Hàng không châu Âu nguy cơ thiếu nhiên liệu ngay trước cao điểm hè

Nguy cơ gián đoạn nguồn cung từ tháng 5

Anh được đánh giá là một trong những thị trường dễ tổn thương nhất, có thể chịu tác động trực tiếp trong mùa cao điểm du lịch hè.

Phát biểu với Sky News, Giám đốc điều hành Ryanair, ông Michael O'Leary, cảnh báo rằng tình trạng thiếu nhiên liệu bay tại châu Âu có thể bắt đầu xuất hiện ngay từ tháng 5 nếu xung đột tại Iran kéo dài.

“Các công ty nhiên liệu rất vui vì sẽ không có bất kỳ sự gián đoạn nào cho đến đầu tháng Năm. Nhưng nếu chiến tranh tiếp diễn, chúng ta sẽ đối mặt với nguy cơ gián đoạn nguồn cung ở châu Âu vào tháng 5 và tháng 6”, ông Michael O'Leary nói.

Theo Giám đốc điều hành Ryanair, mức độ rủi ro không hề nhỏ: “Chúng tôi cho rằng có nguy cơ khá cao là khoảng 10%, 20%, 25% nguồn cung của chúng ta có thể gặp rủi ro trong tháng 5 và tháng 6”.

Tuy nhiên, kịch bản này còn phụ thuộc lớn vào tình hình địa chính trị, đặc biệt là việc eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển dầu mỏ trọng yếu có được khai thông hay không.

Những lo ngại của ngành hàng không xuất hiện trong bối cảnh các nhà lãnh đạo cũng gia tăng cảnh báo. Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết có thể rút khỏi cuộc xung đột trong “hai đến ba tuần” nếu đảm bảo Iran không phát triển vũ khí hạt nhân.

Trong khi đó, Thủ tướng Ireland Micheál Martin cho rằng khung thời gian này là quá dài và nhấn mạnh: Mối đe dọa từ việc gián đoạn nhiên liệu máy bay là rất nghiêm trọng, đặc biệt khi Iran đang phong tỏa hiệu quả eo biển Hormuz.

Bộ trưởng Giao thông Ireland Darragh O'Brien cũng xác nhận vấn đề đã được đưa ra tại cuộc họp của các bộ trưởng năng lượng EU: “Chúng tôi đặc biệt chú trọng đến ngành hàng không vì một lượng lớn nhiên liệu máy bay phản lực được vận chuyển qua eo biển Hormuz”.

Ông cho biết EU đang chuẩn bị một gói biện pháp năng lượng, do Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen công bố, bao gồm cả các giải pháp liên quan đến hàng không như dự trữ, mua chung nhiên liệu và kiểm soát chi phí.

Nguy cơ phải cắt giảm tần suất bay

Theo phân tích được đăng tải trên The Guardian, khoảng 25% nguồn cung dầu của Anh đến từ Kuwait và phải đi qua eo biển Hormuz.

Việc Iran siết chặt kiểm soát tuyến hàng hải này đã đẩy giá dầu toàn cầu tăng mạnh, hiện tiến sát mức 200 USD/thùng, làm dấy lên lo ngại về một cuộc khủng hoảng nhiên liệu trong ngành hàng không.

Giá nhiên liệu tăng vọt cùng rủi ro gián đoạn nguồn cung đang đặt các hãng hàng không trước kịch bản khó khăn: hoặc cắt giảm chuyến bay, hoặc tăng giá vé.

Dù Ryanair đã phòng ngừa rủi ro phần lớn chi phí nhiên liệu trong 12 tháng tới, hãng vẫn không tránh khỏi nguy cơ thiếu hụt vật lý trên toàn ngành. Ông Michael O’Leary, Giám đốc điều hành Ryanair thừa nhận: “Chúng tôi sẽ phải bắt đầu xem xét việc hủy một số chuyến bay hoặc giảm bớt công suất nếu khủng hoảng Iran kéo dài đến mùa hè”.

Ông O’Leary cho biết đã nhận được đảm bảo rằng nguồn cung nhiên liệu sẽ ổn định đến cuối tháng 5, nhưng triển vọng sau đó vẫn chưa rõ ràng. Nếu tình trạng thiếu hụt xảy ra, các hãng hàng không tại Anh và châu Âu có thể buộc phải cắt giảm đáng kể tần suất bay đúng vào thời điểm nhu cầu đạt đỉnh.

