Cảng hàng không Măng Đen đang được thúc đẩy lập quy hoạch chi tiết, mở ra kỳ vọng hình thành hạ tầng hàng không mới, tạo động lực phát triển du lịch và kinh tế khu vực.
Măng Đen (Quảng Ngãi) từ lâu được đánh giá là một trong những khu vực có lợi thế đặc biệt về khí hậu, cảnh quan và tài nguyên sinh thái của khu vực Tây Nguyên.
Nằm ở độ cao khoảng 1.200 m, khu vực này có khí hậu mát mẻ, hệ thống rừng thông, hồ, thác nước và cảnh quan tự nhiên phong phú, tạo điều kiện phát triển các loại hình du lịch nghỉ dưỡng, sinh thái và trải nghiệm và được nhiều người gọi vui với cái tên "Đà Lạt thứ 2".
Theo quy hoạch xây dựng khu du lịch Măng Đen, mục tiêu dài hạn là đưa nơi đây trở thành một trong những trọng điểm du lịch của cả nước, gắn với đặc trưng khí hậu trong lành, cảnh quan sinh thái và văn hóa truyền thống.
Ông Đặng Quang Hà, Bí thư Đảng ủy xã Măng Đen cho biết trong những năm qua, dưới sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của các cấp ủy, chính quyền địa phương và sự đồng hành của nhân dân và doanh nghiệp, ngành du lịch Măng Đen đã có sự chuyển mình mạnh mẽ, từ một điểm đến còn ít người biết đến trở thành trung tâm du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, văn hóa đặc sắc của khu vực, thu hút hàng triệu lượt khách mỗi năm.
Nếu như năm 2021, lượng khách du lịch đến Măng Đen chỉ đạt 120.000 lượt khách, đến năm 2024 đạt 1,2 triệu lượt khách và đến hết năm 2025 đạt khoảng 1,5 triệu lượt khách; tăng trưởng bình quân giai đoạn 2021-2025 đạt trên 40%, tổng doanh thu du lịch ước tính đạt khoảng 1.345 tỷ đồng. Du lịch đã tạo việc làm, nâng cao thu nhập, thúc đẩy phát triển nông nghiệp công nghệ cao và dịch vụ.
Trong đó, hạ tầng du lịch được quan tâm đầu tư đồng bộ và phát triển mạnh. Các cơ sở lưu trú và dịch vụ du lịch tăng nhanh về số lượng và chất lượng. Đến nay, xã có 143 cơ sở lưu trú với 1.280 phòng, đáp ứng hơn 6.000 khách/ngày. Công suất sử dụng phòng bình quân đạt 70–75%, cao điểm đạt trên 90%. Nhiều khách sạn, resort chất lượng cao đã tạo dựng thương hiệu riêng cho Măng Đen.
Tuy nhiên, một trong những "điểm nghẽn" hiện nay của Măng Đen là khả năng tiếp cận. Hiện, du khách đi từ Hà Nội, TP.HCM và các tỉnh thành khác muốn tới đây thường phải bay tới Pleiku rồi tiếp tục di chuyển khoảng 100-110 km bằng đường bộ.
Trong khi đó, khách từ các tỉnh lân cận chủ yếu tiếp cận Măng Đen bằng ô tô, xe khách. Việc phải kết hợp nhiều phương thức vận tải khiến thời gian tiếp cận điểm đến kéo dài, đồng thời hạn chế khả năng mở rộng thị trường khách ở khoảng cách xa.
Trước bối cảnh đó, việc hình thành Cảng hàng không Măng Đen được xem là một bước bổ sung quan trọng cho hệ thống hạ tầng giao thông của khu vực.
Ngày 1/7/2026, Bộ Xây dựng ban hành Quyết định 1140/QĐ-BXD phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch hệ thống cảng hàng không toàn quốc thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Theo quy hoạch, Măng Đen được bổ sung vào mạng lưới cảng hàng không quốc gia với tư cách cảng hàng không nội địa cấp 4C.
Theo phương án quy hoạch, sân bay có công suất khoảng 1 triệu hành khách/năm vào năm 2030 và khoảng 2,5 triệu hành khách/năm vào năm 2050, với diện tích dự kiến khoảng 350 ha.
Đáng chú ý, tiến trình lập quy hoạch sân bay Măng Đen đang có nhiều tín hiệu tích cực khi Bộ Xây dựng vừa có văn bản đề nghị UBND tỉnh Quảng Ngãi nghiên cứu, lập hồ sơ quy hoạch chi tiết Cảng hàng không Măng Đen.
Trên cơ sở quy hoạch được phê duyệt, Bộ Xây dựng đã giao các đơn vị rà soát, đề xuất bố trí vốn ngân sách nhà nước để tổ chức lập, điều chỉnh quy hoạch chi tiết các cảng hàng không thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, phục vụ nhu cầu đầu tư, phát triển và mở rộng.
Tuy nhiên, Bộ Xây dựng cho biết, nguồn vốn ngân sách Nhà nước dành cho công tác lập quy hoạch còn hạn chế, trong khi số lượng đơn vị tư vấn trong lĩnh vực hàng không không nhiều.
