Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 221/2026/NĐ-CP quy định về Nhà chức trách hàng không Việt Nam và quản lý an toàn hàng không.
Nghị định quy định rõ về quản lý an toàn hàng không bao gồm: quy định về nguyên tắc tổ chức và hoạt động giám sát an toàn hàng không; xây dựng chương trình và tài liệu hướng dẫn giám sát an toàn hàng không; Chương trình an toàn hàng không dân dụng Việt Nam; yêu cầu về Hệ thống quản lý an toàn; hệ thống thu thập, đánh giá và xử lý dữ liệu an toàn hàng không; Trung tâm dữ liệu an toàn hàng không; mức độ không tuân thủ và biện pháp khắc phục đối với tổ chức, cá nhân; quy định về miễn trừ; trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức trong xây dựng và thúc đấy văn hóa an toàn hàng không; báo cáo sự cố an toàn hàng không bắt buộc; quy định về giám sát viên an toàn hàng không.
Tại Nghị định quy định rõ, Cục Hàng không Việt Nam trực thuộc Bộ Xây dựng là Nhà chức trách hàng không Việt Nam do Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam là người đứng đầu, trực tiếp thực thi nhiệm vụ, quyền hạn của Nhà chức trách hàng không Việt Nam theo quy định của pháp luật và Điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.
Đáng chú ý, Nghị định quy định rõ về hoạt động giám sát an toàn hàng không phải tuân thủ pháp luật Việt Nam, các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên và tiêu chuẩn, khuyến cáo của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO), đồng thời bảo đảm tính độc lập, khách quan, công khai, minh bạch và liên tục.
Đáng chú ý, việc giám sát an toàn hàng không được thực hiện theo các chương trình, kế hoạch được phê duyệt hoặc tiến hành đột xuất, trong đó ưu tiên nguồn lực đối với những lĩnh vực, đối tượng có nguy cơ rủi ro cao uy hiếp an toàn hàng không (giám sát dựa trên rủi ro).
Nghị định cũng quy định quá trình giám sát phải tuân thủ quy trình, tài liệu hướng dẫn nghiệp vụ do Nhà chức trách hàng không Việt Nam ban hành, bảo đảm sự thống nhất trong đánh giá, kết luận và xử lý các vấn đề an toàn. Hoạt động giám sát chỉ được thực hiện bởi các giám sát viên an toàn hàng không đáp ứng yêu cầu về năng lực, chuyên môn và kinh nghiệm theo quy định của Bộ trưởng Bộ Xây dựng.
Nhà chức trách hàng không Việt Nam có trách nhiệm xây dựng và tổ chức thực hiện Chương trình giám sát an toàn hàng không hằng năm đối với các lĩnh vực tàu bay, khai thác tàu bay, bảo đảm hoạt động bay, cảng hàng không, bãi cất hạ cánh và các lĩnh vực liên quan.
Các chương trình giám sát phải xác định rõ đối tượng, phạm vi, nội dung, hình thức và tần suất kiểm tra; được xây dựng trên cơ sở đánh giá hồ sơ rủi ro an toàn, kết quả giám sát của các kỳ trước, đồng thời phù hợp với quy mô hoạt động và năng lực quản lý an toàn của từng đối tượng chịu sự giám sát.
Nghị định cũng giao Nhà chức trách hàng không Việt Nam xây dựng, duy trì và thường xuyên cập nhật Chương trình an toàn hàng không dân dụng Việt Nam theo quy định của Bộ trưởng Bộ Xây dựng, phù hợp với pháp luật trong nước, các điều ước quốc tế và tiêu chuẩn của ICAO.
Chương trình này bao gồm bốn nhóm nội dung chính là chính sách, mục tiêu và nguồn lực bảo đảm an toàn hàng không; quản lý rủi ro an toàn hàng không; bảo đảm an toàn hàng không và thúc đẩy văn hóa an toàn trong cộng đồng hàng không dân dụng.
Trong đó, công tác quản lý rủi ro được thực hiện thông qua việc cấp phép, chứng nhận đối với tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động hàng không dân dụng; yêu cầu triển khai hệ thống quản lý an toàn; thiết lập cơ chế điều tra tai nạn, sự cố tàu bay; nhận diện mối nguy, phân tích thông tin an toàn và áp dụng các biện pháp kiểm soát, giảm thiểu rủi ro.
Bên cạnh hoạt động kiểm tra, giám sát, Nghị định cũng nhấn mạnh việc tuyên truyền, đào tạo, chia sẻ thông tin an toàn và xây dựng cơ chế tôn vinh, khen thưởng hằng năm đối với các tổ chức, cá nhân có thành tích trong công tác bảo đảm an toàn hàng không, góp phần thúc đẩy văn hóa an toàn trong toàn ngành.
Nghị định số 221/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026.
