Các hãng hàng không bước vào mùa cao điểm hè 2026 trong bối cảnh thiếu phụ tùng và thời gian sửa chữa kéo dài, làm gia tăng nguy cơ máy bay phải nằm đất.
Dữ liệu mới từ sàn giao dịch phụ tùng hàng không Locatory cho thấy nhu cầu tìm kiếm các linh kiện phục vụ bảo trì đột xuất trong tháng 6/2026 tăng 42% so với tháng trước. Đồng thời, tỷ lệ thiếu hụt phụ tùng trên thị trường cũng tăng thêm 3,5%, phản ánh việc các hãng hàng không ngày càng khó tìm được linh kiện cần thiết khi bước vào giai đoạn khai thác bận rộn nhất trong năm.
Theo Giám đốc điều hành Locatory - ông Toma Matutyte, nhu cầu tăng mạnh tập trung vào các bộ phận có tuổi thọ giới hạn, linh kiện có thể tái sử dụng và các chi tiết của tầng tuabin áp suất cao (HPT). Điều này cho thấy lượng nhu cầu chưa được đáp ứng ngày càng lớn, khiến thời gian khắc phục các sự cố kỹ thuật kéo dài hơn.
"Khi phụ tùng khan hiếm, việc tìm nguồn cung mất nhiều thời gian hơn, đồng nghĩa máy bay phải nằm đất lâu hơn và rủi ro tài chính đối với các hãng hàng không cũng tăng lên", ông Matutyte nhận định.
Theo ông Sarunas Kisevicius, quyền Giám đốc EngineStands.com - nền tảng chuyên cho thuê và mua bán giá đỡ động cơ máy bay, mùa hè năm 2026 mang đến nhiều rủi ro hơn các năm trước do các hãng hàng không gần như không còn dư địa dự phòng.
Tỷ lệ lấp đầy chuyến bay đang ở mức kỷ lục, biên lợi nhuận bị thu hẹp, trong khi việc bàn giao máy bay mới tiếp tục chậm trễ khiến các hãng buộc phải khai thác đội bay cũ lâu hơn. Theo số liệu của hãng, ngành hàng không toàn cầu hiện vẫn còn khoảng 18.100 máy bay trong danh sách chờ giao, làm gia tăng tần suất bảo dưỡng ngoài kế hoạch.
Bên cạnh đó, biến động giá nhiên liệu và nhu cầu thuê máy bay kèm tổ bay (ACMI) suy giảm cũng khiến các hãng trở nên nhạy cảm hơn trước bất kỳ sự cố kỹ thuật nào.
Theo ông Kisevicius, chi phí phát sinh từ một chiếc máy bay phải nằm đất trong mùa hè 2026 cao hơn đáng kể so với năm ngoái bởi các hãng hiện có ít máy bay và động cơ dự phòng hơn để thay thế.
Một trong những nguyên nhân khiến tình trạng máy bay phải nằm đất (Aircraft on Ground - AOG) trở nên nghiêm trọng là thời gian đại tu động cơ ngày càng kéo dài.
"Động cơ mất nhiều thời gian hơn để bảo dưỡng, trong khi nguồn động cơ dự phòng ngày càng khan hiếm, khiến các hãng hàng không mất đi sự linh hoạt khi xảy ra sự cố bất ngờ", ông Kisevicius cho biết.
Cũng theo ông Kisevicius, điều này buộc toàn bộ hệ sinh thái hỗ trợ, từ động cơ dự phòng, giá đỡ động cơ đến phương tiện vận chuyển chuyên dụng, phải được chuẩn bị sẵn trước cả khi máy bay hạ cánh để rút ngắn tối đa thời gian sửa chữa.
Trong khi đó, ở thị trường phụ tùng, tiến độ sửa chữa chậm cũng khiến nguồn cung linh kiện đã qua sử dụng bị thu hẹp.
Còn theo ông Matutyte, nhiều bộ phận đáng lẽ đã quay trở lại thị trường sau khi đại tu lại phải nằm trong xưởng lâu hơn, khiến lượng hàng tồn kho sẵn sàng sử dụng giảm mạnh đúng vào thời điểm các hãng cần nhất.
Locatory cho biết các linh kiện dành cho động cơ CFM International CFM56 vẫn là nhóm phụ tùng khan hiếm nhất trên thị trường.
Các bộ phận như đĩa tuabin áp suất cao (HPT disk), trục sau HPT, van máy nén áp suất cao và nhiều linh kiện thủy lực - cơ khí liên tục nằm trong nhóm được tìm kiếm nhiều nhất suốt nhiều tháng qua, cho thấy tình trạng thiếu hụt vẫn chưa được cải thiện.
Không chỉ CFM56, các dòng động cơ CFM Leap cũng bắt đầu bước vào chu kỳ bảo dưỡng lớn hơn, trong khi động cơ Pratt & Whitney GTF tiếp tục đối mặt với thời gian sửa chữa kéo dài và thiếu động cơ thay thế.
Theo EngineStands.com, điều này khiến các dòng máy bay thân hẹp hoạt động nhiều như Boeing 737NG, Airbus A320ceo, cũng như các máy bay sử dụng động cơ CFM56, tiếp tục tạo ra nhu cầu hỗ trợ AOG cao nhất trên thị trường.
Trước tình trạng thiếu linh kiện kéo dài, nhiều hãng hàng không không còn chỉ dựa vào việc dự trữ phụ tùng mà chuyển sang xây dựng các kế hoạch ứng phó chủ động hơn.
Cũng theo Giám đốc điều hành Locatory, yếu tố quan trọng hiện nay là xác định trước nhà cung cấp nào có sẵn linh kiện, vị trí của phụ tùng ở đâu và đơn vị nào có thể phản hồi nhanh nhất khi phát sinh sự cố. "Những hãng hàng không xây dựng được mạng lưới cung ứng và khả năng theo dõi nguồn phụ tùng từ trước sẽ có lợi thế lớn trong việc rút ngắn thời gian máy bay nằm đất và hạn chế tối đa ảnh hưởng đến lịch khai thác mùa hè", ông Toma Matutyte khẳng định.
Trong bối cảnh nhu cầu đi lại bằng đường hàng không tiếp tục ở mức cao, việc đảm bảo nguồn phụ tùng và rút ngắn thời gian sửa chữa đang trở thành một trong những yếu tố then chốt quyết định khả năng duy trì đúng lịch bay của các hãng hàng không trên toàn cầu.
.jpg "Hàng không châu Âu nguy cơ thiếu nhiên liệu ngay trước cao điểm hè")
.jpg "Hàng không khủng hoảng làm gián đoạn chuỗi cung ứng dược phẩm toàn cầu")
