Sớm được giao đầu tư sân bay Long Thành giai đoạn 2, tuy nhiên việc cùng lúc đầu tư vào nhiều cảng hàng không và sự cạnh tranh của các doanh nghiệp mới nổi khiến ACV đối diện nhiều áp lực, kể cả ở thế mạnh của ACV, đó là tài chính.
ACV được giao hàng tỷ USD đầu tư giai đoạn 2
Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) hiện đang quản lý, đầu tư và khai thác hệ thống 22 Cảng hàng không trong cả nước, bao gồm 11 Cảng hàng không quốc tế và 11 Cảng hàng không nội địa. Ngành nghề kinh doanh chính của ACV là hoạt động cung cấp dịch vụ hỗ trợ trực tiếp cho vận tải hàng không, bao gồm dịch vụ hàng không, dịch vụ phi hàng không và bán hàng.
Bộ Xây dựng vừa quyết định giao Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) làm chủ đầu tư Giai đoạn 2 của Dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành (trừ các công trình hạ tầng kỹ thuật bảo đảm hoạt động bay sẽ được giao cho Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam thực hiện đầu tư). Ước tính, tổng giá trị đầu tư giai đoạn 2 Cảng hàng không quốc tế Long Thành lên tới 80.000 tỷ đồng.
Bộ Xây dựng yêu cầu Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam có trách nhiệm tổ chức lập Báo cáo nghiên cứu khả thi Giai đoạn 2 của Cảng hàng không quốc tế Long Thành, trong đó có thể nghiên cứu phân kỳ đầu tư các công trình để đáp ứng nhu cầu khai thác.
Bố trí đầy đủ nguồn vốn để thực hiện đầu tư các công trình thuộc Giai đoạn 2 của Cảng hàng không quốc tế Long Thành, bảo đảm chất lượng, tiến độ yêu cầu và hiệu quả đầu tư các công trình; bảo toàn, phát triển vốn nhà nước tại doanh nghiệp.
Trước đó, ACV đã có văn bản đề xuất Bộ Xây dựng giao đơn vị làm chủ đầu tư giai đoạn 2 của dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành.
Theo ACV, giai đoạn này gồm 1 nhà ga hành khách và các hạng mục đồng bộ khác nhằm nâng công suất sân bay lên 50 triệu lượt hành khách/năm và 1,5 triệu tấn hàng hóa/năm, với tổng mức đầu tư khoảng 80.000 tỷ đồng từ nguồn vốn hợp pháp của tổng công ty.
ACV kiến nghị cho phép triển khai theo phương án tổ chức phê duyệt dự án đầu tư xây dựng đường cất hạ cánh thứ 3 và các công trình phụ trợ trước, sau đó tổng hợp vào báo cáo nghiên cứu khả thi giai đoạn 2 để trình Bộ trưởng Xây dựng quyết định đầu tư.
Các hạng mục chính gồm đường cất hạ cánh thứ 3; hệ thống đường lăn song song, thoát nhanh và kết nối với các công trình giai đoạn 1; hệ thống thiết bị khu bay; hệ thống biển báo, sơn kẻ và hạ tầng phụ trợ khác, tổng mức đầu tư khoảng 13.000 tỷ đồng, đầu tư bằng nguồn vốn hợp pháp của ACV.
ACV cho biết đơn vị cơ bản đủ nguồn vốn để đầu tư ngay đường cất hạ cánh thứ 3 từ lợi nhuận sau thuế năm 2024-2025, phần dự kiến tăng vốn điều lệ bằng cổ tức cổ phiếu. Các hạng mục còn lại sẽ cân đối từ vốn tự có và vốn vay.
Hiện ACV là chủ đầu tư dự án thành phần 3 Các công trình thiết yếu trong cảng hàng không do nhà đầu tư khai thác cảng thực hiện, đã và đang xây dựng toàn bộ hạ tầng khu bay và hạ tầng chung, đồng thời là đơn vị khai thác sân bay Long Thành. Do đó, ACV đề xuất tiếp tục làm chủ đầu tư giai đoạn 2 để đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ trong đầu tư, phát triển và vận hành.