Vì vậy, trước mắt, Bộ ưu tiên lập, điều chỉnh quy hoạch chi tiết đối với các cảng hàng không hiện hữu, qua đó sớm nghiên cứu, triển khai đầu tư mở rộng, đáp ứng nhu cầu vận tải hàng không.
Đối với các cảng hàng không mới, Bộ Xây dựng sẽ tiếp tục nghiên cứu, tổ chức lập quy hoạch trong năm 2027, trong đó có quy hoạch chi tiết Cảng hàng không Măng Đen.
Liên quan kiến nghị của Tỉnh ủy và UBND tỉnh Quảng Ngãi, Bộ Xây dựng đề nghị địa phương nghiên cứu phương án tài trợ bằng sản phẩm là hồ sơ quy hoạch chi tiết Cảng hàng không Măng Đen thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 theo quy định tại Nghị định số 205 ngày 15/6/2026 của Chính phủ về cảng hàng không và bãi cất, hạ cánh.
Trường hợp hoàn thành sản phẩm tài trợ trong tháng 9/2026, Bộ Xây dựng sẽ chỉ đạo các đơn vị chuyên môn khẩn trương triển khai các thủ tục liên quan, phấn đấu phê duyệt quy hoạch trong năm 2026.
Điểm đáng kỳ vọng nhất trong tương lai khi Cảng hàng không Măng Đen được xây dựng chính là nằm ở khả năng thay đổi phương thức tiếp cận điểm đến.
Quy hoạch xây dựng khu du lịch Măng Đen đã xác định mục tiêu phát triển nơi đây thành điểm đến hấp dẫn của vùng Tây Nguyên, đồng thời trở thành động lực phát triển kinh tế - xã hội khu vực Bắc Tây Nguyên. Quy hoạch cũng định hướng hình thành hệ thống hạ tầng đồng bộ, kết nối thuận lợi với mạng lưới giao thông quốc gia.
Sự xuất hiện của một sân bay ngay tại khu vực Măng Đen vì thế có thể tạo ra một phương thức tiếp cận hoàn toàn khác.
Thay vì phụ thuộc gần như hoàn toàn vào đường bộ, du khách từ các trung tâm kinh tế, đô thị lớn có thể tiếp cận Măng Đen bằng đường hàng không, sau đó kết nối với hệ thống giao thông địa phương để tới các điểm du lịch.
Đặc biệt, sân bay có thể giúp Măng Đen mở rộng thị trường khách. Nếu trước đây điểm đến chủ yếu phù hợp với nhóm du khách có thời gian lưu trú dài hoặc sẵn sàng di chuyển đường bộ, việc có sân bay sẽ tạo điều kiện thu hút thêm nhóm khách nghỉ dưỡng ngắn ngày, khách cuối tuần, khách từ các đô thị lớn và từng bước hướng tới thị trường quốc tế thông qua các trung tâm trung chuyển hàng không.
Đáng nói, với Măng Đen, hạ tầng hàng không có thể tạo ra hiệu ứng lan tỏa tới nhiều lĩnh vực nếu được phát triển đồng bộ.
Trước hết là du lịch nghỉ dưỡng. Khí hậu mát mẻ quanh năm và cảnh quan tự nhiên giúp Măng Đen có lợi thế để phát triển các khu nghỉ dưỡng, khách sạn, homestay, khu chăm sóc sức khỏe và các sản phẩm du lịch gắn với thiên nhiên.
Tiếp đó là du lịch sinh thái và trải nghiệm. Rừng, hồ, thác nước, các cung đường cảnh quan và văn hóa của cộng đồng bản địa tạo dư địa để hình thành những sản phẩm khác biệt thay vì phát triển du lịch đại trà.
Khi lượng khách tăng, nhu cầu về nhà hàng, lưu trú, vận tải, vui chơi giải trí, thương mại và các dịch vụ bổ trợ cũng sẽ gia tăng. Điều này có thể tạo thêm động lực cho quá trình đô thị hóa và hình thành một hệ sinh thái dịch vụ mới quanh khu vực sân bay.
Có thể thấy, khi sân bay cùng các dự án đô thị, du lịch và nghỉ dưỡng được triển khai theo một quy hoạch đồng bộ, Măng Đen sẽ có thêm nền tảng để mở rộng không gian phát triển, thu hút dòng vốn và hình thành hệ sinh thái dịch vụ mới. Khi đó, lợi thế về khí hậu, cảnh quan và du lịch sinh thái có thể được chuyển hóa thành động lực tăng trưởng rõ nét hơn cho địa phương.
Do vậy, Cảng hàng không Măng Đen không chỉ là một công trình giao thông mà còn được kỳ vọng trở thành “đòn bẩy” mở rộng thị trường khách, thúc đẩy đầu tư và gia tăng sức hút của điểm đến, từng bước trở thành một cực du lịch, nghỉ dưỡng và dịch vụ giàu tiềm năng của khu vực Tây Nguyên.
