Japan Airlines (JAL) vừa trở thành hãng hàng không đầu tiên trên thế giới công bố dịch vụ vận chuyển hàng hóa lên Mặt Trăng, đánh dấu bước chuyển mang tính biểu tượng của ngành hàng không từ không phận truyền thống sang lĩnh vực vận tải không gian.
Dự án mới của hãng hàng không quốc gia Nhật Bản được triển khai thông qua quan hệ hợp tác với công ty thám hiểm không gian ispace trong khuôn khổ sáng kiến mang tên “Dự án Argo”. Đây được xem là bước phát triển tiếp theo sau khi các thành viên của Tập đoàn JAL ký biên bản ghi nhớ với ispace khoảng sáu tháng trước nhằm “khám phá sự hợp tác trong lĩnh vực vận tải và hoạt động trên Mặt Trăng”.
Theo kế hoạch, JAL sẽ tham gia vào sứ mệnh đổ bộ Mặt Trăng tiếp theo của ispace, dự kiến diễn ra vào năm 2028. Trong khuôn khổ hợp tác, hãng sẽ bán năng lực vận chuyển hàng hóa cho chuyến bay này, với mục tiêu đưa các vật phẩm lên bề mặt Mặt Trăng thông qua container đặc biệt mang tên Möbius Ark.
Dịch vụ này sẽ mở cho cả chính quyền địa phương và doanh nghiệp tư nhân. Tuy nhiên, JAL cho biết dự án không đơn thuần mang ý nghĩa thương mại mà còn hướng tới việc lưu giữ văn hóa nhân loại cho tương lai.
Theo thông báo của hãng, JAL sẽ phối hợp với các địa phương và doanh nghiệp trên khắp Nhật Bản để thu thập những vật phẩm đại diện cho văn hóa hiện đại như đặc sản vùng miền, sản phẩm truyền thống và biểu tượng của doanh nghiệp địa phương.
Tên đầy đủ của dự án là “Dự án Di sản xuyên Mặt Trăng ARGO” (Trans-Lunar Heritage ARGO Project). Trong đó, ARGO là viết tắt của cụm từ “Con tàu Ark tiếp sức cho các thế hệ mai sau”, đồng thời gợi nhắc tới Argo Navis - chòm sao cổ đại tượng trưng cho một con tàu buồm vĩ đại.
JAL cho biết mục tiêu của dự án là “truyền lại di sản văn hóa quý giá và các hoạt động của con người cho những cư dân Mặt Trăng trong tương lai”. Theo hãng, các hiện vật văn hóa trên Trái Đất ngày càng đối mặt nguy cơ bị phá hủy bởi chiến tranh, thiên tai và các cuộc khủng hoảng toàn cầu, vì vậy việc đưa chúng lên Mặt Trăng có thể trở thành một phương án lưu trữ lâu dài cho nhân loại.
Trung tâm của dự án là container vận chuyển Möbius Ark. Thiết bị này có kích thước khá nhỏ, khoảng 20 x 20 x 10 cm, nhưng được thiết kế với nhiều ngăn chứa bên trong và sử dụng các vật liệu có khả năng chịu được môi trường khắc nghiệt trên Mặt Trăng.
Theo JAL, container này được tạo ra nhằm bảo vệ các vật phẩm khỏi nhiệt độ cực đoan, bức xạ vũ trụ và môi trường chân không. Trên thân hộp cũng xuất hiện logo của Japan Airlines, cho thấy hãng đang coi đây là một biểu tượng mới cho chiến lược mở rộng sang lĩnh vực không gian.
Dù quy mô ban đầu còn nhỏ, dự án của JAL phản ánh xu hướng ngày càng rõ rệt: ranh giới giữa ngành hàng không và công nghiệp không gian đang dần bị xóa nhòa.
Trong nhiều năm qua, các hãng hàng không toàn cầu liên tục đối mặt áp lực lợi nhuận, chi phí nhiên liệu tăng và cạnh tranh gay gắt. Điều này buộc nhiều tập đoàn phải tìm kiếm những lĩnh vực phát triển mới ngoài hoạt động vận tải hành khách truyền thống.
Với JAL, Dự án Argo không chỉ là một chiến dịch quảng bá thương hiệu, mà còn là bước đi chiến lược để đặt chân sớm vào lĩnh vực logistics không gian - thị trường được dự báo có giá trị hàng trăm tỷ USD trong tương lai.
JAL đã xây dựng lộ trình gồm bốn giai đoạn cho dự án. Giai đoạn hiện tại tập trung phát triển container Möbius Ark và kêu gọi đóng góp vật phẩm cho tải trọng. Đến năm 2028, ispace sẽ thực hiện vụ phóng tên lửa mang theo tàu đổ bộ Mặt Trăng. Sau đó là quá trình hạ cánh, triển khai container và cuối cùng là lưu trữ các vật phẩm trên bề mặt Mặt Trăng.
Nếu thành công, Japan Airlines sẽ không chỉ được nhớ đến như hãng hàng không quốc gia của Nhật Bản, mà còn là hãng bay đầu tiên biến hoạt động vận chuyển hàng hóa lên Mặt Trăng thành hiện thực.