Thông tin này đã ngay lập tức tác động tích cực tới giá cổ phiếu của ACV trên sàn chứng khoán Việt Nam. Kết phiên giao dịch ngày 14/1, mã cổ phiếu này ghi nhận mức tăng gần 10% để đóng cửa ở mức giá 61.100đ/cổ phiếu.
Đến thời điểm 10h20 sáng ngày 15/1, cổ phiếu ACV tiếp tục ghi nhận mức tăng 6%, giao dịch quanh ngưỡng 63.000đ/cổ phiếu giá trị vốn hóa doanh nghiệp tăng lên mức gần 220.000 tỷ đồng.
So với thời điểm đầu năm 2026, thị giá của ACV đã ghi nhận mức tăng hơn 28%, đây là một trong những mã cổ phiếu ghi nhận mức tăng tích cực trong những ngày đầu năm 2026.
ACV đối diện những áp lực lớn từ các dự án trọng điểm
Việc sớm được giao đầu tư sân bay Long Thành giai đoạn 2 vừa là thuận lợi, nhưng cũng tạo những áp lực lớn tới sức khỏe tài chính của ACV. Báo cáo của Chứng khoán SHS nhận định trong nhiều năm, tăng trưởng của ACV bị kìm hãm vì quá tải tại sân bay Tân Sơn Nhất (TP. HCM) và Nội Bài (Hà Nội).
Việc nhà ga T3 Tân Sơn Nhất đã hoạt động (+20 triệu khách/năm), T2 Nội Bài hoàn tất mở rộng vào cuối 2025 (+5 triệu khách quốc tế/năm), và Long Thành giai đoạn 1 vận hành giữa 2026 (+25 triệu khách/năm) đã và sẽ gỡ điểm nghẽn hạ tầng kéo dài, mở ra một chu kỳ tăng trưởng bền vững cho ACV.
Còn theo tính toán của Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV), bộ ba dự án trên sẽ giúp tăng công suất ACV thêm 17% trong năm 2026.
Dù vậy, ACV cũng phải đối mặt với những thách thức không nhỏ, từ việc tốn nguồn lực tài chính đến áp lực về tiến độ, khấu hao khi loạt dự án lớn đi vào vận hành, cũng như cạnh tranh trong ngành hàng không.
Chứng khoán SHS nhận định khi sân bay Long Thành giai đoạn 1 đi vào hoạt động, khấu hao tài sản sẽ tăng mạnh trong 3-5 năm đầu. Biên lợi nhuận ngắn hạn chịu sức ép trước khi sản lượng tăng đủ để bù đắp.
Ở dự án sân bay Long Thành, rủi ro đội vốn vẫn hiện hữu nếu tổng mức đầu tư vượt dự toán do vật liệu - nhân công tăng hoặc điều chỉnh thiết kế, chi phí khấu hao sau này sẽ tăng theo, kéo dài thời gian hoàn vốn.
Mặt khác, nếu "siêu" sân bay này đi vào khai thác trễ so với mốc 2026, ACV cũng phải chịu chi phí vốn cao hơn và mất cơ hội tăng doanh thu, đồng thời tiếp tục chịu quá tải tại các sân bay hiện hữu.
Ngoài ra, liên quan đến bài toán tài chính, Chứng khoán SHS cũng cảnh báo ACV đang có khoản nợ dài hạn bằng tiền Yên Nhật (JPY). Theo đó, ACV đang có khoản nợ dài hạn bằng Yên xấp xỉ 14.870 triệu JPY. Nếu JPY tăng giá so với VND, ACV sẽ phải ghi nhận lỗ tỷ giá ngay trên báo cáo tài chính do giá trị khoản nợ phải đánh giá lại. Dù chênh lệch tỷ giá đã hạ nhiệt nhưng bất kỳ đợt tăng lại nào cũng có thể ảnh hưởng tới lợi nhuận của doanh nghiệp.
Về kết quả kinh doanh, trong 9 tháng đầu năm 2025, ACV ghi nhận doanh thu 19.167 tỷ đồng, đạt 76% kế hoạch năm 2025 (25.190 tỷ đồng). Biên lợi nhuận gộp 9 tháng đầu năm giảm so với cùng kỳ do chi phí giá vốn tăng đến từ khấu hao và chi phí vận hành sau khi nhà ga T3 Tân Sơn Nhất đi vào hoạt động từ cuối tháng 4/2025.
