoạt hơn. Đó là một chính sách dựa trên điều kiện thực tế: các thương vụ sẽ không được mặc định thông qua, nhưng cũng sẽ không bị khước từ ngay từ đầu.

Ông Duffy lưu ý rằng: Tổng thống Trump là người ưa chuộng các thương vụ lớn, đồng thời tái định nghĩa vấn đề theo hướng: một vụ sáp nhập sẽ mang lại lợi ích gì cho vị thế toàn cầu của Mỹ. Nói cách khác, liệu một hãng hàng không hợp nhất với quy mô lớn hơn có giúp các nhà vận tải Mỹ trở nên mạnh mẽ hơn trên trường quốc tế hay không, tức không chỉ "to" mà còn phải "đẹp" như cách nói mà Tổng thống Mỹ thường hay dùng.

Sự khác biệt này có ý nghĩa then chốt khi đặt trong mối tương quan với chiến lược Nước Mỹ trên hết (America First) của chính quyền đương nhiệm. Nó cho thấy Washington có thể thay đổi cách nhìn nhận về các vụ sáp nhập: thay vì mặc định quy mô khổng lồ là một rào cản độc quyền, họ sẽ xem xét tích cực nếu các thương vụ này giúp xây dựng những 'gã khổng lồ' Mỹ đủ sức cạnh tranh sòng phẳng trên trường quốc tế.

Ông Duffy chỉ ra rằng trong kịch bản các 'ông lớn' sáp nhập, họ buộc phải 'chia tách một phần tài sản', đồng thời khẳng định: “Chúng tôi sẽ đánh giá theo từng vụ việc riêng biệt. Tôi không đưa ra cam kết trước cho bất kỳ thương vụ nào. Tuy nhiên, tôi chắc chắn sẽ thẩm định mọi phương án được trình lên, và tôi tin rằng Tổng thống cũng sẽ quan tâm sát sao đến vấn đề này”.

Các vụ sáp nhập hàng không tiềm năng

Tâm điểm của mọi sự chú ý hiện nay chính là JetBlue. Hãng bay này đã rục rịch thuê cố vấn để khảo sát khả năng bán mình cho các đối thủ, đồng thời cân nhắc phản ứng của giới chức quản lý trước các kịch bản bắt tay với United Airlines, Alaska Airlines hay Southwest Airlines. Dù bộ ba này vẫn giữ im lặng, các chuyên gia tin rằng United là ứng viên sáng giá nhất nhờ 'hầu bao' rủng rỉnh, nhất là khi Alaska và Southwest còn đang bận rộn với các kế hoạch cải tổ nội bộ phức tạp.

JetBlue có thể là tâm điểm truyền thông, nhưng giao dịch này không hề đơn giản. Việc JetBlue bắt tay với một 'ông lớn' có thể tạo ra đòn bẩy chiến lược, song lại tiềm ẩn rủi ro pháp lý cực lớn về luật chống độc quyền tại vùng Đông Bắc và Florida, những thị trường trọng điểm của hãng. Trong khi đó, Spirit lại là một thực thể đang suy yếu (distressed piece) rõ rệt trên bàn cờ hàng không. Sau tái cấu trúc, Spirit sẽ trở thành một hãng bay nhỏ gọn và 'dễ mua' hơn vào mùa hè tới. Ban lãnh đạo hãng cũng không hề giấu diếm ý định sẽ 'ngỏ lời' với các đối tác khác trong ngành ngay khi hoạt động đi vào quỹ đạo.

Bối cảnh biến động toàn cầu chính là yếu tố đưa Frontier Airlines trở thành tâm điểm của câu chuyện. Theo Reuters, JetBlue, Spirit và Frontier là nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề nhất nếu giá dầu vẫn neo cao, do cả ba đều đang bị kẹt trong cuộc chiến khốc liệt ở phân khúc giá rẻ. Góc nhìn này giúp việc phân tích sáp nhập trở nên hợp lý hơn: đây là những thương vụ 'kết hôn' vì sinh tồn, nơi các hãng bay yếu thế tìm cách bắt tay nhau để vượt qua cơn bão chi phí vận hành.

Nhìn nhận một cách sâu sắc, điểm cốt lõi trong phát biểu của ông Duffy không nằm ở chỗ mở ra cơ hội kết đôi tức thì cho tất cả các hãng bay. Thay vào đó, nó báo hiệu một sự thay đổi từ phía Washington: chính quyền này dường như đã sẵn sàng để đối thoại trở lại về các thương vụ hợp nhất.