Cơ quan An toàn Hàng không Liên minh châu Âu (EASA) đã ban hành chỉ thị khẩn cấp về khả năng bay an toàn đối với 16 máy bay Airbus A380 sau khi phát hiện các vết nứt tại những bộ phận cấu trúc quan trọng bên trong cánh.
Động thái này làm dấy lên những lo ngại mới về các thách thức bảo dưỡng dài hạn đối với đội bay siêu jumbo đang ngày càng già hóa.
Chỉ thị được ban hành ngày 22/6 và có hiệu lực từ ngày 24/6/2026, yêu cầu các hãng khai thác tiến hành kiểm tra khẩn cấp các thanh giằng giữa cánh (mid-wing stays) sau khi phân tích dữ liệu từ các cuộc kiểm tra trước đó cho thấy một số máy bay xuất hiện các vết nứt có thể ảnh hưởng đến độ bền kết cấu của cánh nếu không được xử lý kịp thời.
Theo EASA, Airbus đã xây dựng một chương trình kiểm tra bổ sung tập trung vào các thanh giằng giữa cánh, vốn là những thành phần kết cấu quan trọng nằm bên trong hộp cánh. Các hãng hàng không phải thực hiện kiểm tra theo quy trình do Airbus cung cấp và báo cáo kết quả trong vòng bảy ngày, bất kể có phát hiện hư hỏng hay không. Bất kỳ máy bay nào xuất hiện dấu hiệu bất thường đều phải được sửa chữa trước khi quay trở lại khai thác thương mại.
Chỉ thị hiện chỉ áp dụng đối với 16 máy bay thuộc hai hãng hàng không là Emirates và Qantas.
Trong số này, Emirates chịu ảnh hưởng lớn nhất với 15 máy bay, trong khi Qantas có một chiếc bị đưa vào diện kiểm tra. EASA đã chia các máy bay thành hai nhóm theo mức độ ưu tiên. Năm chiếc Airbus A380, đều thuộc Emirates, phải được kiểm tra trước chuyến bay chở khách tiếp theo. Cơ quan quản lý cho phép thực hiện các chuyến bay kỹ thuật không chở hành khách để đưa máy bay tới cơ sở bảo dưỡng nếu cần thiết.
11 máy bay còn lại được phép tiếp tục khai thác nhưng phải hoàn thành kiểm tra trong vòng 25 chu kỳ bay tiếp theo.
Qantas cho biết chiếc Airbus A380 duy nhất bị ảnh hưởng của hãng, mang số đăng ký VH-OQI, hiện đang trải qua đợt bảo dưỡng lớn tại Dresden (Đức). Hãng khẳng định việc thực hiện chỉ thị của EASA sẽ không ảnh hưởng đến lịch khai thác hay các chuyến bay thương mại hiện tại.
Mặc dù phạm vi ảnh hưởng tương đối hạn chế và tập trung ở hai hãng khai thác lớn, chỉ thị mới vẫn thu hút sự chú ý bởi Emirates là nhà vận hành Airbus A380 lớn nhất thế giới. Hãng hàng không có trụ sở tại Dubai hiện khai thác hơn 100 chiếc Airbus A380, tương đương gần một nửa trong tổng số 251 máy bay được Airbus bàn giao trước khi chương trình sản xuất kết thúc.
Đối với Qantas, đội bay Airbus A380 vẫn đóng vai trò quan trọng trên các đường bay đường dài trọng điểm của hãng.
EASA nhấn mạnh rằng hiện chưa có bằng chứng cho thấy toàn bộ đội bay Airbus A380 đối mặt với nguy cơ mất an toàn ngay lập tức, đồng thời cơ quan này cũng không yêu cầu đình chỉ khai thác toàn bộ dòng máy bay. Mục tiêu của đợt kiểm tra là xác định liệu các vết nứt được phát hiện có phải là những trường hợp riêng lẻ hay là dấu hiệu của một vấn đề lão hóa cấu trúc rộng hơn trên một số máy bay nhất định.
Đây không phải lần đầu tiên Airbus A380 phải đối mặt với các cuộc kiểm tra liên quan đến kết cấu cánh. Năm 2012, EASA từng yêu cầu kiểm tra toàn bộ đội bay sau khi phát hiện các vết nứt nhỏ trên các giá đỡ kết nối khung bên trong cánh với lớp vỏ ngoài. Đến năm 2019, cơ quan quản lý tiếp tục tập trung vào các vết nứt xuất hiện trên các thanh giằng phía sau của cánh, vấn đề trở nên đáng chú ý hơn khi nhiều máy bay quay trở lại khai thác sau thời gian dài lưu kho trong đại dịch.
Điểm khác biệt của chỉ thị lần này là nó tập trung vào các thanh giằng giữa cánh - những dầm kết cấu trung tâm chạy xuyên suốt hộp cánh - thay vì các giá đỡ hoặc bộ phận bên ngoài từng được kiểm tra trước đây.
Airbus A380 vẫn là một trong những chương trình hàng không thương mại tham vọng nhất từng được thực hiện. Với chiều dài 73 mét, sải cánh gần 80 mét và thiết kế hai tầng toàn phần, loại máy bay này đã vận chuyển hơn 300 triệu hành khách trên hơn 800.000 chuyến bay kể từ khi đi vào hoạt động năm 2007. Nhiều công nghệ được phát triển cho Airbus A380 sau đó đã được Airbus ứng dụng trên các chương trình hiện đại hơn như Airbus A350.
Tuy nhiên, quy mô khổng lồ và tuổi đời ngày càng cao của đội bay cũng khiến công tác bảo dưỡng trở nên phức tạp hơn. Các kỹ sư đã liên tục theo dõi hiện tượng mỏi vật liệu trên cánh, khung thân và các bộ phận chịu tải trọng lớn trong nhiều năm qua.
Chỉ thị mới nhất của EASA là một phần trong quá trình giám sát dài hạn đó. Kết quả từ đợt kiểm tra 16 máy bay lần này sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc xác định liệu các cơ quan quản lý có cần áp dụng thêm các biện pháp kiểm tra hoặc yêu cầu kỹ thuật mới đối với đội bay Airbus A380 trong tương lai hay không.
