SpaceX đang tiến gần hơn tới một trong những thương vụ IPO được mong đợi nhất trong lịch sử. Theo những thông tin mới nhất được tiết lộ, Elon Musk vẫn giữ các vị trí chủ chốt tại doanh nghiệp niêm yết.
Để chuẩn bị cho kế hoạch IPO lịch sử, SpaceX sẽ tổ chức chuỗi cuộc họp kín kéo dài ba ngày với các nhà phân tích Phố Wall tại nhiều cơ sở trọng điểm trên khắp nước Mỹ. Theo Reuters, động thái này nằm trong chiến lược huy động khoảng 75 tỷ USD, với mục tiêu niêm yết ngay từ cuối tháng Sáu.
Chuỗi sự kiện bắt đầu từ ngày thứ Ba (21/4) tại cơ sở phóng Starbase ở Boca Chica, Texas nơi các nhà phân tích hàng đầu trong lĩnh vực hàng không vũ trụ và công nghệ được mời tham gia các buổi thuyết trình và tham quan kéo dài cả ngày.
Tiếp đó, một nhóm khác đại diện cho các nhà đầu tư tổ chức, bao gồm các quỹ tương hỗ và quỹ hưu trí, sẽ tham dự phiên riêng. Đến ngày thứ Năm (23/4), các nhà phân tích được đưa tới trung tâm dữ liệu Colossus tại Memphis, Tennessee để tìm hiểu về dự án “Macrohard” của công ty.
Theo một nguồn tin, những người tham dự phải giao nộp thiết bị điện tử trước khi tham gia các cuộc họp dấu hiệu cho thấy mức độ bảo mật cao của sự kiện.
Các buổi gặp gỡ với nhà phân tích là một phần tiêu chuẩn trong quy trình IPO, nơi doanh nghiệp trình bày mô hình kinh doanh, triển vọng tài chính và chiến lược dài hạn trước khi niêm yết. Một số nhà phân tích tham dự đã nhận được bản sao hồ sơ đăng ký bí mật của SpaceX, dù tài liệu này vẫn chứa thông tin hạn chế.
SpaceX đặt mục tiêu định giá lên tới 1,75 nghìn tỷ USD, đây sẽ là đợt IPO lớn nhất lịch sử. Sau niêm yết, Musk dự kiến tiếp tục giữ vai trò giám đốc điều hành, giám đốc kỹ thuật và Chủ tịch hội đồng quản trị gồm chín thành viên.
Hồ sơ IPO cho thấy SpaceX sẽ áp dụng cấu trúc cổ phần hai lớp một mô hình quen thuộc trong các công ty công nghệ do nhà sáng lập dẫn dắt. Cụ thể, cổ phiếu loại B sẽ có 10 quyền biểu quyết mỗi cổ phiếu, trong khi cổ phiếu loại A bán ra công chúng chỉ có một quyền biểu quyết.
Cơ chế này giúp Musk và một nhóm nhỏ nội bộ duy trì quyền kiểm soát tuyệt đối sau IPO, đồng thời hạn chế khả năng tác động của các cổ đông bên ngoài đối với chiến lược hoặc quản trị công ty. Các điều khoản cũng cho thấy tranh chấp có thể bị buộc giải quyết bằng trọng tài thay vì tòa án, và giới hạn khả năng cổ đông theo đuổi các khiếu nại pháp lý.
Dù phổ biến trong ngành công nghệ, cấu trúc này thường gây tranh cãi vì làm suy giảm quyền lực của nhà đầu tư đại chúng.
Theo các trích đoạn mà Reuters có được, hồ sơ này lần đầu hé lộ tình hình tài chính của SpaceX sau khi Elon Musk sáp nhập công ty với xAI trong năm nay. Công ty hợp nhất kết thúc năm 2025 với khoảng 24,8 tỷ USD tiền mặt, tổng tài sản ở mức 92 tỷ USD, nhưng tổng nợ phải trả đã vượt 50 tỷ USD.
Hồ sơ tài chính cho thấy một bức tranh tăng trưởng đi kèm chi tiêu khổng lồ. Năm 2025, SpaceX ghi nhận doanh thu 18,67 tỷ USD nhưng lỗ hợp nhất 4,94 tỷ USD đảo chiều so với mức lợi nhuận 791 triệu USD trên doanh thu 14,02 tỷ USD của năm trước.
Trước đó, năm 2023, công ty cũng ghi nhận khoản lỗ 4,63 tỷ USD với doanh thu 10,4 tỷ USD. Nguyên nhân chính đến từ việc tăng mạnh chi phí vốn, đặc biệt trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo.
Chi phí vốn đầu tư đã tăng gần gấp năm lần trong hai năm, đạt 20,74 tỷ USD vào năm 2025, trong đó khoảng 12,7 tỷ USD được rót vào hạ tầng AI liên quan đến xAI. Con số này dù lớn nhưng vẫn thấp hơn đáng kể so với các “ông lớn” công nghệ như Meta, vốn đã chi tới 72 tỷ USD cho vốn đầu tư trong cùng năm.
Trong bức tranh tài chính đó, mảng internet vệ tinh Starlink nổi lên như trụ cột quan trọng. Dịch vụ này tạo ra lợi nhuận hoạt động 4,42 tỷ USD, đóng vai trò bù đắp phần nào chi phí đầu tư khổng lồ vào AI và các lĩnh vực khác.
Tuy nhiên, lợi nhuận từ Starlink vẫn chỉ chiếm chưa đến một phần tư tổng chi phí vốn của công ty, cho thấy mức độ “đốt tiền” lớn trong chiến lược mở rộng sang trí tuệ nhân tạo.
Theo Reuters, Chủ tịch kiêm CEO Gwynne Shotwell nhận tổng thù lao 85,8 triệu USD trong năm qua, trong khi Giám đốc tài chính Bret Johnsen nhận 9,8 triệu USD. Bản thân Musk chỉ nhận mức lương 54.080 USD, nhưng có thể thu về hàng tỷ USD từ cổ phần sau IPO.
Dù vậy, thương vụ này không chỉ là câu chuyện huy động vốn, mà còn là phép thử lớn với thị trường. Việc kết hợp giữa hàng không vũ trụ, internet vệ tinh và trí tuệ nhân tạo tạo ra một mô hình kinh doanh độc đáo nhưng cũng đầy rủi ro.
Trong bối cảnh chi tiêu AI tăng vọt, lợi nhuận biến động và quyền lực tập trung cao độ vào nhà sáng lập, đợt IPO của SpaceX hứa hẹn sẽ vừa là cơ hội lớn, vừa là bài toán khó đối với các nhà đầu tư toàn cầu.
.jpg "SpaceX nghiêng về niêm yết trên sàn Nasdaq 100 cho đợt IPO 'siêu khổng lồ'")
