SpaceX đang trở thành tâm điểm của ngành công nghệ và hàng không vũ trụ toàn cầu khi vừa giành được hợp đồng quốc phòng trị giá 2,29 tỷ USD từ Lực lượng Không gian Mỹ (USSF), đồng thời chuẩn bị cho đợt IPO được dự báo lớn nhất lịch sử ngành công nghệ không gian.
Theo thông báo từ Lực lượng Không gian Mỹ hôm 26/5/2026, SpaceX sẽ đảm nhiệm việc xây dựng Mạng lưới dữ liệu không gian (Space Data Network - SDN), một hệ thống liên lạc vệ tinh tốc độ cao và bảo mật nhằm kết nối các cảm biến quân sự, hệ thống phòng thủ và nền tảng vũ khí của Mỹ trên phạm vi toàn cầu.
Hợp đồng được triển khai theo mô hình phi truyền thống với giá cố định, trong đó SpaceX phải bàn giao một nguyên mẫu vận hành hoàn chỉnh trước cuối năm 2027. Đây được xem là một trong những dự án quân sự không gian tham vọng nhất của Mỹ trong nhiều năm qua.
Lầu Năm Góc cho biết, SDN sẽ là một chòm vệ tinh quỹ đạo Trái đất tầm thấp mở rộng (pLEO), hoạt động như “xương sống” truyền dữ liệu tốc độ cao, độ trễ thấp cho quân đội Mỹ. Hệ thống này sẽ phối hợp với lớp vận chuyển dữ liệu của Cơ quan Phát triển Không gian (SDA) để tạo nên mạng lưới thống nhất phục vụ các nhiệm vụ quốc phòng hiện tại và tương lai.
Một trong những vai trò quan trọng nhất của SDN là hỗ trợ truyền dữ liệu gần như theo thời gian thực từ các cảm biến cảnh báo tên lửa tới các hệ thống đánh chặn. Đây được xem là năng lực cốt lõi cho sáng kiến phòng thủ tên lửa “Vòm vàng” (Golden Dome) do chính quyền của Donald Trump thúc đẩy.
Đại tá Ryan Frazier thuộc Lực lượng Không gian, người phụ trách điều hành danh mục mua sắm giám sát chương trình cho biết hệ thống SDN tận dụng những công nghệ tiên tiến nhất từ thị trường thương mại, đồng thời tạo nền tảng chiến lược cho các nhiệm vụ quân sự trong tương lai. Lực lượng Không gian Mỹ cũng xác nhận sẽ tiếp tục tìm kiếm thêm các nhà thầu khác để chế tạo vệ tinh và các thành phần mạng lưới trong mùa hè năm nay.
Thông tin về hợp đồng quốc phòng khổng lồ xuất hiện đúng thời điểm SpaceX chuẩn bị cho màn IPO được chờ đợi nhất của Phố Wall. Theo Reuters, công ty của tỷ phú Elon Musk có thể niêm yết cổ phiếu sớm nhất vào ngày 12/6, với buổi roadshow dành cho nhà đầu tư dự kiến diễn ra ngày 4/6 và hoạt động bán cổ phiếu bắt đầu từ ngày 11/6.
SpaceX hiện được kỳ vọng đạt mức định giá lên tới 1,75 nghìn tỷ USD nếu IPO thành công, biến đây trở thành một trong những doanh nghiệp giá trị nhất thế giới ngay khi lên sàn.
Theo nhà cung cấp chỉ số FTSE Russell, SpaceX đã đủ điều kiện để được đưa vào hàng loạt bộ chỉ số lớn của Mỹ và toàn cầu nhờ quy mô vốn hóa khổng lồ. Công ty được ước tính có vốn hóa khả dụng khoảng 70 tỷ USD – vượt xa các ngưỡng cần thiết để gia nhập các chỉ số Russell Top 500 và FTSE Global Equity Index Series.
Nếu IPO diễn ra đúng kế hoạch, SpaceX nhiều khả năng sẽ được thêm vào các chỉ số lớn như Russell Top 50, Russell Top 200, Russell 1000, FTSE All-World và FTSE Global Total Cap. Điều này có thể kéo theo dòng vốn đầu tư thụ động khổng lồ từ các quỹ ETF và quỹ chỉ số toàn cầu.
Giới phân tích nhận định việc niêm yết của SpaceX có thể mở màn cho làn sóng IPO công nghệ lớn nhất trong nhiều năm, khi hàng loạt startup đình đám như OpenAI hay Anthropic cũng được cho là đang chuẩn bị cho kế hoạch lên sàn.
Không chỉ mở rộng trong lĩnh vực quân sự và tài chính, SpaceX còn tiếp tục củng cố ảnh hưởng trong cuộc đua hạ tầng viễn thông không gian toàn cầu. Theo các nguồn tin châu Âu, Starlink – dịch vụ internet vệ tinh của SpaceX cùng với Amazon có thể giành được một phần phổ tần vệ tinh di động tại châu Âu từ năm 2027.
Nguồn tin cho biết Liên minh châu Âu đang xem xét tái phân bổ phổ tần vệ tinh khi giấy phép hiện tại của Viasat và EchoStar hết hạn vào năm 2027. Tuy nhiên, khoảng hai phần ba phổ tần dự kiến vẫn sẽ được ưu tiên cho các doanh nghiệp châu Âu nhằm giảm phụ thuộc vào công nghệ Mỹ. Các công ty Anh và Na Uy cũng có thể đấu thầu giấy phép.
Trong số các dự án được ưu tiên có hệ thống vệ tinh đa quỹ đạo IRIS2 - chương trình được EU phát triển gồm 290 vệ tinh nhằm tạo đối trọng với Starlink.
Dù vậy, nội bộ Ủy ban Châu Âu vẫn tồn tại nhiều tranh cãi về việc có nên loại bỏ hoàn toàn các công ty Mỹ khỏi kế hoạch phân bổ phổ tần mới hay không. Một số nguồn tin cho biết bà Henna Virkkunen - người đứng đầu bộ phận công nghệ của EU phản đối việc đóng cửa thị trường với các doanh nghiệp ngoài châu Âu.
Trả lời câu hỏi của báo chí hôm 26/5, người phát ngôn của Ủy ban châu Âu, Thomas Regnier, nhấn mạnh rằng kết nối vệ tinh hiện là yếu tố cốt lõi liên quan đến “khả năng phục hồi, an ninh và chủ quyền công nghệ” của châu Âu trong bối cảnh địa chính trị ngày càng phức tạp.
Những diễn biến mới cho thấy SpaceX không còn đơn thuần là một công ty phóng tên lửa thương mại, mà đang trở thành mắt xích chiến lược trong cả lĩnh vực quốc phòng, tài chính và hạ tầng viễn thông toàn cầu. Với hợp đồng quân sự trị giá hàng tỷ USD và kế hoạch IPO lịch sử, đế chế không gian của Elon Musk đang tiến thêm một bước lớn trong tham vọng thống trị nền kinh tế không gian thế hệ mới.