Trong quý 3/2025, ACV ghi nhận lợi nhuận gộp gần 4 nghìn tỷ đồng, tăng 10% so với cùng kỳ, nhưng chậm hơn tốc độ tăng doanh thu do biên lợi nhuận gộp thu hẹp còn 61,8% (giảm 2,7 điểm % so với cùng kỳ, giảm 0,1 điểm % so với quý trước).
Cùng với đó, thu nhập tài chính giảm mạnh 45% so với cùng kỳ do lãi tiền gửi ngân hàng 9 tháng đầu năm 2025 đạt 467 tỷ VND (-46% so với cùng kỳ) vì tăng đầu tư vào các dự án mới và khoản lãi chênh lệch tỷ giá 517 tỷ ghi nhận trong 9 tháng đầu năm 2024 giảm xuống còn 178 tỷ VND trong cùng kỳ 2025. Chi phí tài chính 9 tháng đầu năm 2025 tăng đến từ khoản lỗ chênh lệch tỷ giá đánh giá cuối kỳ khi tỷ giá JPY/VND cuối quý 3/2025 tăng 4,4% so với cùng kỳ.
Tại thời điểm cuối tháng 9/2025, chi phí xây dựng dở dang của ACV tăng mạnh từ gần 21.000 tỷ đồng lên gần 28.000 tỷ đồng. Trong đó, chi phí xây dựng cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1 chiếm tỷ trọng lớn nhất với hơn 23.467 tỷ đồng, chi phí mở rộng nhà ga hành khách T2-Nội Bài hơn 2.636 tỷ đồng,…
Cạnh tranh từ T&T Group, Sun Group, Masterise Group
Bên cạnh vấn đề từ các dự án, ACV cũng đang chịu sức ép từ mức độ cạnh tranh trên thị trường. Sau nhiều năm độc quyền quản lý và khai thác hầu hết cảng hàng không trên cả nước, sự xuất hiện của một số tập đoàn tư nhân tại các dự án lớn thời gian gần đây được dự báo sẽ đe doạ vị thế của ACV.
Tập đoàn T&T của đại gia Đỗ Quang Hiển sau những thành công trong lĩnh vực ngân hàng, năng lượng, BĐS, hạ tầng giao thông,… đã đầu tư Cảng hàng không Quảng Trị với quy mô 316ha, công suất vận chuyển hành khách 1 triệu hành khách/năm và công suất vận chuyển hàng hoá 3.100 tấn/năm, tổng mức đầu tư của dự án khoảng 8.014 tỷ đồng.
Sun Group, sau thành công với sân bay tư nhân đầu tiên Vân Đồn, đã tiếp nhận thêm sân bay Phú Quốc từ đầu năm 2026 và sẽ mở rộng công trình này để kịp phục vụ APEC 2027. Sân bay Phú Quốc được đánh giá là "con gà đẻ trứng vàng" trong số các cảng hàng không ở Việt Nam. Trước thời điểm 1/1/2026, sân bay Phú Quốc thuộc quyền quản lý, khai thác của ACV.
Một tập đoàn tư nhân khác là Masterise Group cũng được chấp thuận làm chủ đầu tư dự án sân bay Gia Bình có quy mô lớn nhất miền Bắc (hơn 196.000 tỷ đồng), công suất 30 triệu hành khách vào năm 2030 và mở rộng lên 50 triệu hành khách đến 2050.
Theo KBSV, việc chuyển giao sân bay Phú Quốc cho Sun Group và sân bay Gia Bình dự kiến khai thác từ 2027 sẽ làm giảm tốc độ tăng trưởng hành khách của ACV, với CAGR lượt khách quốc tế/nội địa giai đoạn 2026-2030 lần lượt giảm còn 8%/4%.
Báo cáo của Chứng khoán VNDIRECT đánh giá lợi nhuận ròng của ACV trong giai đoạn 2026-27 giảm 33,5%/7,2% so với cùng kỳ, do chi phí khấu hao và chi phí lãi vay gia tăng khi sân bay Long Thành khai thác thương mại từ giữa 2026.
