Blue Origin của tỷ phú Jeff Bezos đang đối mặt với nguy cơ bị đình trệ hoạt động trong nhiều tháng sau vụ nổ tên lửa New Glenn làm hư hại nghiêm trọng bệ phóng, qua đó đe dọa kế hoạch triển khai vệ tinh của Amazon.
Sự cố xảy ra hôm 29/5 trong quá trình thử nghiệm đốt động cơ chuẩn bị cho vụ phóng New Glenn dự kiến diễn ra vào tuần tới. Đây được xem là thời điểm đặc biệt quan trọng với đế chế không gian của Jeff Bezos, khi cả Blue Origin và Amazon đều đang tăng tốc để cạnh tranh trực tiếp với SpaceX của Elon Musk trong lĩnh vực vận tải vũ trụ và internet vệ tinh toàn cầu.
Theo các nguồn tin trong ngành, vụ nổ đã phá hủy tên lửa đẩy mang tên “No, It’s Necessary” - lấy cảm hứng từ bộ phim Interstellar, đồng thời khiến bệ phóng bị hư hại gần như hoàn toàn. Một nguồn tin am hiểu sự việc cho biết quá trình sửa chữa có thể kéo dài ít nhất sáu tháng, thậm chí lâu hơn.
Sự cố không chỉ ảnh hưởng đến hoạt động thương mại của Blue Origin mà còn đe dọa nhiều dự án chiến lược của Amazon và NASA. Amazon hiện phụ thuộc lớn vào tên lửa New Glenn để triển khai khoảng một nửa trong số hơn 3.200 vệ tinh thuộc mạng internet quỹ đạo thấp Project Kuiper trước thời hạn tháng 7/2026 theo quy định của cơ quan quản lý Mỹ.
Nếu Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) áp dụng lệnh đình chỉ kéo dài đối với hoạt động phóng của Blue Origin, tiến độ triển khai hệ thống vệ tinh này có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Dù Amazon đã ký hợp đồng với nhiều đối tác phóng khác, bao gồm cả SpaceX, các chuyên gia cho rằng việc thay thế New Glenn không hề đơn giản.
Theo Antoine Grenier, chuyên gia của Analysys Mason, tên lửa Falcon 9 của SpaceX chỉ có thể mang khoảng một nửa số vệ tinh quỹ đạo thấp của Amazon so với New Glenn trong mỗi lần phóng. Điều đó đồng nghĩa Amazon sẽ phải tăng đáng kể số lượng nhiệm vụ nếu muốn bù đắp phần thiếu hụt.
Ngoài dự án internet vệ tinh, New Glenn còn được kỳ vọng sẽ thực hiện nhiệm vụ phóng tàu đổ bộ Mặt Trăng Blue Moon đầu tiên của Blue Origin vào cuối năm nay. Chỉ vài ngày trước vụ nổ, NASA cũng trao cho công ty của Bezos hợp đồng cung cấp hai xe tự hành Mặt Trăng phục vụ chương trình Artemis 4 dự kiến vào năm 2028.
NASA cho biết đang đánh giá tác động ngắn hạn của sự cố đối với các chương trình Artemis và kế hoạch xây dựng căn cứ Mặt Trăng, dù hiện chưa rõ có nhiệm vụ nào phải thay đổi nhà cung cấp hay không.
Vụ nổ New Glenn ngay lập tức làm dấy lên những so sánh với sự cố Falcon 9 của SpaceX năm 2016. Khi đó, tên lửa của Elon Musk cũng phát nổ trên bệ phóng và SpaceX mất hơn một năm để sửa chữa cơ sở bị hư hại, dù họ chỉ mất khoảng bốn tháng rưỡi để nối lại các vụ phóng nhờ sử dụng bệ phóng khác.
Dù gặp cú sốc lớn, Blue Origin vẫn nhận được sự ủng hộ từ chính phủ Mỹ. Hôm 30/5, Lực lượng Không gian Hoa Kỳ và Văn phòng Tình báo Quốc gia xác nhận vẫn giữ nguyên các hợp đồng phóng vệ tinh an ninh quốc gia mới được trao cho công ty.
Theo giới phân tích, sự cố này trước mắt sẽ giúp SpaceX tiếp tục gia tăng lợi thế trên thị trường phóng thương mại toàn cầu. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng ngành công nghiệp không gian vẫn cần thêm các đối thủ đủ năng lực để tạo ra hệ sinh thái đa nhà cung cấp thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào SpaceX.