Hiện tại, hàng nghìn chuyến bay đã bị hủy do lo ngại về giá dầu, nhưng đây có thể chỉ là phần nhỏ so với tác động nếu khủng hoảng kéo dài. Ryanair đang rà soát lịch bay hàng tuần và nhấn mạnh: các điều chỉnh, nếu có, sẽ chủ yếu nhằm xử lý tình trạng thiếu nhiên liệu tại từng sân bay cụ thể, thay vì cắt bỏ các tuyến bay kém hiệu quả.

Chính phủ và thị trường phản ứng trái chiều

Chính phủ Anh vẫn giữ lập trường trấn an, cho rằng nguồn cung nhiên liệu tại các sân bay vẫn ổn định và khuyến nghị người dân tiếp tục đặt vé như bình thường.

Trong khi đó, EU lại thận trọng hơn khi khuyến cáo công dân ưu tiên các phương thức di chuyển thay thế như đường bộ và đường sắt.

Một điểm đáng chú ý là các hãng hàng không châu Âu đã chuẩn bị tốt về tài chính. Ryanair cho biết đã phòng ngừa rủi ro khoảng 80% nhiên liệu đến tháng 3/2027 ở mức 67 USD/thùng, trong khi easyJet cũng có chiến lược tương tự.

Tuy nhiên, phòng ngừa rủi ro giá không thể giải quyết bài toán thiếu nguồn cung thực tế. Điều này khiến các hãng rơi vào thế khó: Hủy chuyến sớm để giảm rủi ro; Hay chờ đến sát ngày bay, đối mặt nguy cơ gián đoạn lớn hơn.

Trong bối cảnh đó, Ryanair không loại trừ khả năng tăng giá vé và áp dụng phụ phí nhiên liệu: nhằm bù đắp chi phí nhiên liệu ngày càng tăng.

Tương lai của mùa du lịch hè tại châu Âu đang trở nên khó đoán hơn bao giờ hết. Nếu chuỗi cung ứng nhiên liệu bị gián đoạn kéo dài, ngành hàng không có thể phải đối mặt với: Cắt giảm chuyến bay diện rộng; Giá vé tăng mạnh và Gián đoạn lịch trình trên quy mô lớn.

Châu Âu nỗ lực khai thông eo biển Hormuz

Trước nguy cơ hàng không châu Âu rơi vào tình trạng thiếu nhiên liệu bay trong mùa hè 2026, chính phủ Pháp và Anh đồng loạt đẩy mạnh các sáng kiến ngoại giao và an ninh nhằm khôi phục tuyến hàng hải chiến lược có ý nghĩa sống còn đối với chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.

Theo Politico dẫn các nguồn ngoại giao, Paris đang phối hợp với Bahrain và các nước vùng Vịnh xây dựng một dự thảo nghị quyết trình Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc.

Dự thảo này nhằm tạo cơ sở pháp lý cho một chiến dịch quốc tế mở lại eo biển Hormuz, trong đó có nội dung đáng chú ý là cho phép sử dụng vũ lực nếu cần thiết để tái lập lưu thông hàng hải và khôi phục dòng chảy năng lượng toàn cầu.

Các cuộc thảo luận hiện đang diễn ra tại New York với sự tham gia của Mỹ, Pháp và các quốc gia vùng Vịnh, hướng tới mục tiêu triển khai một chiến dịch “khôi phục hòa bình và an ninh quốc tế” theo Chương 7 của Hiến chương Liên hợp quốc.

Trước đó, Tổng thống Emmanuel Macron cũng đã kêu gọi Liên hợp quốc hỗ trợ mở lại tuyến hàng hải này, đồng thời cho biết Pháp sẵn sàng điều tàu chiến tới khu vực sau khi xung đột hạ nhiệt.

Song song với sáng kiến của Pháp, Anh đang theo đuổi một hướng tiếp cận rộng hơn, tập trung vào xây dựng liên minh quốc tế nhằm bảo đảm an ninh hàng hải và khơi thông eo biển Hormuz.

Thủ tướng Anh Keir Starmer cho biết vào cuối tuần London sẽ chủ trì một cuộc họp trực tuyến với 35 quốc gia để thảo luận các giải pháp mở lại tuyến hàng hải này sau khi giao tranh chấm dứt.

Cuộc họp sẽ đánh giá mọi biện pháp ngoại giao và chính trị khả thi để khôi phục tự do hàng hải, bảo đảm an toàn cho tàu và thuyền viên đang mắc kẹt, đồng thời nối lại hoạt động vận chuyển các mặt hàng thiết yếu qua eo biển Hormuz.