Mỹ chính thức cho phép nối lại các chuyến bay thương mại tới Venezuela

Bộ Giao thông Mỹ (DOT) ngày 4/3 cho biết đã chấp thuận yêu cầu của American Airlines về việc nối lại các chuyến bay tới Venezuela. Đây sẽ là chuyến bay thương mại đầu tiên giữa hai quốc gia kể từ năm 2019, khi chính quyền Mỹ ban hành lệnh cấm các hãng hàng không nước này bay tới Venezuela trong bối cảnh khủng hoảng chính trị leo thang.

American Airlines trở lại thị trường quen thuộc

Việc nối lại các chuyến bay diễn ra sau khi Tổng thống Donald Trump chỉ đạo Bộ Giao thông dỡ bỏ lệnh cấm bay được ban hành vào năm 2019.

Lệnh cấm trước đây do Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) ban hành nhằm ngăn các hãng hàng không dân dụng Mỹ hoạt động trong không phận Venezuela vì lý do an ninh, khi tình hình bất ổn chính trị và bạo lực gia tăng tại quốc gia Nam Mỹ này.

Tháng 1 vừa qua, Bộ trưởng Giao thông Mỹ Sean Duffy đã chính thức bãi bỏ sắc lệnh cấm bay theo chỉ đạo của Nhà Trắng, mở đường cho việc khôi phục hoạt động hàng không thương mại.

Quyết định của DOT có hiệu lực trong hai năm, cho phép các hãng hàng không Mỹ triển khai dịch vụ bay nếu đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về an ninh và vận hành.

Để chuẩn bị cho việc nối lại hoạt động, theo nguồn tin của Reuters, Cơ quan An ninh Giao thông Mỹ (TSA) đã đến Caracas tuần trước để xem xét các thủ tục an ninh sân bay, một bước bắt buộc trước khi các chuyến bay có thể hoạt động trở lại.

Trong khi đó, việc được cấp phép giúp American Airlines trở thành hãng hàng không Mỹ đầu tiên khôi phục dịch vụ tới Venezuela kể từ khi các chuyến bay bị đình chỉ năm 2019.

Hãng cho biết các chuyến bay sẽ được khai thác bởi Envoy Air với tần suất dự kiến hàng ngày, kết nối trung tâm hàng không Miami với hai thành phố lớn của Venezuela là Caracas và Maracaibo.

American Airlines có lịch sử hoạt động lâu dài tại Venezuela. Hãng bắt đầu khai thác thị trường này từ năm 1987 và từng là hãng hàng không Mỹ lớn nhất tại quốc gia giàu dầu mỏ này trước khi hoạt động bị đình chỉ.

Ông Nat Pieper, Giám đốc thương mại của American Airlines, cho biết việc khôi phục đường bay sẽ tạo điều kiện cho nhiều nhu cầu di chuyển quan trọng.

“Chúng tôi có hơn 30 năm lịch sử kết nối người dân Venezuela với Mỹ và sẵn sàng khôi phục mối quan hệ đó. Việc nối lại các chuyến bay sẽ giúp các gia đình đoàn tụ, thúc đẩy hoạt động kinh doanh và mở ra các cơ hội thương mại mới”, ông nói.

Theo hãng, các chuyến bay dự kiến phục vụ nhiều phân khúc hành khách, từ khách công tác, khách du lịch cho đến các chuyến đi mang tính nhân đạo. Tuy nhiên, American Airlines hiện chưa công bố thời điểm chính thức nối lại các chuyến bay.

Bối cảnh địa chính trị thay đổi

Việc mở lại các chuyến bay diễn ra trong bối cảnh tình hình chính trị tại Venezuela có những thay đổi lớn sau khi quân đội Mỹ bắt giữ cựu tổng thống Nicolás Maduro hồi tháng 1.

Sau biến cố này, Washington đã tiến hành các cuộc đàm phán với chính quyền lâm thời của Venezuela do bà Delcy Rodríguez đứng đầu.

Hai bên đã đạt được thỏa thuận thiết lập lại quan hệ ngoại giao lần đầu tiên kể từ năm 2019, mở ra khả năng hợp tác mới giữa hai quốc gia.

Theo Bộ Ngoại giao Mỹ, việc khôi phục quan hệ ngoại giao và lãnh sự sẽ tạo điều kiện thúc đẩy ổn định chính trị, hỗ trợ phục hồi kinh tế và tiến tới các tiến trình hòa giải tại Venezuela.

Quan hệ giữa hai nước từng bị cắt đứt vào năm 2019 sau khi Washington công khai ủng hộ lãnh đạo đối lập Juan Guaidó tự tuyên bố là tổng thống lâm thời của Venezuela.

Trong bối cảnh đó, các đại sứ quán của hai nước bị đóng cửa và mọi dịch vụ lãnh sự của Mỹ cho công dân Venezuela phải được thực hiện từ Bogota, Colombia.

Hiện Washington cho biết đang xem xét từng bước mở lại đại sứ quán tại Caracas.

Hàng không đi trước, nhưng rủi ro vẫn còn

Trong lịch sử quan hệ quốc tế, việc khôi phục các tuyến bay thương mại thường là một trong những dấu hiệu đầu tiên cho thấy quá trình bình thường hóa quan hệ giữa các quốc gia. Dù đường bay được khôi phục, những rủi ro an ninh vẫn là yếu tố khiến ngành hàng không thận trọng.

Bộ Ngoại giao Mỹ hiện vẫn duy trì cảnh báo "không nên đến” đối với Venezuela do lo ngại về an ninh và tình hình chính trị chưa hoàn toàn ổn định.

Ngoài ra, các hoạt động quân sự gần khu vực này cũng làm dấy lên những câu hỏi về độ an toàn của hoạt động hàng không trong không phận Venezuela.

Các hãng hàng không vì vậy có thể triển khai hoạt động từng bước, phụ thuộc vào đánh giá an ninh của cơ quan quản lý cũng như phản ứng của thị trường.

Đối với Venezuela – quốc gia sở hữu trữ lượng dầu mỏ lớn nhất thế giới, việc mở lại các tuyến bay trực tiếp với Mỹ cũng có thể tạo điều kiện cho dòng vốn đầu tư và hoạt động thương mại quay trở lại.

Các quan chức Mỹ gần đây đã có nhiều chuyến thăm tới Venezuela nhằm thảo luận về các cơ hội đầu tư, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng và khai khoáng.

Chính quyền lâm thời tại Caracas cũng đang nỗ lực thu hút đầu tư nước ngoài nhằm phục hồi nền kinh tế vốn đã suy thoái sâu trong nhiều năm.

Nếu quá trình bình thường hóa tiếp tục tiến triển, ngành hàng không có thể trở thành một trong những lĩnh vực hưởng lợi sớm nhất, khi nhu cầu di chuyển của cộng đồng người Venezuela tại Mỹ, doanh nhân và các tổ chức quốc tế tăng mạnh.

Sau hơn sáu năm đóng băng, việc nối lại các chuyến bay giữa hai quốc gia vì thế không chỉ đơn thuần là một quyết định vận tải, mà còn phản ánh sự thay đổi lớn trong bức tranh địa chính trị tại khu vực Mỹ Latinh.